Consequences of changing the electoral system  for the model of political competition – The case of the 2018 elections to municipal councils in Łódź Voivodeship

Maciej Onasz; Michał Klonowski; Agata Włodarska-Frykowska

doi:10.18778/1427-9657.10.05

Authors

Maciej Onasz University of Lodz, Poland, Faculty of International and Political Studies https://orcid.org/0000-0002-4062-1253
Michał Klonowski University of Lodz, Poland, Faculty of International and Political Studies https://orcid.org/0000-0003-0226-6593
Agata Włodarska-Frykowska University of Lodz, Poland, Faculty of International and Political Studies https://orcid.org/0000-0003-4672-7232

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-9657.10.05

Keywords:

electoral system, Łódź Voivodeship, municipal councils, proportionality of elections, electoral formula

Abstract

The article is an attempt to assess the effects of the 2018 reform of local electoral law on a medium scale. The main goal is to investigate the consequences of these changes for the model of political rivalry. Through the use of a selection of quantitative methods, the authors verify hypotheses regarding the proportionality of local elections and the mechanical effect of the electoral system. The overall aim is to establish to what extent the new electoral system deforms the voting results when distributing seats among the electoral committees. Apart from the hypotheses, the authors also verify whether Łódź Voivodeship is a suitable case study and representative of national trends.

References

Baldini, G., Pappalardo, A. 2009. Elections, electoral systems and volatile voters. Basingstoke: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9780230584389 DOI: https://doi.org/10.1057/9780230584389

Bechtel, M. 2012. Not always second order: Subnational elections, national-level vote intentions, and volatility spillovers in a multi-level electoral system. Electoral Studies 31(1), pp. 170–183. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2011.10.005 DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2011.10.005

Benoit, K. 2000. Which electoral formula is the most proportional? A new look with new evidence. Political Analysis 8(4), pp. 381–388. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.pan.a029822 DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.pan.a029822

Benoit, K. 2007. Electoral Laws as Political Consequences: Explaining the Origins and Change of Electoral Institutions. Annual Review of Political Science 10, pp. 363–390. https://doi.org/10.1146/annurev.polisci.10.072805.101608 DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.polisci.10.072805.101608

Blais, A., Carty, R. 1991. The Psychological Impact of Electoral Laws: Measuring Duverger’s Elusive Factor. British Journal of Political Science 21(1), pp. 79–93. https://doi.org/10.1017/S0007123400006037 DOI: https://doi.org/10.1017/S0007123400006037

Dahl, R.A., Tufte, E.R. 1973. Size and Democracy. Stanford: Stanford University Press.

Denters, B., Goldsmith, M., Ladner, A., Mouritzen, P.A., Rose, L.E. 2014. Size and Local Democracy. Cheltenham, Northampton: Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781783478248 DOI: https://doi.org/10.4337/9781783478248

Duverger, M. 1951. Political Parties: Their Organization and Activity in the Modern State. New York: Wiley.

Duverger, M. 1984. Which is the best electoral system? In: A. Lijphart, B. Grofman (eds.). Choosing an Electoral System: Issues and Alternatives, pp. 31–39. New York: Praeger.

DuToit, S.H.C., Steyn, A.G.W., Stumpf, R.H. 2012. Graphical exploratory data analysis. New York: Springer.

Flis, J., Stolicki, D. 2017. JOW-y w gminach: lokalne partie władzy a nowe reguły rywalizacji. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 3(79), pp. 253–266. https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.3.20 DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.3.20

Gallagher, M. 1991. Proportionality, disproportionality, and electoral systems, Electoral Studies 10, pp. 33–51. https://doi.org/10.1016/0261-3794(91)90004-C DOI: https://doi.org/10.1016/0261-3794(91)90004-C

Gallagher, M. 2005. Ireland: the discreet charm of PR-STV. In: M. Gallagher, P. Mitchell (eds.), The Politics of Electoral Systems. Oxford: Oxford University Press, pp. 511–534. https://doi.org/10.1093/0199257566.003.0025 DOI: https://doi.org/10.1093/0199257566.003.0025

Gendźwiłł, A., Żółtak, T. 2016. Skutki wprowadzenia okręgów jednomandatowych w wyborach lokalnych. Studia Regionalne i Lokalne 3(65), pp. 94–116. https://doi.org/10.7366/1509499536505

