Lockdowny i ich zasadność w kontekście filozofii ekonomicznej Adama Smitha i liberalizmu
DOI:
https://doi.org/10.18778/1899-2226.23.4.02Słowa kluczowe:
lockdown, Adam Smith, economic philosophy, liberalism, COVID-19Abstrakt
Since the beginning of 2020, lockdowns have been introduced in numerous countries across the world in response to the emergence of coronavirus SARS-CoV-2 that causes the COVID-19 disease. Although the topic of lockdowns has been considered from numerous perspectives, it has not yet been analyzed in the context of Adam Smith’s economic philosophy and liberalism. This paper aims to list – at least to some extent, as the topic is very broad – the most prominent arguments that have arisen in the worldwide discussion on the effectiveness and side effects of lockdowns. In addition, the work provides some elements of Smith’s economic philosophy and liberalism. Finally, the arguments that have arisen in the academic discussion since the introduction of lockdowns are analyzed, and the legitimacy of lockdowns is assessed in the context of Smith’s principles. The methods used for the analysis are text exegesis and rational reconstruction. As far as the conclusions are concerned, an explicit assessment of the legitimacy of lockdowns in the discussed context is considered impossible, although for many elements of Smith’s liberalism, lockdowns are not legitimate at all.
Bibliografia
Adam Smith: Father of Capitalism [Audio podcast episode]. (2017). In The Forum. BBC World Service, November 18. https://www.bbc.co.uk/sounds/play/w3csvsfb
Ahrens, K. F., Neumann, R. J., Kollmann, B., Plichta, M. M., Lieb, K., Tüscher, O. & Reif, A. (2021). Differential impact of COVID‐related lockdown on mental health. World Psychiatry, 20(1), 140–141. https://doi.org/10.1002/wps.20830 DOI: https://doi.org/10.1002/wps.20830
Beaubien, J. (2020). Modelers Suggest Pandemic Lockdowns Saved Millions From Dying Of COVID-19. npr, June 9. https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/06/09/872441984/modelers-suggest-pandemic-lockdowns-saved-millions-from-dying-of-covid-19?t=1628519246010
Boudreaux, D. J. (2020). Today’s Relevance of Adam Smith’s Wealth of Nations. The Independent Review. Journal of Political Economy, 24(4), 487–497.
Brown, V. (1997). ‘Mere Inventions of the Imagination’: A Survey of Recent Literature on Adam Smith. Economics & Philosophy, 13(2), 281–312. https://doi.org/10.1017/S0266267100004521 DOI: https://doi.org/10.1017/S0266267100004521
Buchholz, T. G. (1989). New Ideas from Dead Economists: An Introduction to Modern Economic Thought. New York: The Penguin Group.
Bukowski, W. (2020). La Viralità del Decoro. Controllo e Autocontrollo Sociale ai Tempi del Covid-19. Seconda puntata. https://www.wumingfoundation.com/giap/2020/03/la-viralita-del-decoro-2/
Bureau of Economic Analysis. (2021). Percent Change From Preceding Period in Real Gross Domestic Product. https://apps.bea.gov/iTable/iTable.cfm?reqid=19&step=2#reqid=19&step=2&isuri=1&1921=survey
Caduf, C. (2020). What went wrong: Corona and the world after the full stop. Medical Anthropology Quarterly, 34(4), 467–487. https://doi.org/10.1111/maq.12599 DOI: https://doi.org/10.1111/maq.12599
Chodorowski, J. (2002). Adam Smith (1723–1790). Życie i dzieło autora „Badań nad naturą i przyczynami bogactwa narodów”. Wrocław: Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego.
Coronavirus disease (COVID-19): Herd immunity, lockdowns and COVID-19. (2020). WHO. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/herd-immunity-lockdowns-and-covid-19
Daniyal, S., Sharma, S. & Fernandes, N. (2020). As Covid-19 Pandemic Hits India’s Daily-wage Earners Hard, Some Leave City for Their Home Towns. Scroll.in, March 21. https://scroll.in/article/956779/starvation-will-kill-us-before-corona-the-covid-19-pandemic-has-hit-indias-working-class-hard
Godłów-Legiędź, J. (2001). Liberalizm Od ekonomii klasycznej do polityki transformacji. Łódź: Przedsiębiorstwo Specjalistyczne “Absolwent”.
