Rola czasu w kontekście terroru nazistowskiego. Analiza Noweli Szachowej Stefana Zweiga

Anna Wilk

doi:10.18778/1427-9665.17.07

Authors

Anna Wilk Uniwersytet Łódzki, Instytut Filologii Germańskiej https://orcid.org/0000-0003-1803-9942

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-9665.17.07

Keywords:

Stefan Zweig, The Royal Game, Nazism, time, psychological novella

Abstract

Stefan Zweig, an outstanding Austrian writer of the 20th century, referring to Johann Wolfgang Goethe’s theory of the novella, depicts in his The Royal Game an unheard story: the meeting of two talented chess players. It is a collision of two extremes, personifying barbarism and humanism. This article traces how Zweig employs time in his work on two levels: historical and psychological. A detailed analysis explores how Zweig portrays the realities of National Socialist terror and its impact on the human psyche.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bal M. (2012), Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Freund-Spork W. (2021), Textanalyse und Interpretation zu Stefan Zweig Schachnovelle, Hollfeld: Bange Verlag.

Guoqiang R. (2015), „Die Zeit gibt die Bilder, ich spreche nur die Worte dazu”. Über den Bezug zur gesellschaftlichen Realität in Stefan Zweigs Novellenwerk. W: Y. Zhang, G. Mark (red.), Aktualität und Beliebtheit. Neue Forschung und Rezeption von Stefan Zweig im internationalen Blickwinkel. Würzburg: Königshausen & Neumann, s. 75–83.

Haenel T. (1995), Stefan Zweig. Psychologe aus Leidenschaft. Leben und Werk aus der Sicht eines Psychiaters. Düsseldorf: Droste Verlag.

Kerschbaumer G. (2011), Stefan Zweigs „Schachnovelle”: seine Identitäts- und Existenzkrise. W: M.H. Gelber, A. Ludewig (red.), Stefan Zweig und Europa, Hildesheim–Zürich–New York: Georg Olms Verlag, s. 221–230.

Levi P. (2024), Czy to jest człowiek. Rozejm. Pogrążeni i ocaleni. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Levine P. (2017), Trauma i pamięć. Mózg i ciało w poszukiwaniu autentycznej przeszłości. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Neubauer M. (2022), Stefan Zweig Schachnovelle. Stuttgart: Philipp Reclam jun. Verlag.

Nowicki A. (1983), Czas i człowiek. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Pause J. (2012), Texturen der Zeit. Zum Wandel ästhetischer Zeitkonzepte in der deutschsprachigen Gegenwartsliteratur. Wien–Köln: Weimar Böhlau Verlag. DOI: https://doi.org/10.7788/boehlau.9783412212285

Prater D., Michels V. (1981), Stefan Zweig. Leben und Werk im Bild. Frankfurt a. M.: Insel Verlag.

Renoldner K. (2013), Nachwort. W: S. Zweig, Schachnovelle, Stuttgart, s. 78–80.

Renoldner K., Wolf N. (2018), Schachnovelle (1942). W: A. Larcati, K. Renoldner, M. Wörgötter (red.), Stefan Zweig Handbuch. Berlin–Boston, s. 233–245. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110304152-029

Sick F., Schöch Ch. (2007), Zeitlichkeit in Text und Bild. Heidelberg: Universitätsverlag Winter.

Siewierski H. (2015), Kraj przyszłości Stefana Zweiga. W: Ł. Tischner, J. Wróbel (red.), W Ogrodzie świata. Profesorowi Aleksandrowi Fiutowi na siedemdziesiąte urodziny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 427–434.

Stenborg L. (1975), Die Zeit als strukturelles Element im literarischen Werk. Uppsala: Almqvist & Wiksell International.

Szadura J. (2017), Czas jako kategoria językowo-kulturowa w polszczyźnie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Wolter M. (1973), Stefan Zweig Schachnovelle. Nachwort. W: S. Zweig, Schachnovelle. Leipzig: Insel-Verlag Anton Kippenberg, s. 140–149.

Wołkowicz A. (2015), Posłowie. W: S. Zweig, Świat wczorajszy. Wspomnienia pewnego Europejczyka. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, s. 418–424.

Zieliński J. (2020), ,Tego co niewidoczne, nie można pokonać’. Wokół noweli Stefana Zweiga „Die unsichtbare Sammlung” (1927, „Zbiór, którego nie było”). W: A. Smaga, B. Pawłowska-Jądrzyk (red.), Przezroczystość w kulturze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW, s. 189–196.

Zweig S. (2003), Nowela szachowa. W: S. Zweig, 24 godziny z życia kobiety i inne opowiadania. Warszawa: Świat Książki, s. 165–221.

Zweig S. (2015), Świat wczorajszy. Wspomnienia pewnego Europejczyka. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Żurek A., Stefan Zweig. Jestem zbyt niecierpliwy, http://www.tysol.pl/a105825-stefan-zweig-jestem-zbyt-niecierpliwy [dostęp: 15.01.2024].