Analiza i charakterystyka tendencji rozwojowych oraz przemian w strukturze polskiego przemysłu w latach 1950–1970

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2080-8313.23.05

Słowa kluczowe:

struktura polskiego przemysłu, koncepcja selektywnego rozwoju, strukturalne aspekty wzrostu gospodarczego

Abstrakt

Koncepcja selektywnego rozwoju polskiego przemysłu w perspektywie lat 70. XX w. zakładała dokonanie istotnych przekształceń strukturalnych w przemyśle związanych z unowocześnieniem produkcji przemysłowej. Najbardziej intensywne przemiany strukturalne miały miejsce w pierwszym etapie uprzemysłowienia i związane były z budową podstaw względnie rozwiniętego kompleksu przemysłowego. Intensywność zmian strukturalnych w tym okresie, mierzona średnim współczynnikiem stosunkowych przekształceń strukturalnych, była niezwykle wysoka. W latach 1960–1970 intensywność przemian w gałęziowej strukturze produkcji była znacznie mniejsza niż w okresie poprzednim. W dalszym ciągu znaczny wzrost udziału w globalnej produkcji przemysłowej wykazywały branże przemysłu maszynowego i chemicznego, chociaż wskaźniki wyprzedzenia tempa wzrostu wymienionych gałęzi w stosunku do tempa wzrostu przemysłu ogółem były mniejsze niż w latach 1950–1960. W miarę przechodzenia do kolejnych faz rozwoju przemysłowego coraz większego znaczenia nabierały przemiany wewnątrzgałęziowej struktury produkcji w obrębie poszczególnych przemysłów, zwłaszcza w obrębie tzw. gałęzi wiodących. Strukturalne aspekty wzrostu gospodarczego i przemysłowego nie stanowiły przez długi okres przedmiotu szczegółowych badań ekonomicznych, zwłaszcza z punktu widzenia traktowania tych przemian jako samodzielnego czynnika współczesnego rozwoju gospodarczego. Wyspecjalizowany rozwój przemysłowy był traktowany jako warunek utrzymania produkcji na wysokim poziomie technicznym, a tym samym jako warunek rozwoju wymiany handlowej i współpracy w dziedzinie produkcji przemysłowej.

Biogram autora

  • Zbigniew Klimiuk - Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie

    Dr hab. Zbigniew Klimiuk, prof. Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych – doktor habilitowany nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii, specjalności: historia gospodarcza i polityka gospodarcza. Kierownik Zakładu Zatrudnienia i Rynku Pracy w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie. Kierownik Katedry Ekonomii Wydziału Nauk Społecznych Mazowieckiej Uczelni Publicznej w Płocku. Zainteresowania naukowe: ekonomia, finanse, zarządzanie, historia gospodarcza, rozwiązania instytucjonalne gospodarki RFN, systemy bankowe i rynki finansowe, problemy transformacji polskiej gospodarki do systemu rynkowego, czynniki rozwoju i wzrostu gospodarczego oraz źródła ich finansowania, międzynarodowy system gospodarczy i finansowy.

Bibliografia

Beksiak J., Niepodzielność czynników produkcji a zmiany struktury gospodarczej, [w:] Ekonomia polityczna socjalizmu – wybór tekstów, Warszawa 1971.

Bodnar A., Deniszczuk M., Uwarunkowania zewnętrzne rozwoju ekonomicznego Polski do roku 2000, „Handel Zagraniczny” 1971, nr 10.

Bodnar A., Kahn R., Rewolucja naukowo-techniczna a socjalizm, Warszawa 1971.

Bytniewski M., Nowe kierunki przemian strukturalnych w przemyśle krajów o wysokim stopniu rozwoju gospodarczego, Warszawa 1968.

Chodkowski M., Przemysł, „Nowe Drogi” 1969, nr 7.

Foltyński Z., Teoria handlu międzynarodowego, Warszawa 1970.

Główczyk J., Proporcje, „Życie Gospodarcze” 1971, nr 7 i 8.

Góra S., Rakowski M., Kryteria specjalizacji wewnątrzgałęziowej między krajami socjalistycznymi, „Gospodarka Planowa” 1961, nr 7.

Góra S., Knyziak Z., Międzynarodowa specjalizacja produkcji krajów RWPG, Warszawa 1971.

Halak G., Rekonstrukcja branż, gałęzi i regionów gospodarczych, Warszawa 1967.

Integracja ekonomiczna krajów socjalistycznych, praca zbiorowa, Warszawa 1970.

Iskra W., Dynamika rozwoju przemysłowego PRL, Warszawa 1970.

Iskra W., Współzależność rozwoju kompleksowego i selektywnego, [w:] Problemy strategii gospodarczej, Warszawa 1971.

Kaliński J., Gospodarka Polski w latach 1944–1989. Przemiany strukturalne, Warszawa 1995.

Kaliński J., Gospodarka w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, Warszawa 2012.

Kamecki Z., Problemy integracji gospodarczej krajów RWPG, „Gospodarka Planowa” 1968, nr 10.

Karpiński A., Polityka uprzemysłowienia Polski w latach 1958–1968, Warszawa 1969.

Karpiński A., Próba rozgraniczenia i charakterystyki faz rozwoju gospodarczego Polski Ludowej, „Gospodarka Planowa” 1965, nr 3.

Karpiński A., Strategia rozwoju gospodarczego Polski w ujęciu perspektywicznym, „Gospodarka Planowa” 1971, nr 7.

