The Role of Bulgarian President Rumen Radev in the Parliamentary Crises in 2021–2025

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-9657.14.1.02

Keywords:

Bulgaria, crisis, government, president, caretaker government

Abstract

From 2021 to 2025, Bulgaria experienced difficulties in forming stable coalitions and frequent dissolutions of parliament. The country operated under caretaker governments appointed by President Rumen Radev. During the analyzed period, institutional tensions between the president and parliament, and the president and government, conflicts between political parties and their leaders, as well as crises within the political parties themselves, were evident. The aim of this article was to answer the research question concerning the role played by Bulgarian President Rumen Radev in creating, shaping, and resolving the parliamentary crises of that time. The research approach was a case study of Rumen Radev’s presidency. Systems analysis and decision-making methods were also employed. An institutional and legal analysis of the Bulgarian constitution was also conducted. The crises analysis was supplemented by a list of parliamentary elections held and their outcomes. President Radev played a significant role in shaping and resolving the crises. Based on the regulations at the time, he played a stabilizing and arbitrating role during this time, but on the other hand, he diminished the importance of the Bulgarian parliament and thus strengthened his own position as a politician. His actions, in addition to creating and influencing the course of the crises, also had a significant impact on their continuity.

Author Biography

  • Marzena Czernicka, Institute of Political Studies

    Marzena Czernicka, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce. W swoich badaniach koncentruje się wokół bułgarskiej transformacji lat 80. i 90. XX w., kwestii społecznych i politycznych Bułgarii. Autorka artykułów na temat bułgarskich partii politycznych, specyfiki bułgarskiego przełomu oraz autorka monografii dotyczącej polityki bezpieczeństwa współczesnej Bułgarii.

References

Antoszewski, A., Herbut, R. 2002. Leksykon politologii. Wrocław: Alta 2.

Baeva, I. 2002. Bylgarskite prehodi 1939–2010. Sofia: Paradigma.

Bankov, P., 2023. Parliamentary Election in Bulgaria, 2 October 2022. Blue. Electoral Bulletin of the European Union 3(1), s. 118–122, Groupe d’études géopolitiques, 2.03., https://geopolitique.eu/wp-content/uploads/2022/10/BLUE_3_en-1.pdf (dostęp: 26.02.2026). https://doi.org/10.3917/e.blue.003.0118

Biernat, T. 1978. Nauki polityczne jako dziedzina nauk społecznych. W: J. Wielgosz (red.), Podstawy nauk politycznych. Kraków: Wydawnictwo COM SNP.

Bortoletto, F. 2025. Bulgaria Has a Government Again (for now). It Is the Seventh in Four Years. Eunews.it, 16.01., https://www.eunews.it/en/2025/01/16/bulgaria-has-a-government-again-for-now-it-is-the-seventh-in-four-years/ (dostęp: 6.11.2025).

Bylgarski Voennovyzdushni Sili. Rumen Radew. Bylgarski Voennovyzdushni Sili, https://web.archive.org/web/20160312001551/http://af.armf.bg/bg/?page_id=180 (dostęp: 30.04.2026).

Centralna Komisja Wyborcza w Bułgarii, http://www.cik.bg (dostęp: 6.11.2025).

Centralna Komisja Wyborcza w Bułgarii, https://www.cik.bg/bg/37 (dostęp: 28.10.2025).

Chodubski, A.J. 2008. Wstęp do badań politologicznych. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Czekalski, T. 2010. Bułgaria. Warszawa: Trio.

Damceska, M. 2022. Conflict or just tension between Radev and Petkov – Dialogue with Northern Macedonia quarrels between President and Prime Minister. Slobodenpecat.mk, 2.02., https://www.slobodenpecat.mk/en/konflikt-ili-samo-tenzija-megju-radev-i-petkov-dijalogot-so-severna-makedonija-gi-skara-pretsedatelot-i-premierot/ (dostęp: 27.11.2025).

Domaradzki, S. 2020. Bułgaria: jak zawłaszczyć państwo i zyskać przychylność Brukseli? Fundacja Batorego, https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2020/10/Komentarz_Bulgaria.pdf (dostęp: 27.11.2025).

Domaradzki, S. 2023. Bułgaria: rząd rotacyjny Denkow-Gabriel. Komentarze IEŚ 865(113), 7.06., https://ies.lublin.pl/komentarze/bulgaria-rzad-rotacyjny-denkow-gabriel/ (dostęp: 6.11.2025).

