METODA HISTORYCZNA W PSYCHOLOGII W UJĘCIU IGNACE’A MEYERSONA. LEKCJA Z DUCHA NIETZSCHEAŃSKIEJ FILOLOGII DLA BADANIA LUDZKIEJ RÓŻNORODNOŚCI W CZASIE I KULTURZE
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.63.01Słowa kluczowe:
kultura, socjologia, historia, interdyscyplinarność, metodologia, psychologiaAbstrakt
W odróżnieniu od współcześnie dominujących szkół psychologicznych podejście Ignace’a Meyersona wnosi do psychologii podejście historyczne i kulturowe. Tym samym oferuje alternatywny sposób rozumienia ludzkiej psychiki. Przyjmując za Nietzschem, że filologia jest sztuką i metodą dobrego interpretowania pokażę, jak Meyerson dokonuje filologiczno-krytycznej lektury prac kilku socjologów, którzy stosowali podejście historyczne i kulturowe, ale pozostawili psychologię poza obszarem swoich zainteresowań. Tak więc konfrontacja z Durkheimem, Lévy-Bruhlem i Nietzschem pozwoli wydobyć specyfikę metody historycznej Meyersona, a także uwypuklić jego koncepcję psychologii w opozycji do socjologii i genealogii. Uznanie kulturowego i historycznego wymiaru psychologii, ale też psychologicznego wymiaru kultury, musi prowadzić do interdyscyplinarności, gdyż wszystkie nasze koncepcje i pojęcia są usytuowane kulturowo i historycznie i muszą być rozpatrywane w sposób skontekstualizowany.
Bibliografia
Bruner, J. (2005) Ignace Meyerson and cultural psychology. In: Erneling, CE. and Johnson, D.M. (Eds.) The Mind as a Scientific Object: Between Brain and Culture. New York, NY: Oxford University Press, 402-412. https://doi.org/10.1093/oso/9780195139327.003.0029 DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195139327.003.0029
Deutscher, G. (2010) Through the Language Glass. Why the World Looks Different in Other Languages. Metropolitan Books.
Durkheim, E. (2013) Les Formes élémentaires de la vie religieuse. Presses Universitaires de France.
Fruteau de Laclos, F. (2012) La Psychologie des philosophes. De Bergson à Vernant. Presses Universitaires de France. https://doi.org/10.3917/puf.frute.2012.01 DOI: https://doi.org/10.3917/puf.frute.2012.01
Gladstone, W. E. (2010) Studies on Homer and the Homeric Age (vol.3). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511708114 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511708114
Lévy-Bruhl, L. (2010) La Mentalité primitive. Flammarion.
Mauss, M. (2013) Sociologie et anthropologie. Presses Universitaires de France. https://doi.org/10.3917/puf.maus.2013.01 DOI: https://doi.org/10.3917/puf.maus.2013.01
Meyerson, E. (1932) Identité et réalité. Félix Alcan.
Meyerson, I. (1995) Les Fonctions psychologiques et les œuvres. Albin Michel.
Meyerson, I. (1987) Ecrits 1920-183. Pour une psychologie historique. Presses Universitaires de France.
Meyerson, I. (1957) Problèmes de la couleur. SEVPEN.
Nietzsche, F. (1996) L’Antéchrist. GF Flammarion.
Nietzsche, F. (2014) Beyond Good and Evil. Penguin Classics.
Nietzsche, F. (2005). Le Cas Wagner. Crépuscule des idoles. GF Flammarion.
Nietzsche, F. (2019) Humain, trop humain I. GF Flammarion.
Nietzsche, F. (1994) On the Genealogy of Morality. Cambridge University Press.
Nietzsche, F. (1997). Vérité et mensonge au sens extra-moral. Babel.
Parot, F. (2000). Psychology in the human sciences in France, 1920–1940: Ignace Meyerson's historical psychology. History of Psychology, 3(2), 104–121. https://doi.org/10.1037/1093-4510.3.2.104 DOI: https://doi.org/10.1037//1093-4510.3.2.104
Pastoureau, M. (2017) Red: The History of a Color. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9780691251370 DOI: https://doi.org/10.1353/book.112588
Pizarroso López, N. (2018) Ignace Meyerson. Les Belles Lettres. https://doi.org/10.1037/a0030533
Pizarroso López, N. (2013). Mind's historicity: Its hidden history. History of Psychology, 16, 72-90. DOI: https://doi.org/10.1037/a0030533
Stengers, I. (1997) Cosmopolitiques III. Thermodynamique : la réalité physique en crise. La Découverte – Les Empêcheurs de penser en rond. 19–30. [found in Frédéric Fruteau de Laclos 2012].
Wotling, P. (2016) La Pensée du sous-sol. Statut et structure de la psychologie dans la philosophie de Nietzsche. Allia.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
