Bartosz Juszczak, Językowo-kulturowy obraz przestrzeni miejskiej. Polsko-czesko-rosyjskie diachroniczne studium konfrontatywne, Atut, Wrocław 2021, pp. 230
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-9681.18.11Słowa kluczowe:
lingwistyka kulturowa, językowy obraz świata, przestrzeń miejska, dialekt miejski, pamięć kulturowa, Bartosz JuszczakAbstrakt
Artykuł recenzyjny dotyczy monografii Bartosza Juszczaka Językowo-kulturowy obraz przestrzeni miejskiej. Polsko-czesko-rosyjskie diachroniczne studium konfrontatywne (Wrocław: ATUT, 2021), stanowiącej pionierskie opracowanie w zakresie lingwistyki kulturowej i socjolingwistyki miejskiej. Autor zestawia trzy ośrodki: Warszawę, Brno i Moskwę, analizując procesy kształtowania się ich dialektów w kontekście przemian społecznych, politycznych i kulturowych XIX–XX w. W recenzji podkreślono interdyscyplinarność projektu, łączącego analizę językową, kulturową i pamięciową. Szczególnie ważne jest zastosowanie perspektywy diachronicznej oraz wykorzystanie źródeł leksykograficznych (Słownik gwary warszawskiej, Slovník nespisovné češtiny, Язык старой Москвы), które pozwalają ukazać język jako nośnik pamięci zbiorowej i tożsamości miejskiej. Oceniono konsekwencję metodologiczną pracy, inspirowanej koncepcją językowego obrazu świata i teoriami semiotyki przestrzeni. Recenzja wskazuje, że monografia Juszczaka wypełnia lukę w badaniach nad kulturą miejską Słowiańszczyzny, proponując oryginalne ujęcie relacji między językiem, przestrzenią i pamięcią kulturową.
Pobrania
Bibliografia
Assmann, Jan (1992). Das kulturelle Gedächtnis. Schrift, Erinnerung und politische Identität in frühen Hochkulturen. München: C.H. Beck Verlag.
Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.17104/9783406703409
Dyszak, Andrzej (2015). Gwara miejska bydgoszczan. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Google Scholar
Halbwachs, Marice (1925). Les cadres sociaux de la memoire. Paris: Librairie Félix Alcan.
Google Scholar
Juszczak, Bartosz (2016). Socjolingwistyczne badania dialektów miejskich w Polsce (zarys problematyki), Slavica Iuvenum, 17: 22–31.
Google Scholar
Juszczak, Bartosz (2017). Brneński hantec a gwara warszawska (próba porównania). W: Język w regionie. Region w języku II (141–154). Poznań: Poznańskie Studia Polonistyczne.
Google Scholar
Juszczak, Bartosz (2018). Gwara warszawska jako medium w procesie zapożyczania z języka rosyjskiego do polszczyzny, Slavica Wratislaviensia, 165: 179–191.
Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.19195/0137-1150.165.16
Juszczak, Bartosz (2018). Nieoficjalne urbanonimy Brna na tle takich samych nazw Poznania i Warszawy (rekonesans badawczy), Bohemistyka, 1: 61–75.
Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.14746/bo.2018.1.5
Juszczak, Bartosz (2020). Lwowski bałak na tle innych formacji miejskich Słowiańszczyzny (gwary warszawskiej i hantecu). W: Język w regionie, region w języku III (161–174). Poznań: Poznańskie Studia Polonistyczne.
Google Scholar
Karwińska, Anna (2017). Spaces of Memory in Cities with a Difficult History – Conflicts in Urban Narrations, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 3(963): 69–86.
Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2017.0963.0305
Lichachev, Dmitri (1968). Vnutrennij mir hudozhestvennogo proizvedenija, Voprosy literatury, 8: 74–87 [Лихачев, Дмитрий (1968). Внутренний мир художественного произведения, Вопросы литературы, 8: 74–87].
Google Scholar
Lotman, Yuriy (1970). Struktura khudozhestvennogo teksta. Moskva: Iskusstvo [Лотман, Юрий (1970). Структура художественного текста. Москва: Искусство].
Google Scholar
Święcicka, Małgorzata (2013). Stereotyp w lingwistycznych badaniach przestrzeni miejskiej: stan, metody, perspektywy. In: Języki słowiańskie w ujęciu socjolingwistycznym. Prace przygotowane na XV Międzynarodowy Kongres Slawistów Mińsk 2013 (243–257). Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar
Toporov, Vladimir (1997). Prostranstvo i tekst. In: Iz rabot moskovskogo semioticheskogo kruga (455–515), Nikolaeva, Mariia (red.). Moskva: Jazyki russkoj kul’tury [Топоров, Владимир (1997). Пространство и текст. В: Из работ московского семиотического круга (455–515), Николаева, Мария (ред.). Москва: Языки русской культуры].
Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
