Barwy dziecięcej wyobraźni, czyli o znaczeniu obrazowości w percepcji dziecięcej (na podstawie przekładu wiersza Тараканище Kornieja Czukowskiego na język polski)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-9681.10.10Słowa kluczowe:
dziecko, Korniej Czukowski, poezja dla dzieci, wyobraźniaAbstrakt
Zaprezentowany artykuł został poświęcony badaniu jednostek językowych, które potencjalnie mogą wpłynąć na wyobraźnię dziecka jako odbiorcy tekstu literackiego. Materiałem analizy jest wiersz K. Czukowskiego Тараканище oraz jego przekład na język polski – Karaluszysko. Badanie bogactwa i siły wyobraźni dziecka, która nie zna granic, jest niemożliwe przy wykorzystaniu narzędzi językoznawczych. Jednak analiza zawartości leksykalnej tekstu literackiego pozwala na wyekscerpowanie takich jednostek, które w sposób bezpośredni mogą oddziaływać na emocje dziecka. Porównanie badanych tekstów pozwoliło na wniosek, że tekst przekładu może znacznie silniej wpłynąć na wyobraźnię niedorosłego odbiorcy. Potencjał taki mają m.in. zdania wykrzyknikowe, leksyka nacechowana emocjonalnie oraz leksyka o charakterze sensorycznym. Pod ich wpływem „kolory” dziecięcej wyobraźni stają się bardziej wyraziste.
Bibliografia
Alimov, Vyacheslav V. Teoriya perevoda. Perevod v sfere professionalnoy kommunikatsii. Moskva: Editorial URSS, 2006: 107.
Bettelheim, Bruno. Cudowne i pożyteczne. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985: 226–227.
Górniewicz, Józef. Wyobraźnia i wychowanie. In: Świat człowieka, świat sztuki, ed. J. M. Śnieciński. Warszawa: Wydawnictwo Żak, 1996.
Lem, Stanisław. Filozofia przypadku. In: H. Starzec, Kultura literacka – wychowanie literackie, Teksty wybrane. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1981: 61.
Manasterska-Wiącek, Edyta. Dyfuzja i paradyfuzja w przekładach literatury dla dzieci. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2015.
Manasterska-Wiącek, Edyta. „Wzmocnienia leksykalne w tłumaczeniach poezji dziecięcej”. Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu, № 9 (2014): 144–158.
Pisarska, Alicja, Tomaszkiewicz, Teresa. Współczesne tendencje przekładoznawcze. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1996: 197.
Przetacznik-Gierowska, Maria, Makiełło-Jarża, Grażyna. Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1985:121–125, 180–181.
Słownik języka polskiego, ed. M. Szymczak. Warszawa: PWN, 1989.
Smykowski, Błażej. Wiek przedszkolny. Jak rozpoznać potencjał dziecka. In: Psychologiczne portrety człowieka, ed. A. I. Brzezińska. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne,2005: 186.
Strelau, Jan, Jurkowski, Andrzej, Putkiewicz, Zygmunt. Podstawy psychologii dla nauczycieli. Warszawa: PWN, 1985: 110–111.
Tp – Karaluszysko, transl. by D. Wawiłow. Warszawa: Książka i Wiedza, 1988.



