Misselling jako nadużywanie zaufania klienta na rynku finansowym
DOI:
https://doi.org/10.18778/1899-2226.22.3.04Słowa kluczowe:
unfair practices, misselling, financial market, consumer protectionAbstrakt
The amendment to the act on competition and consumer protection, in force since 17 April 2016, introduced a ban on the so-called ‘misselling’ as a new type of practice that violates collective consumer interests. The sale of products that are not suited to the needs of clients is a frequent reason for complaints to courts and institutions of consumer protection. Thus, it has a negative impact on clients' trust in financial market entities, because it exposes them to unnecessary risk and generates additional service costs. The financial services market is a type of market that has a significant impact on its customers. The source of threats may be the fact that financial institutions operate in an area of increased risk with a relatively low share of equity, and also, they rely on the funds entrusted to them by clients. The aim of this paper is to identify the phenomenon of misselling, explain the reasons for which it is undesirable from the point of view of consumer protection, and present solutions for its reduction. The paper is based on a review, analysis, and synthesis of selected publications (domestic and foreign) which are important from the point of view of the topic. Moreover, the paper includes an analysis of secondary data from official documents and reports of financial market entities.
Bibliografia
Analiza prawna wybranych postanowień umownych stosowanych przez banki w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej lub denominowanych w walucie obcej zawieranych z konsumentami. Raport Rzecznika Finansowego. (2016). Warszawa.
Brytyjskie banki słono płacą za misselling. (2013). MGA. https://www.pb.pl/brytyjskie-banki-slono-placa-za-misselling-721423
Dyka, M. (2017). Co to jest Misselling? https://www.legalniewsieci.pl/aktualnosci/co-to-jest-misselling
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”). Dz.Urz. L 149/22.
Dyrektywa 2016/97 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (tzw. dyrektywa IDD). Dz.Urz. UE L 26 z dnia 2.02.2016 r.
Edukacja Finansowa. Projekty członków KPF. (2016). https://kpf.pl/pliki/etyka/edukacja_finansowa_kpf_2016.pdf
Financial Conduct Authority (FCA) (2016). Annual Report and Accounts 2015/16.London.
Franke, G., Mosk, T., & Schnebel, E. (2016). Fair retail banking: How to prevent mis-selling by banks, sustainable architecture for finance in Europe. White Paper Series no. 39. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.1786.2643
Frączek, B. (2017). Zakres i formy edukacji finansowej w Polsce oraz jej skutki. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 339, 45–57.
Ganczar, M. (2016). Art. 24 ust. 2 pkt 4 – nowa praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów w świetle nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2015 r. Krajowa Konferencja Konsumencka. Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Gasparski, W. (red.) (2004). Uczciwość w świecie finansów. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego.
Indywidualne konta emerytalne oraz indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego w 2017 roku. (2018). Warszawa: Urząd Komisji Nadzoru Finansowego. https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/IKE_IKZE_12_2017_61392.pdf
Jakubowska, A. (2017). Zaufanie i asymetria informacji w relacjach podmiotów na rynku finansowym – wybrane aspekty na przykładzie banków i ich interesariuszy. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 113, 125–133. https://doi.org/10.29119/1641-3466.2018.113.9
Jasser, A. (2015). Uczciwość kupiecka filarem wolnego rynku. Maszynopis wystąpienia. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski. https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=11410
Krasnodębska-Tomkiel, M. (2016). Misselling, czyli sprzedaż nieetyczna. Gazeta Bankowa, 6, 30–32.
Measuring Financial Literacy: Questionnaire and Guidance Notes for Conducting an Internationally Comparable Survey of Financial Literacy. (2011). OECD/INFE: Paris.
Pawlak, J. (2015). Interes klienta w relacji z dostawcą produktu. Gazeta Finansowa.
Penczar, M. (2007). Ochrona konsumenta na integrującym się rynku bankowym Unii Europejskiej. Integracja rynków finansowych w Unii Europejskiej od A do Z. Bank i Kredyt, 7.
Polityka ochrony konkurencji i konsumentów. (2015). Warszawa: UOKiK.
Polska Izba Ubezpieczeń (2018). https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/userfiles/_public/k9/komisje/2018/kpcpp/materialy/258/p92617/piu_2.pdf
Rejestr klauzul niedozwolonych. UOKiK. https://rejestr.uokik.gov.pl/
Rekomendacja U dotycząca dobrych praktyk w zakresie bancassurance. (2014). Warszawa: Komisja Nadzoru Finansowego.
Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące badania adekwatności produktu. (2016). Warszawa: Komisja Nadzoru Finansowego.
Rozbieżności w definiowaniu missellingu. (2019). Gazeta Ubezpieczeniowa, 9. http://www.gu.com.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=68337:kpf-rozbienoci-w-definiowaniu-misselingu&catid=100&Itemid=103
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1286/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie dokumentów dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP). Dz.Urz. UE L 352 z 9.12.2015.
Rutkowska-Tomaszewska, E. (2013). Ochrona prawna klienta na rynku usług bankowych. Warszawa: Wolters Kluwer.
Sałek, P. (2015). Etyka w sprzedaży produktów finansowych. Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 18(1), 95–101. https://doi.org/11089/7352.1
Sieradzka, M. (2008). Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.
Szpringer, W. (2011). Społeczna odpowiedzialność banków. Między ochroną konsumenta a osłoną socjalną. Warszawa: Wolters Kluwer.
Świecka, B. (2018). Kompetencje finansowe i edukacja finansowa. Ujęcie teoretyczne i praktyczne, Rozprawy Ubezpieczeniowe. Konsument na rynku usług finansowych, 27(1), 3–17.
Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. (2016). II Raport Rzecznika Finansowego. Warszawa.
Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Raport Rzecznika Ubezpieczonych. (2012). Warszawa.
UKNF (2018). Indywidualne konta emerytalne oraz indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego w 2017 roku. Warszawa. https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/IKE_IKZE_12_2017_61392.pdf
UOKiK. Co to jest ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym? Pytania i odpowiedzi. https://www.uokik.gov.pl/download.php?plik=17047
UOKiK zakończył kolejne postępowanie w sprawie opłat likwidacyjnych. (2016). https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=12132&news_page=2
Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. Dz.U. z 2016 r., poz. 1776.
Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym. Dz.U. 2019.0.298.
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dz.U. 2019.0.369.
Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Dz.U. 2017.0.2070.
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. Dz.U. z 2017 r., poz. 2270.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dz.U. 2015, poz. 1634.
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Dz.U. 2019.0.381.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń. Dz.U. z 2017 r., poz. 2486.
Wawszczak, P. (2014). Opłaty likwidacyjne w umowach ubezpieczenia na życie powiązanych z UFK w świetle orzecznictwa SOKiK – część I. Monitor Ubezpieczeniowy, 57. https://mu.rf.gov.pl/57/pdf/art-4.pdf
Wierzbicka, E. (2016). Misselling barierą rozwoju ubezpieczeń w Polsce. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Zarządzanie, 2, 315–327. https://doi.org/10.5604/18998658.1210134
Wiśniewski, M. (2016). Ubezpieczenia o charakterze oszczędnościowym w świetle nowych regulacji. Wiadomości Ubezpieczeniowe, 3, 67–80.
Wojnowska, S., Gniadek, K. (2015, 26 maja). Miss… co?!? Gazeta Ubezpieczeniowa. http://www.gu.com.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=56955:miss-co&catid=122&Itemid=153
Wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., XVII Ama 118/04. Dz. Urz. UOKiK, nr 2, 31.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