Domaradzki, S. 2024. Pokojowa rewolucja w zawłaszczonej demokracji. Kryzys polityczny w Bułgarii w latach 2021–2023. Studia Politologiczne 73, s. 151–170. https://doi.org/10.33896/SPolit.2024.73.9

Domaradzki, S. 2025a. Bułgaria: wyborcze fiasko i zmiany w składzie parlamentu. Komentarze IEŚ 1314(54), 18.03., https://ies.lublin.pl/komentarze/bulgaria-wyborcze-fiasko-i-zmiany-w-skladzie-parlamentu/ (dostęp: 9.11.2025).

Domaradzki, S. 2025b. Polityka zagraniczna Bułgarii w czasach kryzysu politycznego 2021–2024. Prace IEŚ 9, https://ies.lublin.pl/prace/pr-2025-009/ (dostęp: 27.02.2026).

Donew Gyłyb. Wikipedia.org, https://pl.wikipedia.org/wiki/Gy%C5%82yb_Donew (dostęp: 27.11.2025).

Easton, D. 1965. A Systems Analysis of Political Life. New York: John Wiley & Sons.

Ganev, V. 2018. Explaining Eastern Europe: „Soft Decisionism” in Bulgaria. Journal of Democracy 29(3), s. 91–103. https://doi.org/10.1353/jod.2018.0047

Gherghinam, S., Bankov, P. 2023. Troublemakers and game changers: How political parties stopped democratic backsliding in Bulgaria. Democratization 30, s. 1582–1603. https://doi.org/10.1080/13510347.2023.2250985

Gławczew Dymityr. Wikipedia.org, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dimityr_G%C5%82awczew (dostęp: 27.11.2025).

Gospodarkamorska.pl 2022. Bułgaria z LNG ze Stanów. Pomoże Grecja. Gospodarkamorska.pl, 29.07., https://www.gospodarkamorska.pl/bulgaria-z-lng-ze-stanow-pomoze-grecja-65638 (dostęp: 27.11.2025).

Gościniak, K. 1966. Z problematyki konstytucyjnej Bułgarii. O zasadzie zwierzchności Zgromadzenia Ludowego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 28(2).

Górowska, B. 1992. Parlament Bułgarii. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Hristova, D. 2023. Constitutional Status of the Caretaker Government. Journal De Jure 14(2), s. 374–380, https://journals.uni-vt.bg/dejure/eng/vol14/iss2/art20 (dostęp: 13.12.2025). https://doi.org/10.54664/ECBZ7745

Jackowicz, J. 1992. Bułgaria: od rządów komunistycznych do demokracji parlamentarnej: 1988–1991. Warszawa: ISP PAN.

Janew Stefan. Wikipedia.org, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Janew (dostęp: 27.11.2025).

Karp, J., Grzybowski, M. 2002. System konstytucyjny Bułgarii. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Karpińska, H. (tłum.), Karp, J. 2012. Konstytucja Republiki Bułgarii. Warszawa: Biblioteka Sejmowa.

Knopek, J. 2016. Europejskie systemy rządów. W: J. Knopek, Europejskie systemy polityczne. Warszawa: Difin, s. 183–186.

Kobeszko, Ł. 2022. Bułgaria wobec agresji na Ukrainę. Analizy OSW, 15.04., https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2022-04-15/bulgaria-wobec-agresji-na-ukraine (dostęp: 6.11.2025).

Kobeszko, Ł. 2024a. Kraj rządów tymczasowych. Kryzys polityczny w Bułgarii i próby jego rozwiązania. Analizy OSW, 3.06., https://osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2024-06-03/kraj-rzadow-tymczasowych-kryzys-polityczny-w-bulgarii-i-proby (dostęp: 10.11.2025).

Kobeszko, Ł. 2024b. Zmiany w konstytucji Bułgarii: droga do przełamania kryzysu politycznego. Analizy OSW, 5.01., https://osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2024-01-05/zmiany-w-konstytucji-bulgarii-droga-do-przelamania-kryzysu (dostęp: 11.11.2025).

Konecki, K.T. 2000. Studia z metodologii badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konstitucija na Republika Byłgarija, https://justice.government.bg/home/normdoc/521957377 (dostęp: 15.10.2025).

Kostadinova, S. 2022. NS osydi ruskata agresia sled sramni prepirni za sankcji sreshtu Moskva. Mediapool.bg, 24.02., https://www.mediapool.bg/ns-osadi-ruskataagresiya-sled-sramni-prepirni-za-sanktsii-sreshtu-moskva-news332618.html (dostęp: 6.11.2025).