Karpiński A., Zagadnienia socjalistycznej industrializacji Polski, Warszawa 1958.

Kleer J., Wpływ doświadczeń radzieckich na model industrializacji Polski, „Studia Ekonomiczne” 1968, nr 20.

Kompleksowy program dalszego pogłębiania i doskonalenia współpracy i rozwoju socjalistycznej integracji gospodarczej krajów RWPG, przyjęty przez XXV Sesję RWPG, „Trybuna Ludu”, 7 VIII 1971.

Krawiec S., Zmiany w strukturze produkcji polskiego przemysłu chemicznego w latach 1950–1970 [praca doktorska, SGPiS 1971].

Lisikiewicz J., Warunki selektywnego rozwoju gałęzi przemysłu, [w:] Problemy strategii gospodarczej, Warszawa 1971.

Lisikiewicz J., Macieja J., Rozwój strukturalny polskiego przemysłu, „Ekonomista” 1970, nr 3.

Lubas B., Cele podstawowe w latach 1970–1980, „Życie Gospodarcze” 1971, nr 46.

Lubas B., Tendencje rozwoju przemysłu tworzyw sztucznych na przestrzeni lat objętych planowaniem perspektywicznym, „Przemysł Chemiczny” 1971, nr 1.

Łapa M., Reglamentacja handlu zagranicznego w Polsce w latach trzydziestych XX wieku, „Zeszyty Wiejskie” 2016, z. 22. DOI: https://doi.org/10.18778/1506-6541.22.45

Łukaszewicz A., Przyspieszony wzrost gospodarki socjalistycznej w związku z teorią G. Feldmana, Warszawa 1965.

Madej Z., Nauka i rozwój gospodarczy, Warszawa 1970.

Marciniak S., Struktura produkcji a dynamika wzrostu gospodarczego, Warszawa 1970.

Nasiłowski M., Rozwój gospodarczy Polski Ludowej, Warszawa 1969.

Pajestka J., Niektóre problemy strategii rozwoju ekonomicznego Polski Ludowej, „Nowe Drogi” 1969, nr 7.

Pajestka J., Problemy strategii rozwoju ekonomicznego Polski, [w:] Problemy strategii gospodarczej, Warszawa 1971.

Paradysz S., Produkcja dodana – nowy miernik produkcji w przemyśle, „Gospodarka Planowa” 1971, nr 3.

Pasinetti L., Spaventa L., Ku przezwyciężeniu modeli agregatowych w teorii wzrostu gospodarczego, [w:] Problemy teorii ekonomii i wzrostu gospodarczego, Warszawa 1967.

Płocica A., Wstęp do pracy zbiorowej, [w:] Strategia intensywnego rozwoju gospodarki, Warszawa 1970.

Podstawowe założenia rozwoju gospodarczego Polski w latach 1971–1975, „Gospodarka Planowa” 1972, nr 2.

Przywara B., Zmiany strukturalne jako czynnik rozwoju gospodarczego, [w:] Problemy strategii gospodarczej, Warszawa 1971.

Reutt B., RWPG – powiązania specjalizacyjne, „Życie Gospodarcze” 1969, nr 1.

Secomski K., Dynamika i kierunki wzrostu gospodarki narodowej oraz zmiany jej struktury społeczno-ekonomicznej, „Ekonomista” 1970, nr 6.

Secomski K., Elementy polityki ekonomicznej, Warszawa 1970.

Secomski K., Na drodze nowoczesnych przemian strukturalnych w gospodarce narodowej, „Nowe Drogi” 1970, nr 10.

Secomski K., Napięcia rozwojowe w gospodarce polskiej i jej przemiany strukturalne, „Problemy Ekonomiczne” 1969, nr 1.

Sewera W., Wpływ nauki na przemiany w gospodarce światowej, „Handel Zagraniczny” 1971, nr 10.

Skodlarski J., Zarys historii gospodarczej Polski, Warszawa–Łódź 2000.

Sołdaczuk J., Handel międzynarodowy a rozwój gospodarczy w socjalizmie, Warszawa 1970.

Sołdaczuk J., Współczesna gospodarka światowa. Struktura, mechanizm, tendencje, Warszawa 1987.

Sołdaczuk J., Giezgała J., Integracja gospodarcza krajów RWPG. Metody i środki jej przyspieszenia, „Gospodarka Planowa” 1968, nr 11.

Szyr E., Niektóre problemy rozwoju gospodarki narodowej w latach 1959–1965, Warszawa 1959.

Tober J., Niektóre metodologiczne problemy analiz strukturalnych w przemyśle, „Gospodarka Planowa” 1970, nr 7.

Zacher L., Przemiany strukturalne a dynamika postępu technicznego, „Gospodarka Planowa” 1966, nr 12.

Zacher L., Struktury dynamizujące postęp techniczny, „Gospodarka Planowa” 1970, nr 9.

Zacher L., Zewnętrzne aspekty polityki przemian strukturalnych w gospodarce narodowej, „Gospodarka Planowa” 1969, nr 12.

Zmiany w strukturze przemysłu USA, Anglii i NRF po drugiej wojnie światowej, Warszawa 1965.

Pobrania

Opublikowane

2020-12-30

Numer

Dział

Artykuł

Jak cytować

Klimiuk, Zbigniew. 2020. “Analiza I Charakterystyka Tendencji Rozwojowych Oraz Przemian W Strukturze Polskiego przemysłu W Latach 1950–1970”. Studia Z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX I XX Wieku 23 (December): 95-131. https://doi.org/10.18778/2080-8313.23.05.