Processes of spatial redistribution of population and changes in educational structure of population: case study of the Košice functional urban region

Ladislav Novotný

doi:10.18778/1508-1117.20.02

Autor

Ladislav Novotný Institute of Geography Faculty of Science Pavol Jozef Šafárik University in Košice

DOI:

https://doi.org/10.18778/1508-1117.20.02

Słowa kluczowe:

edukacja, reprodukcja ludności, migracje, region miejski, Koszyce

Abstrakt

W artykule skoncentrowano się na procesach redystrybucji przestrzennej ludności w odniesieniu do zmian w strukturze wykształcenia. Przemiany w tym zakresie przedstawiono na przykładzie regionu miejskiego Koszyce (Słowacja) – drugiego pod względem wielkości miasta w kraju. Podobnie jak w innych regionach miejskich Europy Środkowej, największe miasta charakteryzuje decentralizacja ludności. Wyludnieniu ulegają obszary rdzeniowe, zwiększa się natomiast liczba ludności w obszarach zewnętrznych regionów miejskich. Podczas gdy przyrost naturalny ludności powoduje wzrost liczby ludności w całym regionie, to proces migracji jest selektywny i decyduje o zmianach w przestrzennym rozmieszczeniu ludności. Istnieje związek pomiędzy procesami redystrybucji ludności a zmianami w strukturze wykształcenia w obrębie regionów miejskich. Obszary o wyższych wskaźnikach przyrostu naturalnego charakteryzują się niższym poziomem wykształcenia ludności, natomiast tereny, na które napływa ludność (wysokie saldo migracji) cechują się wyższym odsetkiem ludności z wykształceniem wyższym.

Bibliografia

Berde É., Ványolós I., 2008, Impact of institutional changes on Hungarian higher education after 1989, „Higher Education Quarterly”, 62, pp. 297–317. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2273.2008.00395.x

Berry B.J.L., Kasarda D., 1977, Contemporary urban ecology, Macmillan Publishing, New York, 498 p.

Bezák A., 2000, Funkčné mestské regióny na Slovensku, „Geographia Slovaca”, 15, Geografický ústav SAV, Bratislava.

Bezák A., 2006, Vnútorné migrácie na Slovensku: súčasné trendy a priestorové vzorce, „Geografický as opis”, 58, pp. 15–44.

Bezák A., 2014, Funkčné mestské regióny na Slovensku v roku 2001, [in:] Lauko V. et al. (eds), Regionálne dimenzie Slovenska, Univerzita Komenského, Bratislava, pp. 169–198.

Cohen J., 1977, Statistical power analysis for the behavioral sciences, Revised edition, Academic Press, London, 474 p.

Gazda M., 2014, Komponenty pohybu obyvateľstva a ich vplyv na vzdelanostnú štruktúru obyvateľstva vo funkčnom mestskom regióne Michalovce, Diploma thesis, Ústav geografie, Prírodovedecká fakulta UPJŠ, Košice.

Gorga A., 2007, Where are we with harmonization of European higher education? The case of Central and East European countries, „European Education”, 39(4), pp. 58–68. DOI: https://doi.org/10.2753/EUE1056-4934390404

Grzeszczak J., 1996, Tendencje kontrurbanizacyjne w krajach Europy Zachodniej, „Prace Geograficzne”, 167, Continuo, Wrocław.

Jung-Miklaszewska J., 2003, The system of education in the Republic of Poland. Schools and diplomas, Bureau for Academic Recognition and International Exchange, Polish NARIC/ENIC, Warsaw. Available at: http://buwiwm.home.pl/publ/edu/ System.pdf.

Jurásková M., Kriglerová E., Rybová J., Radičová I., 2004, Atlas rómskych komunít, Úrad splnomocnenca vlády SR pre rómske komunity, Bratislava, 191 p. Available at: http://www.romo-via.vlada.gov.sk/3553/atlas-romskych-komunit-2004.php

Kurek S., Gałka J., Wójtowicz M., 2014, Wpływ suburbanizacji na przemiany wybranych struktur demograficznych i powiązań funkcjonalno-przestrzennych w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym, Wydawnictwo naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków, 231 p.

László B., 2008, The impact of the Bologna process on higher education in Slovakia, „European Education”, 40(2), pp. 46–65. DOI: https://doi.org/10.2753/EUE1056-4934400203

Lauko V., Gurňák D., Križan F., Tolmáči L., 2012, Najnovšie vývojové trendy vzdelanostnej štruktúry obyvateľstva Slovenska v časovo-priestorových súvislostiach, „Geographia Cassoviensis”, 6(2), pp. 91–102.

Lisowski A., 2005, Procesy centralizacji i decentralizacji w Aglomeracji Warszawskiej w latach 1950–2002, „Prace i Studia Geograficzne”, 35, pp. 13–44.

Matejů P., Straková J., 2003, Role rodiny a školy v reprodukci vzdělanostných nerovností, „Sociologický časopis”, 39, pp. 625–652. DOI: https://doi.org/10.13060/00380288.2003.39.5.03

Mládek J., 2008, Stabilizácia populačného vývoja Slovenska na úrovni stacionárnej populácie, „Acta Geographica Universitatis Comenianae”, 50, pp. 63–78.

Nestorová-Dická J., 2013, Vysoké školstvo v krajinách Vyšehradskej štvroky v čase postsocialistickej transformacie, „Acta Geographica Universitatis Comenianae”, 57, pp. 195–2011.

Novotný L., 2014, Procesy priestorovej redistribúcie obyvateľstva a ich vplyv na zmeny štruktúry obyvateľstva vo funkčnom mestskom regióne Košice, Univerzita Pavla Jozefa Šafárika, Košice, 136 p.

Ouředníček M., Bičík I., Vágner J., 2007, Suburbanizace v zázemí Prahy, „Životné prostredie”, 41, pp. 303–306.

SOSR 1991–2013, Annual registration of population at the level of communities, Statistic Office of Slovak Republic – SOSR, Bratislava.

SOSR 1991, Results of population census 1991, Statistic Office of Slovak Republic – SOSR, Bratislava.

SOSR 2001, Results of population census 2001, Statistic Office of Slovak Republic – SOSR, Bratislava. Available at: http://sodb.infostat.sk/sodb/eng/2001/format.htm

SOSR 2011, Results of population census 2011, Statistic Office of Slovak Republic – SOSR, Bratislava. Available at: http://census2011.statistics.sk/

Šnejdová I., 2006, Změny ve vzdělanostní struktuře obyvatelstva Pražského městského regionu, [in:] Ouřednícek M. (eds.), Sociální geografie Pražského městského regionu, Univerzita Karlova, Přírodovědecká fakulta, kat. sociální geografie a regionálního rozvoje, Praha, pp. 114–127.

Šprocha B., 2010, Vývoj vzdelanostnej štruktúry a vzdelávania na Slovensku, „Slovenská štatistika a demografia”, 20(1), pp. 3–30.

Šprocha B., 2012, Regionálne disparity dosiahnutého vzdelania na Slovensku a ich vývoj v poledných dvoch desaťročiach. Reprodukce lidského kapitálu – vzájemné vazby a souvislosti, Vysoká škola ekonomická, Praha.

Vincze S., Harsányi G., 2012, Hungarian higher education and its international comparison, [in:] Farkas B., Mező J. (eds.), Crisis aftermath: economic policy changes in the EU and its member states conference proceedings, University of Szeged, Szeged, pp. 496–513.