Gendźwiłł, A., Żółtak, T. 2020. Ile partii w samorządzie? Partie sejmowe i listy lokalne w wyborach władz gmin w latach 2002–2018. Studia Regionalne i Lokalne 2(80), pp. 40–66. https://doi.org/10.7366/1509499528003

Glinka, K. (2021). Polityczne konsekwencje zmiany formuły wyborczej i wprowadzenia ograniczeń w kandydowaniu – przypadek wyborów do rad dużych i średnich miast województwa dolnośląskiego z lat 2014 i 2018. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2(60), pp. 155–172. https://doi.org/10.15804/ppk.2021.02.10 DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2021.02.10

Klonowski, M., Onasz, M. 2018. Wybrane zmiany w systemie wyborczym organów jednostek samorządu terytorialnego wynikające z ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych – wstępna ocena. Studia Regionalne i Lokalne 2(72), pp. 99–117. https://doi.org/10.7366/1509499527206

Klonowski, M., Onasz, M. 2021. Skutki zmian w systemie wyborczym organów jednostek samorządu terytorialnego wynikających z ustawy z 11 stycznia 2018 r. Athenaeum 69(1), pp. 147–170. https://doi.org/10.15804/athena.2021.69.09 DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2021.69.09

Laakso, M., Taagepera, R. 1979. ‘Effective’ Number of Parties: A Measure with Application to West Europe. Comparative Political Studies 12(1), pp. 2–27. https://doi.org/10.1177/001041407901200101 DOI: https://doi.org/10.1177/001041407901200101

LeDuc, L., Niemi, R.G., Norris, P. (eds.). 1996. Comparing Democracies. Elections and Voting in a Global Perspective, Thousand Oaks: Sage.

Lijphart, A. 1990. The political consequences of electoral laws, 1945–85. American Political Science Review 84(2), pp. 481–496. https://doi.org/10.2307/1963530 DOI: https://doi.org/10.2307/1963530

Lijphart, A. 1994. Electoral systems and party systems: a study of twenty-seven democracies, 1945–1990. Oxford, New York: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198273479.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198273479.001.0001

Lijphart, A., Gibberd, R.W. 1977. Thresholds and payoffs in list systems of proportional representation. European Journal of Political Research 5(3), pp. 219–244. https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1977.tb01289.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1977.tb01289.x

Loosemore, J., Hanby, V.J. 1971. The Theoretical Limits of Maximum Distortion: Some Analytical Expressions for Electoral Systems. British Journal of Political Science 1, pp. 467–477. https://doi.org/10.1017/S000712340000925X DOI: https://doi.org/10.1017/S000712340000925X

Majcherkiewicz, T. 2018. Wybory regionalne jako wybory drugorzędne a perspektywa rządzenia wielopoziomowego. Przegląd Politologiczny 1, pp. 171–190. https://doi.org/10.14746/pp.2018.23.1.12 DOI: https://doi.org/10.14746/pp.2018.23.1.12

McGhee, E. 2014. Measuring partisan bias in single-member district electoral systems. Legislative Studies Quarterly 39(1), pp. 55–85. https://doi.org/10.1111/lsq.12033 DOI: https://doi.org/10.1111/lsq.12033

McGhee, E. 2017. Measuring efficiency in redistricting. Election Law Journal 16(4), pp. 417–442. https://doi.org/10.1089/elj.2017.0453 DOI: https://doi.org/10.1089/elj.2017.0453

Michalak, B. 2018. Zmiana przepisów Kodeksu wyborczego przed wyborami samorządowymi 2018. Athenaeum 58, pp. 75–99. https://doi.org/10.15804/athena.2018.58.05 DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2018.58.05

Michalak, B. 2019. Ocena funkcjonalności zmian wprowadzonych do Kodeksu wyborczego w 2018 roku w świetle doświadczeń wyborów samorządowych. Studia Wyborcze 28, pp. 55–73. https://doi.org/10.26485/SW/2019/28/4 DOI: https://doi.org/10.26485/SW/2019/28/4

Michalak, B. 2021. (Dys)proporcjonalność polskich wyborów samorządowych. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 4 (62), pp. 273–285. https://doi.org/10.15804/ppk.2021.04.16 DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2021.04.16

Neumann, J. 2020. Zmiana systemu z większościowego na proporcjonalny w gminach powyżej 20 tysięcy mieszkańców w województwie łódzkim jako czynnik oddziałujący na liczbę i charakter komitetów wyborczych. Studia Wyborcze 29, pp. 99–122. https://doi.org/10.26485/SW/2020/29/5 DOI: https://doi.org/10.26485/SW/2020/29/5

Norris, P. 1996. Electoral Change since 1945. Oxford: Blackwell.