Graham-McLay, C. (2020). Ardern urges New Zealanders to ‘act like you have Covid-19’ as lockdown looms. The Guardian, March 25. https://www.theguardian.com/world/2020/mar/25/ardern-urges-new-zealanders-to-act-like-you-have-covid-19-as-lockdown-looms
Grigoli, F. & Sandri, D. (2020). COVID’s Impact in Real Time: Finding Balance Amid the Crisis. International Monetary Fund, October 8. https://blogs.imf.org/2020/10/08/covids-impact-in-real-time-finding-balance-amid-the-crisis/
Gross Domestic Product: chained volume measures: Seasonally adjusted £m. (2021). Office for National Statistics. https://www.ons.gov.uk/economy/grossdomesticproductgdp/timeseries/abmi/pn2
Harari, D., Keep, M. & Brien, P. (2021). Coronavirus: Economic impact. https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-8866/
How to assess the costs and benefits of lockdowns. (2021). The Economist, July 3. https://www.economist.com/finance-and-economics/2021/07/01/how-to-assess-the-costs-and-benefits-of-lockdowns
Japan’s economy shrinks 4.8% in 2020 due to Covid. (2021). BBC News, February 15. https://www.bbc.com/news/business-56066065
Karnon, J. (2020). A Simple Decision Analysis of a Mandatory Lockdown Response to the COVID‑19 Pandemic. Applied Health Economics and Health Policy volume, 18, 329–331. https://doi.org/10.1007/s40258-020-00581-w DOI: https://doi.org/10.1007/s40258-020-00581-w
Kelland, K. (2020). Lockdowns saved many lives and easing them is risky, say scientists. Reuters, June 8. https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-lockdowns-idUSKBN23F1G3
Kilcoyne, M. & Lesh, M. (2020). Young hit hardest by lockdown, want tax cuts A survey of the U.K. population. Adam Smith Institute.
King, B. (2021). How much is Covid costing the UK and how will we pay? BBC News, June 22. https://www.bbc.com/news/business-52663523
Kośka, M. (2021). Zakaz przemieszczania się niezgodny z prawem. SN wypunkto-wał błędy rządu. Money.pl, 17 marca. https://www.money.pl/gospodarka/zakaz-przemieszczania-sie-niezgodny-z-prawem-sn-wypunktowal-bledy-rzadu-6618980307548768a.html
Kowalewski, P. (2020). Pandemia pustoszy Amerykę Łacińską. Obserwator Finansowy, 3 listopada. https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/makroekonomia/trendy-gospodarcze/pandemia-pustoszy-ameryke-lacinska/
Kowalska, D. (2021). Lockdown zmorą przedsiębiorców. Tracą na nim dorobek życia. Polska Times, 8 kwietnia. https://polskatimes.pl/lockdown-zmora-przedsiebiorcow-traca-na-nim-dorobek-zycia/ar/c15-15533699
Lipford, J. W. & Slice, J. (2007). Adam Smith’s Roles for Government and Contemporary U.S. Government Roles. Is the Welfare State Crowding Out Government’s Basic Functions? The Independent Review. A Journal of Political Economy, 11(3), 485–501.
Lisak, A. (2016). Kilka tez o racjonalności w ekonomii. In: P. Dominiak and P. Parszutowicz (Eds.), Adam Smith w 240. rocznicę wydania „Bogactwa Narodów” (pp. 63–90). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
Lohse, S. & Bschir, K. (2020). The COVID‑19 pandemic: A case for epistemic pluralism in public health policy. History and Philosophy of the Life Sciences, 42(4), article no. 58. https://doi.org/10.1007/s40656-020-00353-8 DOI: https://doi.org/10.1007/s40656-020-00353-8
Magness, P. W. & Earle, P. C. (2021). The Origins and Political Persistence of COVID-19 Lockdowns. The Independent Review. A Journal of Political Economy, 25(4), 503–520.
