Legal Consciousness in the Polish People’s Republic: The Epistemological Roots of the High Consensus Concept
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.109.09Keywords:
legal consciousness, Polish sociology of law, Adam Podgórecki, Maria Borucka-Arctowa, legal epistemologyAbstract
The paper explores the case of legal consciousness research in Poland during the period from the 1960s to the 1990s, focusing on its epistemic foundations. Three distinct traditions – Western, Soviet, and Polish – are identified, each with varying levels of scholarly consensus and diverse sources of that consensus. The study offers a concise analysis of different conceptualisations of legal consciousness. The methodological framework of the sociology of law during this era is examined, drawing from Carl. E. Schorske’s concept of “new rigorism”. The research observes a certain feature of the Polish legal consciousness research – a prevalence of tripartite distinctions. The reasons behind this phenomenon are explored and interpreted as a consequence of deep epistemic assumptions rooted in positivism.
Downloads
References
Afeltowicz, Łukasz. Krzysztof Pietrowicz. 2012. “Socjotechnika Adama Podgóreckiego w perspektywie porównawczej.” Roczniki Historii Socjologii 2: 39–71.
Borucka-Arctowa, Maria. 1967. O społecznym działaniu prawa. Warszawa: PWN.
Borucka-Arctowa, Maria. Ed. 1974. Świadomość prawna robotników. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Borucka-Arctowa, Maria. 1981. Świadomość prawna a planowe zmiany społeczne. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Cane, Peter. Herbert M. Kritzer. Eds. 2010. The Oxford Handbook of Empirical Legal Research. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199542475.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199542475.001.0001
Chua, Lynett J. David L. Engel. 2019. “Legal Consciousness Reconsidered.” Annual Review of Law and Social Science 15: 335–353. https://doi.org/10.1146/annurev-lawsocsci-101518-042717 DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-lawsocsci-101518-042717
Cywiński, Zbigniew. 1996. “Kilka uwag o ujęciach świadomości prawnej.” Studia Iuridica 31: 9–22.
Czapska, Janina. 2017. “Psychospołeczne wątki w pracach Marii Boruckiej-Arctowej. Świadomość prawna.” In Świadomościowy wymiar prawa. Edited by Michał Dudek, Katarzyna Struzińska. 11–46. Kraków: Nomos.
Dębska, Hanna. 2022. “Herezja w prawoznawstwie. Trajektoria polskiej socjologii prawa w XX wieku.” In Polskie nauki społeczne w perspektywie relacji władzy i zależności międzynarodowych. Edited by Tomasz Zarycki. 105–137. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323556695.pp.105-137
Ewick, Patricia. Susan S. Silbey. 1992. “Conformity, Contestation, and Resistance: An Account of Legal Consciousness.” New England Law Review 26(3): 731–749. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226212708.001.0001 DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226212708.001.0001
Ewick, Patricia. Susan S. Silbey. 1998. The Common Place of Law: stories from everyday life. Chicago: University of Chicago Press. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226212708.001.0001
Geiger, Theodor. 1987. Vorstudien zur Soziologie des Rechts. Berlin: Duncker & Humblot. https://doi.org/10.3790/978-3-428-06308-6 DOI: https://doi.org/10.3790/978-3-428-06308-6
Gizbert-Studnicki, Tomasz. Adam Dyrda. Andrzej Grabowski. 2017. Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Gryniuk, Anna. 1979. Świadomość prawna studium teoretyczne. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Habermas, Jurgen. 1996. Between Facts and Norms: Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy. Cambridge: Polity. https://doi.org/10.7551/mitpress/1564.001.0001 DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/1564.001.0001
Heitzmann, Barbara. 2002. Rechtsbewusstsein in der Demokratie. Wiesbaden: Westdeutscher Verlag. https://doi.org/10.1007/978-3-322-87344-6 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-322-87344-6
Hindess, Barry. 1977. Philosophy and Methodology in the Social Sciences. Hassocks: The Harvester Press Limited.
Kennedy, Duncan. 1980. “Toward an Historical Understanding of Legal Consciousness: The Case of Classical Legal Thought in America, 1850–1940.” Research in Law and Sociology 3: 3–24.
Keßler, Erich M. 1981. “Annotierte Bibliographie zu Knowledge and Opinion about Law KOL-Untersuchungen.” Zeitschrift für Rechtssoziologie 2(2): 278–293. https://doi.org/10.1515/zfrs-1981-0207 DOI: https://doi.org/10.1515/zfrs-1981-0207
Kozhukhova, Madina. Miras Zhiyenbayev. 2018. “Conceptualizing Legal Culture and Legal Awareness: Meaning And Structural Components.” SHS Web of Conferences 55: 02009. https://doi.org/10.1051/shsconf/20185502009 DOI: https://doi.org/10.1051/shsconf/20185502009
Kudriawcew, Władimir N. 1978. Przyczyny naruszeń prawa. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
Kuhn, Thomas. 1962. The Structure of Scientific Revolutions, Chicago: University of Chicago Press.
Kwaśniewski, Jerzy. Jan Winczorek. Eds. 2009. Idee naukowe Adama Podgóreckiego, Warszawa: PTS – Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Leszczyński, Leszek. 2014. “Profesora G.L. Seidlera koncepcja wielopłaszczyznowej analizy prawa.” Studia Iuridica Lublinensia 61(1): 95–105. https://doi.org/10.17951/g.2014.61.1.95 DOI: https://doi.org/10.17951/g.2014.61.1.95
Łukaszewa, J.A. 1977. Socjalistyczna świadomość prawna i praworządność. Warszawa: PWN.