Norris, P. 1997. Choosing Electoral Systems: Proportional, Majoritarian and Mixed Systems. International Political Science Review 18(3), pp. 297–312. https://doi.org/10.1177/019251297018003005 DOI: https://doi.org/10.1177/019251297018003005

Oliver, J.E., Shang, E.H., Callen, Z. 2012. Local Elections and the Politics of Small-Scale Democracy. Princeton: Princeton University Press. https://doi.org/10.23943/princeton/9780691143552.001.0001 DOI: https://doi.org/10.23943/princeton/9780691143552.001.0001

Pallarés, F., Keating, M. 2003. Multi-level election competition: regional elections and party systems in Spain. European Urban and Electoral Studies 10(3), pp. 239–255. https://doi.org/10.1177/09697764030103005 DOI: https://doi.org/10.1177/09697764030103005

Rae, D. 1971. The Political Consequences of Electoral Laws. New Haven: Yale University Press.

Rae, D.W. 1967. The political consequences of electoral laws. New Haven: Yale University Press.

Rae, D.W., Hanby, V.J., Loosemore, J. 1971. Thresholds of representation and thresholds of exclusion. An analytic note on electoral systems. Comparative Political Studies 3(4), pp. 479–488. https://doi.org/10.1177/001041407100300406 DOI: https://doi.org/10.1177/001041407100300406

Rakowska-Trela, A., 2018a. Nowelizacja samorządowego prawa wyborczego z 2018 r. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 4(44), pp. 19–35. https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.02 DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.02

Rakowska-Trela, A. 2018b. Zasada demokratycznego państwa prawnego a zmiany w prawie wyborczym. Studia Wyborcze 25, pp. 17–30. https://doi.org/10.26485/SW/2018/25/2

Reif, K., Schmitt, H. 1980. Nine second-order national elections; a conceptual framework for the analyses of European election results. European Journal of Political Research 8(3), pp. 3–44. https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1980.tb00737.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1980.tb00737.x

Rokkan, S. 1968. Elections: electoral systems. In: D.L. Sills (ed.). International encyclopaedia of the social sciences. New York: Crowell-Collier-Macmillan, pp. 6–21.

Rule, W., Zimmermann, J.F. 1992. United States Electoral Systems: Their Impact on Women and Minorities. New York: Praeger.

Rulka, M. 2018. Na temat zgodności projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk nr 2001) – w części zmieniającej przepisy kodeksu wyborczego — z europejskimi standardami wyborczymi. Przegląd Sejmowy 1(144), pp. 165–179.

Schackel, A.H. 2014. How to analyze second-order election effects? A refined second-order election model. Comparative European Politics 13(6), pp. 636–655. https://doi.org/10.1057/cep.2014.16 DOI: https://doi.org/10.1057/cep.2014.16

Schmitt, H., Teperoglou, E. 2017. The study of less important elections. In: K. Arzheimer, J. Evans, M.S. Lewis-Beck (eds.). The Sage handbook of electoral behaviour. Los Angeles: Sage Publishing, pp. 56–79. https://doi.org/10.4135/9781473957978.n4 DOI: https://doi.org/10.4135/9781473957978.n4

Shugart, M.S., Taagepera, R. 2017a. Electoral system effects on party systems. In: E. Herron, R. Pekkanen, M.S. Shugart (eds.). Oxford handbook of electoral systems. New York: Oxford UP, pp. 41–68. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780190258658.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780190258658.013.15

Shugart, M.S., Taagepera, R. 2017b. Votes from seats: logical models of electoral systems. Cambridge, UK: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108261128 DOI: https://doi.org/10.1017/9781108261128

Taagepera, R., Shugart, M.S. 1989. Seats and votes. The effects and determinants of electoral systems. New Haven: Yale University Press. https://doi.org/10.1016/0261-3794(89)90021-8 DOI: https://doi.org/10.1016/0261-3794(89)90021-8

Urbaniak, K. 2018. Zasada proporcjonalności w samorządowym prawie wyborczym. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 4(44), pp. 37–56. https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.03 DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2018.04.03

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, Dz.U. 2011, nr 21, poz. 112 z późn. zm.

Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, Dz.U. 2018, poz. 130.