Wykorzystanie i kontrola wojska jako przedmiot gry politycznej i obrad sejmu konwokacyjnego w dobie bezkrólewia 1764 roku
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.98.05Słowa kluczowe:
wojna domowa, bezkrólewie, sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów, wojsko państwowe, milicja magnackaAbstrakt
Artykuł ma na celu wskazanie zagadnień związanych z obronnością i stanem wojska w okresie bezkrólewia 1764 r. oraz jego politycznymi następstwami prowadzącymi do krótkotrwałej wojny domowej. Autor stara się przedstawić najważniejsze kwestie związane z wykorzystaniem wojska państwowego oraz milicji magnackich, które stoczyły walki z oddziałami rosyjskimi. Jednocześnie prezentuje sejmowy punkt widzenia sytuacji oraz omawia ówczesne wątpliwości prawne co do wykorzystania wojska przez hetmana wielkiego koronnego.
Pobrania
Bibliografia
Archiwum Roskie, Militaria: Pudło XIV, plik 6; Pudło II, plik 87; Pudło III.[ Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)]
Archiwum Podhoreckie: IX 3/29, IX 3/40.[ Archiwum Narodowe w Krakowie (ANK)]
Dyaryusz seymu convocationis siedmio-niedzielnego warszawskiego: zdania, mowy, projekta y manifesta w sobie zawierający, przez sessye zebrany r. p. 1764., SD XVIII.3.1399 adl., BibliotekaNarodowa.
Kitowicz J. jun., Opis obyczajów za panowania Augusta III, oprac. R. Pollak, Wrocław 1951.
Kitowicz J., Pamiętniki, czyli Historia polska, oprac. P. Matuszewska, Warszawa 2005.
Listy nad wypadkami politycznemi w Polsce pisane w latach 1763 i 1766. Nakładem i drukiem N. Kamieńskiego i Spółki, Poznań 1846.
Listy Stanisława Augusta do pani Geoffrin od roku 1764 do roku 1777, wydał z objaśnieniami L. Siemieński, Kraków 1876.
Starzeński M., Na schyłku dni Rzeczypospolitej: kartki z pamiętnika Michała Starzeńskiego (1757– 1795), nakładem księgarni Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1914.
Teki Glinki, teka 114, Narodowy Instytut Dziedzictwa.
„Kuryer Warszawski” 1764, nr 39 + supl. – 37/100; nr 65 + supl. – 62/100.
Ciesielski T., Armia koronna w czasach Augusta III, Warszawa 2009.
Ciesielski T., Kozacy w oddziałach wojskowych i milicyjnych w Rzeczypospolitej XVIII w. [w:] Od Zborowa do NATO (1649–2009). Studia z dziejów stosunków polsko-ukraińskich od XVII do XXI wieku. Historia, red. M. Franz, K. Pietkiewicz, Toruń 2009, s. 308–329.
Czeppe M., Franciszek Salezy Potocki, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXVII, Wrocław 1983, s. 814–823.
Dydgała J., Życie polityczne Prus Królewskich u schyłku ich związku z Rzecząpospolitą w XVIII wieku: tendencje unifikacyjne a partykularyzm, Warszawa 1984.
Frączyk T., Adam Kazimierz Czartoryski. Biografia historyczno-literacka na tle przemian ideowych polskiego Oświecenia, Kraków 2012.
Łaszewski R., Sejm polski w latach 1764–1793, Warszawa–Poznań 1973.
Mejbaum W., O tron Stanisława Augusta, Lwów 1918.
Nabielak L., Jan Klemens Branicki: ustęp z dziejów Polski XVIII wieku, Lwów 1866.
Rudnicki K., Biskup Kajetan Sołtyk, Kraków 1906.
Sidorski D., „Panie kochanku”, Katowice 1987.
Stanek W., „Opisanie” urzędu hetmańskiego z 1717 roku i jego polityczne następstwa, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1995, t. XXXVII, s. 31–41.
Wałęga S.K., Perypetie toruńskie i gdańskie na sejmiku generalnym w Grudziądzu w marcu 1764 roku, „Rocznik Toruński” 2006, t. XXVI, s. 131–146.
Zielińska Z., Polska w okowach „systemu północnego” 1763–1766, Kraków 2012.
Zielińska Z., Rosja wobec planów reform ustrojowych niezrealizowanej konfederacji Czartoryskich z lat 1762–1763, [w:] eadem, Studia z dziejów stosunków polsko-rosyjskich, Warszawa 2001, s. 60–89.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