Kożuch, A., Marzec, I. 2014. Studium przypadku jako strategia badawcza w naukach społecznych. Czasopismo Naukowe Akademii Wojsk Lądowych 172(2), s. 32–44, https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-a40fe266-8356-4d6e-9b17-f9ffbb12fff4 (dostęp: 13.12.2025).

Manołowa, E. 2020. Bułgaria: Prokuratura i urząd spraw wewnętrznych wkroczyły do kancelarii prezydenta. Gazetaprawna.pl, 9.01., https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1485741,bulgaria-prokuratura-i-urzad-spraw-wewnetrznych-wkroczyly-do-kancelarii-prezydenta.html (dostęp: 25.03.2026).

Mikucka-Wójtowicz, D. 2015. Republika Bułgarii po 1989 – system polityczny w okresie transformacji. „Reforma bez negocjacji”. W: E. Bujwid-Kurek, D. Mikucka-Wójtowicz, Transformacja ustroju politycznego wybranych państw Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. Kraków: Libron.

Nieścior, B. 2023. Ewolucja statusu prawnego i zasad wyboru na urząd prezydenta Republiki Bułgarii. International Journal of New Economics and Social Sciences 23(7), s. 271–284, https://publisherspanel.com/api/files/view/2584171.pdf (dostęp: 13.12.2025). https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.7913

Novinite.com, 2024a. Bulgaria’s New PM Dimitar Glavchev Tasked with Forming Interim Government in 7 Days. Novinite.com, 30.03., https://www.novinite.com/articles/225204/Bulgaria%27s+New+PM+Dimitar+Glavchev+Tasked+with+Forming+Interim+Government+in+7+Days (dostęp: 6.11.2025).

Novinite.com, 2024b. Radev vs. Revisions: Bulgarian President Challenges Constitutional. Novinite.com, 8.01., https://www.novinite.com/articles/223423/Radev+vs.+Revisions%3A+Bulgarian+President+Challenges+Constitutional+Changes (dostęp: 29.11.2025).

Peeva, D. 2025. Sled protestite: ostavkata na pravitelstvoto e fakt, vyrvi se kym predsrochni izbori. Dnevnik.bg, 12.12., https://www.dnevnik.bg/bulgaria/2025/12/11/4863448_sled_nai-golemiia_protest_sreshtu_vlastta_parlamentut/ (dostęp: 27.02.2026).

Pieńkowski, J. 2024. Niekończąca się opowieść – kolejne przedterminowe wybory parlamentarne w Bułgarii. Pism.pl, 3.06. https://pism.pl/publikacje/niekonczaca-sie-opowiesc-kolejne-przedterminowe-wybory-parlamentarne-w-bulgarii (dostęp: 6.11.2024).

Pioskowik, E. 1993. Ewolucja sprawowania władzy w Bułgarii w latach 1918–1944. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Pioskowik, E. 2005. Bułgaria. W: M. Barański (red.), Systemy polityczne państw Europy Środkowej i Wschodniej. Ustrój, organy władzy, partie polityczne. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

President.bg, 2021. Stefan Janew. President.bg, 11.05., https://www.president.bg/static1394/Stefan-Yanev-slujeben-ministar-predsedatel/ (dostęp: 6.05.2026).

President.bg, 2022. Prezidentyt nasrochi parlamentarni isbori za 2 oktomvri 2022 g. i naznachi sluzhebno pravitelstvo. President.bg, 1.08., https://www.president.bg/news6742/prezidentat-nasrochi-parlamentarni-izbori-za-2-oktomvri-2022-g-i-naznachi-sluzhebno-pravitelstvo.html (dostęp: 6.11.2025).

President.bg, 2023. Prezidentyt podpisa ukazi za razpuskane na Narodnoto Sybranie na 3 fevruari i za naznachavane na sluzhebno pravitelstvo. President.bg, 2.02., https://www.president.bg/news7032/prezidentat-podpisa-ukazi-za-razpuskane-na-narodnoto-sabranie-na-3-fevruari-i-za-naznachavane-na-sluzhebno-pravitelstvo.html (dostęp: 6.11.2025).

President.pl, 2022. Support of Ukraine’s Swift Candidacy to the EU. President.pl, 28.02., https://www.president.pl/news/open-letter-by-presidents-in-support-of-ukraines-swift-candidacy-to-the-european-union,49584 (dostęp: 6.11.2025).

Radew Rumen. Wikipedia.org, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rumen_Radew (dostęp: 16.11.2025).

Sekularec, I., Mcallister, E., Nenov, S. 2026. Bulgarian President Radev Resigns amid Speculation He Will Form His Own Party. Reuters.com, 19.01., https://www.reuters.com/world/europe/bulgarias-president-radev-resigns-2026-01-19/ (dostęp: 26.02.2026).

