Obraz nieoficjalny. Wielkopolska wieś lat 60.–80. XX wieku w fotografiach Romualda Zielazka
DOI:
https://doi.org/10.18778/2084-851X.19.06Słowa kluczowe:
Zielazek, czarny reportaż, fotografia socjologiczna, WielkopolskaAbstrakt
Romuald Zielazek (1936–2001) był poznańskim fotografikiem, filmowcem, operatorem związanym z Ośrodkiem Radiowo-Telewizyjnym w Poznaniu, absolwentem Szkoły Filmowej w Łodzi; od 1972 roku członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików. Był znaczącą postacią w środowisku poznańskich fotografików, laureatem wielu konkursów fotograficznych i filmowych, m.in. Grand Prix Satyrykon w 1987 roku czy nagrody głównej Złocistego Jantara w Konkursie Fotografii Polskiej w Gdańsku w 1977 roku. Zajmował się fotografią dokumentalną, publicystyczną, portretową, teatralną i reklamową, jednak najciekawsze wydają się jego reportaże socjologiczne i dokumentalne, pokazujące nieoficjalny, krytyczny obraz PRL-u. Dokumentował w nich życie wielkopolskiej prowincji lat 60.–80. XX wieku.
Bibliografia
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, Akta kwestionariusza Ewidencyjnego (KE) kryptonim „Mały”, IPN Po 08/1514(11468/II).
Amator z kamerą 1963 – Amator z kamerą, „Sztandar Młodych”, nr 230, 27 września 1963.
BARRETT 2014 – Terry Barrett, Krytyka fotografii; jak rozumieć obrazy, Kraków 2014.
BŁOŃSKA 2019 – Diana Błońska, Historia wozu Michała Drzymały, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2019, nr 67 (2), s. 275–285.
Chełmska 21… 2020 – Chełmska 21. 50 lat Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie, red. Bożena Janicka, Andrzej Kołdyński, Warszawa 2020.
Fotografowie 2006 – Fotografowie 1946–2006. Słownik biograficzny fotografów polskich (członków ZPAF), red. Paweł Pierściński, Warszawa 2006, s. 471.
KAŁWA/KLICH-KLUCZEWSKA 2011 – Dobrochna Kałwa, Barbara Klich-Kluczewska, Codzienność peryferyjna, Pamięć o PRL mieszkańców Ustronia – studium przypadku, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, t. 65, 2011, nr 1, s. 57–65.
Konkurs Fotografii Polskiej 1979 – Konkurs Fotografii Polskiej „Złocisty Jantar”, katalog wystawy pokonkursowej, ZPAF, Gdańsk 1979.
KOSIŃSKI 2008 – Krzysztof Kosiński, Historia pijaństwa w czasach PRL, Warszawa 2008.
Kto jest kim 1997 – Kto jest kim w Poznaniu, red. Michał Piotrowski, Poznań 1997.
LESZKOWICZ 2016 – Tomasz Leszkowicz, Oblicza propagandy PRL, Warszawa 2016.
MARCINIAK 2001 – Piotr Marciniak, Urbanistyka i architektura Rataj, „Kronika Miasta Poznania” 2001, nr 3, s. 264–292.
Ogród nadziei 2011 – Ogród nadziei. Pamięci Ojca Mariana Żelazka SVD. Ojca trędowatych i potrzebujących, red. Maria Magdalena Matusiak, Warszawa 2011.
PANEK 2024 – Bartosz Panek, Zboże rosło jak las. Pamięć o pegeerach, Wołowiec 2024.
PISKORSKI 2002 – Tadeusz Piskorski, Romuald Zielazek. Wspomnienie w pierwszą rocznicę śmierci, „Gazeta Wyborcza” 2002, nr 93, s. 10.
Powstańcy Wielkopolscy 2010 – Powstańcy Wielkopolscy. Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, t. VII, red. Bogusław Polak, Poznań 2010.
Poznański dworzec 1961 – Poznański dworzec w oczach filmowca. Sześć tygodni pracy, 9 minut na ekranie – rozmowa z Romualdem Zielazkiem, „Expres Poznański”, 21 listopada 1961.
READ 1965 – Herbert Read, Sens sztuki, Warszawa 1965.
SKIBA 2001 – Roman Skiba, Życie pustelnicze kamedułów w Bieniszewie, „Kronika Wielkopolski” 2001, nr 4, s. 73–84.
SZPAK 2011 – Ewelina Szpak, Mentalność ludności wiejskiej w PRL. Studium zmian, „Zeszyty Wiejskie” 2011, nr 16, s. 294–299.
ŚMIEJA 2017 – Wojciech Śmieja, Pamiętniki inwalidów wojennych – PRL i (re)konstrukcje okaleczonych ciał, „Autobiografia” 2017, nr 2 (9), s. 139–150.
ZWIERZCHOWSKA 1979 – Teresa Zwierzchowska, Wymowny dokument, „Wieczór Wybrzeża” 1979, nr 209, s. 3.
BITTNER – Zatrzymani-i-aresztowani, https://polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/czerwiec-1956/ofiary-i-represje/zatrzymani-i-aresztowani/113537 [dostęp: 12.12.2023].
Konsultacje 72 – Konsultacje 72, plakat wystawy kandydatów na członków Związku Polskich Artystów Fotografików „Konsultacje”, 21 maja – 4 czerwca 1972, Gorzów Wielkopolski, http://cyryl.poznan.pl/ [dostęp: 6.06.2025].
SINIOR – Marta Sinior, Dokument czasu – lata 1970/80, https://fotopolis.pl/inspiracje/galerie/16355-dokument-czasu-lata-197080, 31 sierpnia 2005 [dostęp: 6.06.2024].
Wacław Żelazek – Wacław Żelazek, Opowiedziane. Archiwum Historii Mówionej IPN, https://opowiedziane.ipn.gov.pl/ahm/swiadkowie/30107,Zelazek-Waclaw.html [dostęp: 6.06.2025]
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
