Mieszkać inaczej w PRL. Ewolucja obrazu wnętrz prywatnych w wybranych publikacjach od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.118.11

Słowa kluczowe:

architektura wnętrz, PRL, mieszkanie, meble, książki o wnętrzach

Abstrakt

Lektura polskich publikacji wnętrzarskich może być punktem wyjścia dla analizy sytuacji mieszkaniowej w PRL, oferty przemysłu meblarskiego, a nawet obyczajowości. Jednocześnie, przyglądając się prezentowanym materiałom ikonograficznym i wsłuchując się w język, jakim operują autorzy, można zaobserwować ewolucję, jaką w ciągu 30 lat, od okresu „małej stabilizacji”, przeszło samo pojęcie mieszkania.

Trzy książki (Mieszkanie, Książka o mieszkaniu oraz Mieszkać inaczej) z trzech kolejnych dekad są świadectwem aspiracji, konkretnych problemów lokalowych i prób zmierzenia się z nimi za pomocą różnych metod i kierunków: od mieszkania uznawanego w latach sześćdziesiątych za miejsce, które musi sprawnie działać, po eklektyczną przestrzeń wolności w latach osiemdziesiątych, od form bezosobowych i ośrodków funkcjonalnych do emocji, tymczasowości i swobody i wreszcie od projekcji idealnej przyszłości, poprzez akceptację rzeczywistości aż po zupełną kontestację i świadomy eskapizm.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Agata Gabiś - Uniwersytet Wrocławski / University of Wrocław

    Dr Agata Gabiś – doktor historii sztuki, pracuje w Zakładzie Historii Kultury Materialnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2019 r. w Wojewódzkiej Radzie Ochrony Zabytków przy Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków we Wrocławiu. Autorka książki Całe morze budowania. Wrocławska architektura 1956–1970 (Wrocław 2019).

    Zainteresowania naukowe: architektura po 1945 r., dziedzictwo przemysłowe oraz roz­wój przestrzenny Wrocławia i Dolnego Śląska.

Bibliografia

„Ty i Ja” 1969.

Brzostek B., „Jakoś się wreszcie ułożyło…” Esej o Polsce lat „małej stabilizacji”, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2011, nr 10, s. 263–297.

Chcemy być nowocześni: polski design 1955–1968 ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, red. A. Demska, A. Frąckiewicz, A. Maga, Warszawa 2011.

Crowley D., Warsaw Interiors: The Public Life of Private Spaces, 1949–65, [w:] Socialist Spaces: Sites of Everyday Life in the Eastern Bloc, eds D. Crowley, S. E. Reid, Oxford–New York 2002, s. 181–206, https://doi.org/10.5040/9781350057692.ch-009.

Huml I., Polska sztuka stosowana XX wieku, Warszawa 1978.

Jewdokimow M., Zmiany społecznych praktyk zamieszkiwania, Warszawa 2011.

Kłosiewicz L., Jan Szymański 8.X.1928 – 31.XII.2003. In memoriam, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki PAN” 2004, z. 1–4, s. 134–139.

Kołodziejczyk-Szelińska E., Szeliński P., Kur T. W., Mieszkać na strychu, Warszawa 1988.

Korduba P., Ludowość na sprzedaż, Warszawa 2013.

Korduba P., Mieszkanie na strychu, czyli penthouse’y PRL, „Autoportret. Pismo o Dobrej Przestrzeni” 2022, nr 4, s. 18–25.

Kowalski J., Meble Kowalskich. Ludzie i rzeczy, Dębogóra 2014.

Leśniakowska M., Modernistka w kuchni. Barbara Brukalska, Grete Schütte-Lihotzky i „polityka kuchenna”, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 2004, R. LVIII, nr 1–2, s. 189–202.

Maass J., Referowska M., Mieszkanie, Warszawa 1965.

Maass J., Referowska M., Wyposażenie terenów publicznych miasta, Warszawa–Łódź 1979.

Mikołajczak T., Władysław Wincze, Wrocław 2019.

Muszyński K., Szymański J., Mały domek na działce, Warszawa 1973.

Muszyński K., Szymański J., Żyjące ściany, Warszawa 1970.

Płażewska M., Terlikowski R., Współczesne mieszkanie, Warszawa 1989.

Referowska M., Zasady typizacji elementów wyposażenia budynków, Warszawa 1966.

Style życia w miastach polskich (u progu kryzysu), red. A. Siciński, Wrocław 1988.

Szeliński P., Jankowski P., Drzewiecki A., Mieszkać inaczej, Warszawa 1984.

Szydłowska A., Bez Ludwika i panny służącej. Projekty nowoczesnych kuchni jako zwierciadło przemian roli kobiet w poodwilżowej Polsce, „Artium Quaestiones” 2021, nr 32, s. 161–185, https://doi.org/10.14746/aq.2021.32.7.

Szydłowska A., Futerał. O urządzeniu mieszkań w PRL-u, Wołowiec 2023.

Szydłowska A., Paryż domowym sposobem. O kreowaniu stylu życia w czasopismach PRL, Warszawa 2019.

Szymański J., Książka o mieszkaniu, Warszawa 1975.

Szymański J., Małe mieszkanko, Warszawa 1966.

Szymański J., O mieszkaniu ładnym i wygodnym, Warszawa 1962.

Ty i Ja. Magazyn, grafika, zjawisko, Warszawa 2024.

Uniechowska F., Moje hobby to mieszkanie, Warszawa 1978.

Użytkowa fantastyka lat pięćdziesiątych, Poznań 1991.

Woyda T., Woyda T., Jak urządzić mieszkanie, Warszawa 1990.

Zaremba M., Wielkie rozczarowanie. Geneza rewolucji Solidarności, Kraków 2023.

Pobrania

Opublikowane

2025-12-30

Jak cytować

Gabiś, Agata. 2025. “Mieszkać Inaczej W PRL. Ewolucja Obrazu wnętrz Prywatnych W Wybranych Publikacjach Od Lat sześćdziesiątych Do osiemdziesiątych XX Wieku”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, no. 118 (December): 203-32. https://doi.org/10.18778/0208-6050.118.11.