Jan Kochanowski – Jan Matejko. W 440 rocznicę śmierci poety

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2080-8313.26.02

Słowa kluczowe:

Jan Kochanowski, Jan Matejko, twórczość artystyczna, jubileusz, Kraków

Abstrakt

Tekst jest efektem pracy nad scenariuszem przygotowanej przez autorkę w 2021 r. wystawy „Jan Kochanowski w twórczości Jana Matejki. Wokół bohatera i obrazu” nawiązującej do zainteresowań Jana Matejki (1838–1893) postacią poety epoki Odrodzenia. Jan Matejko kilkakrotnie w swojej twórczości przedstawiał wydarzenia i postacie ważne dla historii kultury, a wśród nich pojawia się także Jan Kochanowski (1530–1584). Artysta wykonał szkice portretowe, szkice kompozycyjne do obrazów, obraz historyczny czy też portret imaginacyjny poety, uwiecznił go także w dziele Ubiory w Polsce 1275–1795. Znakomity malarz gromadził w kolekcji artefakty związane z epoką. W pierwszych latach twórczości Matejki powstał obraz Jan Kochanowski z Urszulką (1862) przedstawiający poetę, autora Trenów cierpiącego po stracie córki.

W roku 1884 krakowska Akademia Umiejętności uczciła trzechsetną rocznicę śmierci Jana Kochanowskiego zjazdem naukowym jego imienia. Jan Matejko ofiarował fantazyjny portret poety z humorystycznym wierszykiem własnego autorstwa umieszczonym na odwrocie obrazu. Artysta w ówczesnej działalności kulturalnej i społecznej był również zaangażowany w powstanie wystawy, organizowanej w salach Sukiennic przez Zarząd Muzeum Narodowego. Między innymi udostępnił publiczności artefakty z własnej kolekcji, a portret poety jego autorstwa witał gości wystawy.

Biogram autora

  • Marta Kłak-Ambrożkiewicz - Muzeum Dom Jana Matejki o/ Muzeum Narodowe w Krakowie

    Mgr Marta Kłak-Ambrożkiewicz – etnolog i muzealnik, kustosz, pracuje w Muzeum Narodowym w Krakowie i od wielu lat związana jest zawodowo z Muzeum Dom Jana Matejki, którym kieruje, kuratorka zbiorów Jana Matejki. Autorka m.in. publikacji: Jan Matejko. Opus magnum: polichromia Kościoła Mariackiego w Krakowie; Muzeum Dom Jana Matejki; Jan Matejko wokół biografii i dzieła; Genius loci. Miejsce – ludzie – zbiory oraz kuratorka wielu wystaw o artyście, od wielu lat współpracuje m.in. z Uniwersytetem Jagiellońskim.

    Zainteresowania naukowe: badania nad biografią Jana Matejki, jego kolekcją oraz recepcją twórczości.

Bibliografia

Muzeum Narodowe w Krakowie, Odpis protokołu z dnia 9 lipca 1904 roku spisanego w Muzeum im. Jana Matejki w domu pod L. or. 41 przy ul. Floryańskiej z powodu odbioru domu i zbiorów Jana Matejki na rzecz gminy miasta (nr inw. IX/3155).

Muzeum Narodowe w Krakowie, Gorzkowski M., Jan Matejko epoka od roku 1861 do końca życia artysty z dziennika prowadzonego w ciągu lat siedemnastu, Kraków 1898 (rękopis przechowywany w MNK).

Gorzkowski M., Jan Matejko epoka od roku 1861 do końca życia artysty z dziennika prowadzonego w ciągu lat siedemnastu, Kraków 1993.

Hoesick F., Powieść mojego życia, t. 1, Wrocław 1959.

Jabłoński I., Wspomnienia o Janie Matejce, Lwów 1912.

Przewodnik dla zwiedzających Dom Matejki, Muzeum Narodowe, Kraków 1904.

Serafińska S., Jan Matejko. Wspomnienia rodzinne, Kraków 1955.

„Przegląd Polski” 1884.

„Tygodnik Powszechny” 1884.

Bieniarzówna J., Małecki J. M., Dzieje Krakowa, t. 3, Kraków 1979.

Gintel J., Jan Matejko. Wypisy biograficzne, oprac. J. Bogucki, Kraków 1955.

Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 1992.

Kunińska M., Historia sztuki Mariana Sokołowskiego, Kraków 2014.

Michalik J., Dzieje teatru w Krakowie w latach 1865–1893, Kraków 2004.

Pobrania

Opublikowane

2023-12-30

Numer

Tom 26 (2023)

Dział

Artykuł

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Kłak-Ambrożkiewicz, Marta. 2023. “Jan Kochanowski – Jan Matejko. W 440 Rocznicę śmierci Poety”. Studia Z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX I XX Wieku 26 (December): 29-42. https://doi.org/10.18778/2080-8313.26.02.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC