Between the tradition and legal regulation – the analysis of the attitude of the President of the Russian Federation Towards the Russian Orthodox Church in 2012–2022
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.104.13Keywords:
President, church, Orthodox Church, state, Russian FederationAbstract
Relations between representatives of state authorities and religious communities remain an important element of current political and social reality of most countries of Central and Eastern Europe. Attempts to use the social authority of religious organizations in order to gain or strengthen their position are undertaken by politicians in various forms and in a heterogeneous scope. Such activity often deviates from the standards set by the content of the constitutions of these countries. This type of phenomenon is also noticeable in the case of President Vladimir Putin’s activities towards the Russian Orthodox Church, which – while remaining strongly inspired by the tradition of the Church’s dependence on the political power of the Russian state – violates the provisions of the Constitution and Federal Laws of the Russian Federation in the field of relations between the state and religious communities.
Downloads
References
Alkowska, Aleksandra. Ewelina Wilczewska-Furmanek. 2019. „Zakres uprawnień Prezydenta Federacji Rosyjskiej”. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 3(49): 41–62. https://doi.org/10.15804/ppk.2019.03.02 DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2019.03.02
Anderson, John. 2007. „Putin and the Russian Orthodox Church: Asymmetric Symphonia?” Journal of International Affairs 61(1): 185–201.
Antonov, Mikhail. 2020. „The Varieties of Symphonia and the State–Church Relations in Russia”. Oxford Journal of Law and Religion 9(3): 552–570. https://doi.org/10.1093/ojlr/rwaa035 DOI: https://doi.org/10.1093/ojlr/rwaa035
Baluk, Walenty. Mykola Doroshko. 2021. „The Role of the Russian Orthodox Church in the Context of the Russian-Ukrainian Armed Conflict”. Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej 56(3): 121–140. https://doi.org/10.12775/SDR.2021.EN6.06 DOI: https://doi.org/10.12775/SDR.2021.EN6.06
Banaszak, Marian. 1989. Historia Kościoła katolickiego 2. Średniowiecze. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Billington, James Hadley. 2008. Ikona i topór. Historia kultury rosyjskiej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Blitt, Robert Charles. 2010. „One New President, One New Patriarch, and a Generous Disregard for the Constitution”. Vanderbilt Journal of Transnational Law 43(5): 1337–1368.
Borecki, Paweł. 2008. „Państwo laickie. Współczesna rzeczywistość ustrojowa i perspektywa na przyszłość”. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2: 61–79.
Byś, Jelena. 2001. „Stosunek państwa do kościołów w Rosji od chrztu Rusi do rewolucji październikowej: (od X w. do 1917 r.)”. Prawo kanoniczne. Kwartalnik prawno-historyczny 44(1–2): 185–211. https://doi.org/10.21697/pk.2001.44.1-2.10 DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2001.44.1-2.10
Chawryło, Katarzyna. 2015. Sojusz ołtarza z tronem. Rosyjski Kościół Prawosławny a władza w Rosji. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia.
Chojnicka, Krystyna. 2010. „Cerkiew prawosławna w reformach Piotra Wielkiego”. Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa 3: 283–298.
Chomik, Piotr. 2008. „Prawosławni święci męczennicy XX wieku – ofiary zbrodniczego systemu”. W Dziedzictwo komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej. 115–125. Red. Joanna Sadowska. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Chryń, Alicja. 2003. „Zasada symfonii: relacja Kościoła i państwa w prawosławiu”. Studia Warmińskie 40: 129–140.
Delong, Marek. 2020. „‘Ruski mir’ jako narzędzie rosyjskiej ekspansji geopolitycznej na terytorium Ukrainy”. Przegląd Geopolityczny 33: 50–64.
Dziemidok-Olszewska, Bożena. 2019. „Pozycja ustrojowa prezydentów Polski i Rosji”. Wschód Europy. Studia humanistyczno-ekonomiczne 5(1): 33–50. http://doi.org.10.17951/we.2019.5.1.33-50 DOI: https://doi.org/10.17951/we.2019.5.1.33-50
Fagan, Geraldine. 2014. Believing in Russia: Religious Policy After Communism. Abingdon-on-Thames: Routledge.
Janz, Denis R. 1998. World Christianity and Marxism. New York: Oxford University Press.
Jędraszczyk, Katarzyna. 2018. „Cerkiew prawosławna na Ukrainie i w Rosji po 2013 r. wobec wyzwań politycznych, konfliktu rosyjsko-ukraińskiego oraz pytań o granice suwerenności”. Przegląd Zachodni 1: 191–209.
Kot-Wojciechowska, Joanna. 2018. „Polityka Władimira Putina a kwestia rosyjskiej tożsamości narodowej”. Historia a Teoria 1(7): 213–223. https://doi.org/10.14746/ht.2018.7.1.14 DOI: https://doi.org/10.14746/ht.2018.7.1.14
Materski, Wojciech. 2017. Od cara do „cara”. Studium rosyjskiej polityki historycznej. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Matwiejuk, Jarosław. 2016. Konstytucyjno-ustawowa pozycja związków wyznaniowych w Federacji Rosyjskiej. Białystok: Wydawnictwo Temida 2.
Mokry, Włodzimierz. 2016. „Europejski wymiar chrztu św. Włodzimierza”. W Dziedzictwo Świętego Włodzimierza. 29–43. Red. Tadeusz Stegner. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Nadskakuła-Kaczmarczyk, Olga. 2017. „‘Zdrajcy narodu’ – elementy gnozy politycznej w procesie demaskacji wroga wewnętrznego w Rosji”. W Europa swoich, Europa obcych. Stereotypy zderzenia kultur i dyskursy tożsamościowe. 37–52. Red. Magdalena Żakowska, Agata Dąbrowska, Jakub Parnes. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8088-635-3.02 DOI: https://doi.org/10.18778/8088-635-3.02
Nikiforow, Karen. 2021. „Cerkiew prawosławna i władze radzieckie w obwodzie donieckim w latach 1965–1985”. Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych 6(16): 71–82. https://doi.org/10.31743/tkpuzk.13408 DOI: https://doi.org/10.31743/tkpuzk.13408
Pełczyński, Grzegorz. 2016. „Kilka uwag na temat specyfiki religijnej Rosji”. Studia Historica Gedanensia 7: 201–216. https://doi.org/10.4467/23916001HG.16.010.6395 DOI: https://doi.org/10.4467/23916001HG.16.010.6395
Pikus, Tadeusz. 1998. „Rosyjski Kościół Prawosławny i Rewolucja Październikowa”. Warszawskie Studia Teologiczne 10: 249–269.
Richters, Katja. 2013. The Post-Soviet Russian Orthodox Church. Politics, Culture and Greater Russia. Abingdon-on-Thames: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203115732 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203115732
Sieńko, Natalia. 2018. „The Authority vs. the Orthodox Church – Historical and Contemporary Role of the Russian Orthodox Church as an Actor in the Political System”. Facta Simonidis 11: 297–312.
Sokołowski, Adam. 2016. „Analiza porównawcza wybranych uprawnień prezydentów Polski, Niemiec i Rosji w kontekście bezpieczeństwa”. Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość 12: 201–217.
Stelmach, Andrzej. 2006. „Demokratyzacja Rosji. Aspekt teoretyczny”. W Demokracja: między ideałem a praktyką, teorią a empirią. 76–85. Red. Krzysztof Brzechczyn, Jerzy Silski. Poznań: Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa.
Stępień, Jakub. 2020. „Współczesne modele separacji państwa i Kościoła”. W Prawo, religia, wyznanie. Na styku normatywizmu i moralności. 12–32. Red. Patrycja Staniszewska-Pobikrowska. Warszawa: Wydawnictwo Think&Made.
Strémooukhoff, Dimitri. 1953. „Moscow the Third Rome: Sources of the Doctrine”. Speculum 28(1): 84–101. https://doi.org/10.2307/2847182 DOI: https://doi.org/10.2307/2847182
Swastek, Józef. 1988. „Chrystianizacja Rusi Kijowskiej do czasów księcia Włodzimierza Wielkiego (+1015)”. Studia Theologica Varsaviensia 26/2: 81–110.
Szydywar-Grabowska, Karolina. 2018. „Reżim polityczny Rosji w ujęciu współczesnych teorii politologicznych”. Colloquium Edukacja – Polityka – Historia. Kwartalnik 3: 115–128.
Szyszlak, Tomasz J. 2007. „Wolność religijna w konstytucjach i ustawach państw postradzieckich”. Studia z Prawa Wyznaniowego 10: 225–260.
