Ethos retoryczny: między téchne rhetoriké a dziedzinami praktycznymi

Aleksandra Mathiesen

doi:10.18778/1689-4286.29.03

Autor

Aleksandra Mathiesen Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.29.03

Słowa kluczowe:

art of rhetoric, rhetorical ethos, practical disciplines, persuasion, uprightness, credibility

Abstrakt

Inquiring Aristotelian conception of rhetoric as an art of persuasion, the author of the article aims in presenting rhetorical ethos and rhetoric itself in reference to practical disciplines, politics and ethics. Understanding rhetoric’s autonomy as a theoretical postulate this inquiries introduce a demand of functionality and axiological awareness: to treat art of rhetoric as an organon for the practical disciplines and to acquire attention of normative problems concerning particular features of rhetoric and rhetorical ethos.

The article investigates Aristotle’s original conception of rhetoric and the troubled but essential connection between techne and praxis. Proposing a solution, the author initially puts forward a project of establishing a new normative conception of rhetorical ethos meeting the demands of contemporary praxis (especially in the field of education) on the basis of a concept of uprightness.

Bibliografia

Arystoteles, 2008, Etyka nikomachejska, przeł. Daniela Gromska, Warszawa: PWN.

Arystoteles, 1984, Metafizyka, przeł. Kazimierz Leśniak, Warszawa: PWN.

Arystoteles, 2008 (P), Polityka, przeł. Ludwik Piotrowicz, Warszawa: PWN.

Arystoteles, 2004, Retoryka, przeł. Henryk Podbielski, Warszawa: PWN.

Arystoteles, 1991, On Rhetoric. A Theory of Civic Discourse, przeł. George W. Kennedy, New York, Oxford: Oxford University Press.

Atwill, Janet, 1998, Rhetoric Reclaimed. Aristotle and the Liberal Arts Tradition, New York: Cornell University Press, ss. 120–161.

Cichocka, Helena, 2012, Z najnowszych badań nad Dionizjuszem z Halikarnasu — na pograniczu gramatyki i retoryki, Forum Artis Rhetoricae, 1/2012, ss. 69–72.

Chantraine, Pierre, 1977, hasło: praxis, dostępny 15 stycznia 2013, http://www.textkit.com/greek-latin-forum/viewtopic.php?f=2&t=16808

Douglass, Rodney B., 2008, Arystotelesowska koncepcja komunikacji retorycznej, [w:] Skwara, Marek (red.), Retoryka, Gdańsk: Terytoria, ss. 86–96.

Fortenbaugh William W., 2007, Aristotle’s Art of Rhetoric, [w:] Ian Worthington (red.), A Companion to Greek Rhetoric, Oxford: Blackwell Publishing, ss. 107–123. DOI: https://doi.org/10.1002/9780470997161.ch9

Jaroszynski Czesław, Jaroszyński Piotr, 2008, Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej, Szczecinek: Fundacja Nasza Przyszłość.

McCoy, Marina, 2008, Plato on the Rhetoric of Philosophers and Sophists, Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511497827

Perelman, Chaim, 2004, Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, przeł. Mieczysław Chomicz, Warszawa: PWN.

Platon, 2006, Fajdros, przeł. Władysław Witwicki, Warszawa: Unia Wydawnicza „Verum”..

Rapp, Ch., 2002, Stanford Encyclopedia of Philosophy, hasło: Aristotle’s Rhetoric, dostępny 25 czerwca 2013, http://plato.stanford.edu/entries/aristotle-rhetoric/

Schiappa, Edward, 2003, Protagoras and Logos: A Study in Greek Philosophy and Rhetoric, Columbia: University of South Carolina Press, ss. 117–134.

Tatarkiewicz, Władysław, 2009, Historia estetyki t. 1, Warszawa: PWN.

Wesoły, Marian, 2002, Natura — człowiek — sztuka w koncepcji Arystotelesa, [w:] Krzysztof Łastowski, Paweł Zeidler (red.), Tropami filozofii t.2, Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora, ss. 121–146.

Wesoły, Marian, 2009, Platona Gorgiasz — kompozycja dramatyczna, zarzewie agonu i sokratejska wymowa, [w:] Pacewicz, Artur (red.), Kolokwia Platońskie ΓΟΡΓΙΑΣ, Wrocław: Atut Oficyna Wydawnicza, ss. 14–25.

Wesoły, Marian, 2012, „Phronesis” — roztropność jako racjonalność praktyczna według Arystotelesa, [w:] Piotr Orlik, Krzysztof Przybyszewski, Filozofia a sfera publiczna, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii, ss. 229–251.