Mokrzycki, Edmund. 1990. Socjologia w filozoficznym kontekście. Warszawa: IFiS PAN.
Nonet, Philippe. Philip Selznick. 1978. Law and Society in Transition. Toward Responsive Law. London: Octagon Books.
Nowak, Stefan. 1973. “Pojęcie postawy w teoriach i stosowanych badaniach społecznych.” In Teorie postaw. Edited by Stefan Nowak. 17–88. Warszawa: PWN.
Opałek, Kazimierz. 1962. Problemy metodologiczne nauki prawa. Warszawa: PWN.
Podgórecki, Adam. 1964. Zjawiska prawne w opinii publicznej. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
Podgórecki, Adam. 1966. “Three Modifiers of the Operation of the Law.” Polish Sociological Bulletin 1: 38–47.
Podgórecki, Adam. Ed. 1968. Socjotechnika. Praktyczne zastosowania socjologii. Warszawa: Książka i Wiedza.
Podgórecki, Adam. Ed. 1974. Socjotechnika. Funkcjonalność i dysfunkcjonalność instytucji. Warszawa: Książka i Wiedza.
Podgórecki, Adam. Rolf Schulze. 1968. “Sociotechnique.” Social Science Information. 7(4): 135–152. https://doi.org/10.1177/053901846800700408 DOI: https://doi.org/10.1177/053901846800700408
Podgórecki, Adam. Jon Alexander. Rob Shields. Eds. 1996. Social engineering. The Technics of Change. Ottawa: Carleton University Press. https://doi.org/10.1515/9780773596009 DOI: https://doi.org/10.1515/9780773596009
Podgórecki, Adam. Jacek Kurczewski. Jerzy Kwaśniewski. Maria Łoś. 1971. Poglądy społeczeństwa polskiego na moralność i prawo. Warszawa: Książka i Wiedza.
Podgórecki, Adam. Wolfgang Kaupen. J. Van Houtte. Bert Kutchinsky. Eds. 1973. Knowledge and Opinion about Law. Bristol: Martin Robertson.
Raburski, Tomasz. 2022. “Epistemologia stosowania prawa a zasada demokratycznego państwa prawnego.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 4: 39–51. https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2022.4.39 DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2022.4.39
Scheingold, Stuart A. 2004. The Politics of Rights. Lawyers, Public Policy, and Political Change. Ann Arbor: The University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/mpub.6766 DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.6766
Schorske, Carl E. 1997. “The New Rigorism in the Human Sciences, 1940–1960.” Daedalus 1261: 309–330. https://doi.org/10.1515/9780691227832-015 DOI: https://doi.org/10.1515/9780691227832-015
Schröder, Jan. 2014. “Zur Rechtsquellenlehre des Nationalsozialismus im Kontext der neuzeitlichen Entwicklung.” In Recht im Wandel – Wandel des Rechts. Edited by Ignacio Czeguhn. 597–616. Köln–Weimar–Wien: Böhlau Verlag GmbH & Cie. https://doi.org/10.7788/boehlau.9783412216818.597 DOI: https://doi.org/10.7788/boehlau.9783412216818.597
Seidler, Grzegorz Leopold. 1957. Doktryny prawne imperializmu. Warszawa: PWN.
Skąpska, Grażyna. 1981. Społeczne podłoże postaw wobec prawa. Warszawa: Ossolineum – PAN.
Skąpska, Grażyna. Ewa Radomska. Marcin Wróbel. 2022. “Świadomość prawna społeczeństwa polskiego.” Państwo i Prawo 12: 3–32.
Strogowicz, Michaił. 1959. Prawda obiektywna i dowody sądowe w radzieckim procesie karnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
Studnicki, Franciszek. 1965. Przepływ wiadomości o normach prawa. Kraków: Uniwersytet Jagielloński.
Szilágyi, István. 2023. “Social Legal Consciousness or Legal Culture?” Public Governance, Administration and Finances Law Review 7(2): 5–39. https://doi.org/10.53116/pgaflr.2022.2.1 DOI: https://doi.org/10.53116/pgaflr.2022.2.1
Turska, Anna. 1961. “’Poczucie prawne’ a świadomość prawna.” Państwo i Prawo 2: 243–152.
Turska, Anna. 1965. “O niektórych teoriach społecznej znajomości prawa. In Studia z teorii prawa. Edited by Stanisław Ehrlich. 197–230. Warszawa: PWN.
Varga, Csaba. 2013. “Philosophy of Law in the Soviet Union and the People’s Democracies.” Acta Juridica Hungarica 543: 255–271. https://doi.org/10.1556/AJur.54.2013.3.4 DOI: https://doi.org/10.1556/AJur.54.2013.3.4
Walicki, Andrzej. 1992. Legal Philosophies of Russian Liberalism. Notre Dame: University of Notre Dame Press.
Wróblewski, Jerzy. 1961. “Zagadnienia przedmiotu i metody teorii państwa i prawa.” Państwo i Prawo 11: 751–755.
Zirk-Sadowski, Marek. 2001. “Pozytywizm prawniczy a filozoficzna opozycja podmiotu i przedmiotu poznania.” Studia z Filozofii Prawa 1: 83–95.
Zirk-Sadowski, Marek. 2004. “Legal Epistemology and Transformation of Legal Cultures.” In Epistemology and Methodology of Comparative Law. Edited by Mark van Hoecke. 21–34. Oxford: Hart Publishing.
Downloads
Published
Versions
- 2024-12-30 (2)
- 2024-12-30 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