Minondo, A. (2021). Impact of COVID-19 on the trade of goods and services in Spain. Applied Economic Analysis, 29(85), 58–76. https://doi.org/10.1108/AEA-11-2020-0156 DOI: https://doi.org/10.1108/AEA-11-2020-0156
Mutikani, L. (2020). What to know about the report on America’s COVID-hit GDP. World Economic Forum, July 31. https://www.weforum.org/agenda/2020/07/covid-19-coronavirus-usa-united-states-econamy-gdp-decline/
Namwaya, O. (2020). Kenya Police Abuses Could Undermine Coronavirus Fight. Authorities Should Investigate Claims of Excessive Force, Abuse. Human Rights Watch, March 31. https://www.hrw.org/news/2020/03/31/kenya-police-abuses-could-undermine-coronavirus-fight
Nawaleniec, A. (2016). Etyczne aspekty życia gospodarczego w okresie od starożytności do końca XIX wieku. https://www.profesor.pl/publikacja,31725,Artykuly,ETYCZNE-ASPEKTY-ZYCIA-GOSPODARCZEGO-W-OKRESIE-OD-STAROZYTNOSCI-DO-KONCA-XIX-WIEKU
Nelson, E. (2021). Pandemic Spending Pushes U.S. Budget Deficit to $1.7 Tril-lion. The New York Times, April 12. https://www.nytimes.com/live/2021/04/12/business/stock-market-today
Otteson, J. R. (2013). Adam Smith. London: Bloomsbury. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199545971.013.0020
Podsumowanie lockdownu w Polsce. (2021). Warszawa: Związek Przedsiębiorców i Pracodawców. https://zpp.net.pl/wp-content/uploads/2021/01/25.01.2021-Business-Paper-Podsumowanie-lockdownu-w-Polsce.pdf
Radlińska, K. M. (2021). Pandemia COVID-19. Implikacje dla polskiego rynku pracy. Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych, 1(24), 113–126. https://ezeszyty.wne.tu.koszalin.pl/index.php/zeszyty/article/view/161
Scarlett, S. (2020). Lockdown was a waste of time and could kill more than it saved, claims Nobel laureate scientist at Stanford University. Mail Online, May 24. https://www.dailymail.co.uk/news/article-8351649/Lockdown-waste-time-kill-saved-claims-Nobel-laureate.html
Smith, A. (1976). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (Original work published in 1776). Indianapolis: Liberty Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oseo/instance.00043218
Smith, A. (1989). Teoria uczuć moralnych (Original work published in 1759) (D. Petsch, Trans.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Statystyki koronawirus. (2021). Medicover, August 9. https://www.medicover.pl/koronawirus/statystyki/
Szredzińska, R. & Włodarczyk, J. (2021). Doświadczenia krzywdzenia oraz dobrostan psychiczny polskich nastolatków w pierwszym okresie pandemii. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 20(2), 38–62.
The COVID decade: Understanding the long-term societal impacts of COVID-19. (2021). London: The British Academy. https://doi.org/10.5871/bac19stf/9780856726583.001 DOI: https://doi.org/10.5871/bac19stf/9780856726583.001
Unton, A. (2021). Walka z pandemią na kredyt. Tyle kosztuje w przeliczeniu na Polaka. Money.pl, 6 kwietnia. https://www.money.pl/gospodarka/walka-z-pandemia-na-kredyt-tyle-kosztuje-w-przeliczeniu-na-polaka-6624740634229280a.html
Vrain, E., Ryan, L. & Grossetti, M. (2020). Lockdown ‘funnelling’: how the pandemic has changed our relationships. The Conversation, July 3. https://theconversation.com/lockdown-funnelling-how-the-pandemic-has-changed-our-relationships-141831
Zabieglik, S. (2006). Etyka życia gospodarczego w twórczości Adama Smitha. Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 9(1), 115–124.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