Tepe, Sultan. Ajar Chekirova. 2022. „Faith in Nations: The Populist Discourse of Erdogan, Modi, and Putin”. Religions 13(445): 1–21. https://doi.org/10.3390/rel13050445 DOI: https://doi.org/10.3390/rel13050445
Wawrzonek, Michał. 2011. „Koncepcja ‘russkiego miru’ i jej recepcja na współczesnej Ukrainie”. W Rozpad ZSRR i jego konsekwencje dla Europy i świata. Cz. 2: Wspólnota Niepodległych Państw. 175–194. Red. Mieczysław Smoleń, Michał Lubinia. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Zaleśny, Jacek. 2017. „O władzy wykonawczej w Federacji Rosyjskiej”. Ius Novum 1: 147–165.
Associated Press. 2013. „Russia Passes Anti-gay-law”. https://www.theguardian.com/world/2013/jun/30/russia-passes-anti-gay-law (dostęp: 1.04.2023).
Grove, Thomas. 2013. „Church Should Have More Control over Russian Life: Putin”. https://www.reuters.com/article/uk-russia-putin-church/church-should-have-more-control-over-russian-life-putin-idUKBRE91016K20130201 (dostęp: 1.04.2023).
Hopko, Hanna. 2022. „Cyryl – sługa Putina”. https://www.rp.pl/publicystyka/art36136411-hanna-hopko-cyryl-sluga-putina (dostęp: 1.04.2023).
Kazimierczuk, Agnieszka. 2022. „Putin podpisał ustawę zakazującą ‘propagowania LGBT, zmiany płci i pedofilii’”. https://www.rp.pl/polityka/art37554791-putin-podpisal-ustawe-zakazujaca-propagowania-lgbt-zmiany-plci-i-pedofilii (dostęp: 1.04.2023).
Kottasova, Ivana. 2022. „Putin Signs Expanded Anti-LGBTQ Laws in Russia, in Latest Crackdown on Rights”. https://edition.cnn.com/2022/12/05/europe/russia-lgbtq-propaganda-law-signed-by-putin-intl/index.html (dostęp: 1.04.2023).
Lassin, Jacob. 2022. „The Russian Orthodox Church’s Empire of Media”. https://canopyforum.org/2022/03/28/the-russian-orthodox-churchs-empire-of-media/ (dostęp: 1.04.2023).
Rogoża, Jadwiga. „Stary Putin na nowe czasy – program wyborczy rosyjskiego premiera”. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2012–02–22/stary-putin-na-nowe-czasy-program-wyborczy-rosyjskiego-premiera (dostęp: 1.04.2023).
Russia Monitor. 2019. „Krucjata Putina. Nowa broń przeciwko Ukrainie”. https://warsawinstitute.org/pl/krucjata-putina-nowa-bron-przeciwko-ukrainie/ (dostęp: 1.04.2023).
Sikora, Piotr. 2022. „Rosyjska Cerkiew w służbie Putina”. https://www.tygodnikpowszechny.pl/rosyjska-cerkiew-w-sluzbie-putina-171337 (dostęp: 1.04.2023).
Szostkiewicz, Adam. 2014. „Religijna aktywność prezydenta Rosji”. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/1578063,1,religijna-aktywnosc-prezydenta-rosji.read (dostęp: 1.04.2023).
Szoszyn, Rusłan. 2018. „Filaret: każdy biskup w ZSRR współpracował z KGB”. https://www.rp.pl/swiat/art1571651-filaret-kazdy-biskup-w-zsrr-wspolpracowal-z-kgb (dostęp: 1.04.2023).
Terlikowski, Tomasz. 2022. „Putin wykorzystuje prawosławie jako narzędzie usprawiedliwienia agresji na Ukrainę”. https://wiez.pl/2022/02/22/putin-wykorzystuje-prawoslawie/ (dostęp: 1.04.2023).
Zygiel, Adam. 2022. „Patriarcha Cyryl wezwał do modlitwy o zdrowie Władimira Putina”. https://www.rmf24.pl/raporty/raport-wojna-z-rosja/news-patriarcha-cyryl-wezwal-do-modlitwy-o-zdrowie-wladimira-puti,nId,6332782#crp_state=1 (dostęp: 1.04.2023).
Konstytucja Federacji Rosyjskiej przyjęta w ogólnonarodowym referendum w dniu 12 grudnia 1993 r. http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/rosja.html (dostęp: 1.04.2023).
Ustawa federalna Federacji Rosyjskiej „O wolności sumienia i o zjednoczeniach religijnych” z dnia 19 września 1997 r. https://www.icnl.org/research/library/russia_russiafreedomofconsc/ (dostęp: 1.04.2023).
Downloads
Published
Versions
- 2023-11-21 (2)
- 2023-09-26 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