Sofiaglobe.com, 2024. Bulgaria’s President Mounts New Constitutional Court Challenge to 2023 Constitutional Amendments. Sofiaglobe.com, 20.11., https://sofiaglobe.com/2024/11/20/bulgarias-president-mounts-new-constitutional-court-challenge-to-2023-constitutional-amendments/ (dostęp: 29.11.2025).

Spirova, M. 2022. Bulgaria: Political Developments and Data in 2021. European Journal of Political Research Political Data Yearbook 61(1), s. 47–70, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/2047-8852.12373 (dostęp:10.02.2026).

Stoyanov, D., Lyubenov, M. 2022. Parliamentary Elections in Bulgaria, 11 July 2021. Blue. Electoral Bulletin of the European Union 2, s. 96–101, Groupe d’études géopolitiques, 03, https://geopolitique.eu/en/articles/parliamentary-elections-in-bulgaria-11-july-2021/ (dostęp: 10.02.2026).

Stoyanov, D., Lyubenov, M. 2024. Parliamentary Election in Bulgaria, 2 April 2023. Blue. Electoral Bulletin of the European Union 4, Groupe d’études géopolitiques, 06, https://geopolitique.eu/en/articles/parliamentary-election-in-bulgaria-2-april-2023/ (dostęp: 26.02.2026).

Stoyanov, D., Lyubenov, M. 2025. Parliamentary Elections in Bulgaria, 9 June and 27 October 2024. Blue. Electoral Bulletin of the European Union 5, Groupe d’études géopolitiques, 09, https://geopolitique.eu/en/articles/parliamentary-elections-in-bulgaria-9-june-and-27-october-2024/ (dostęp: 26.02.2026).

Svobodnaevropa.bg, 2021. Smiana na vyrha na razuznavaneto. Dosegashniat shef obvini „dylgata ryka na Kremyl”. Svobodnaevropa.bg, 16.06., https://svobodnaevropa.bg/a/31311053.html (dostęp: 5.11.2025).

Szmulik, B., Żmigrodzki, M. 2005. System polityczny Bułgarii. W: W. Sokół, M. Żmigrodzki (red.), Systemy polityczne państw Europy Środkowej i Wschodniej. Lublin: UMCS.

Todorov, S. 2023. Bulgarian President’s ‘Pro-Russia Stance’ Sparks Protest. Balkaninsight.com, 30.05., https://balkaninsight.com/2023/05/30/bulgarian-presidents-pro-russia-stance-sparks-protest/ (dostęp: 9.11.2025).

Tvn24.pl, 2022. Upadł rząd Kiriła Petkowa, możliwe przedterminowe wybory w Bułgarii. Tvn24.pl, 23.06., https://tvn24.pl/swiat/bulgaria-rzad-kirila-petkowa-upadl-niewykluczone-przedterminowe-wybory-st5760839 (dostęp: 6.11.2025).

Wasilewski, T. 1988. Historia Bułgarii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Wojnicki, J. 2019a. Transformacja systemowa w Bułgarii – opóźniona czy specyficzna? W: M. Czernicka, J. Wojnicki (red.), 110 lat relacji dyplomatycznych między Polską a Bułgarią. Warszawa: ISP PAN, WNPiSM UW, s. 73–89.

Wojnicki, J. 2019b. Wpływ sposobu wyboru prezydenta na jego pozycję ustrojową – doświadczenia wybranych państw europejskich. Studia Politologiczne 42, s. 141–163.

Wojnicki, J. 2023. Problemy współczesnego parlamentaryzmu bułgarskiego – zagadnienia instytucjonalne i funkcjonalne. Studia Politologiczne 69, s. 82–96. https://doi.org/10.33896/SPolit.2023.69.5

Znepolski, I., Gruev, M., Metodiev, M., Ivanov, M., Vatchkov, D., Elenkov, I. 2020. Bulgaria under Communism. Abingdon: Routledge. Taylor & Francis Group.

Żmigrodzki, M. 1997. Przeobrażenia polityczno-ustrojowe i Sąd Konstytucyjny w Bułgarii. Lublin: UMCS.

Downloads

Published

2026-07-23

Issue

Section

Articles

How to Cite

Czernicka, Marzena. 2026. “The Role of Bulgarian President Rumen Radev in the Parliamentary Crises in 2021–2025”. Eastern Review 14 (1): 23-44. https://doi.org/10.18778/1427-9657.14.1.02.