Suma wszystkich instynktów. Hume, nawyk i naturalizacja religii
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.31.04Słowa kluczowe:
Hue, religia, nawyk, przeświadczenie, naturalizacjaAbstrakt
The paper aims to analyze the concept of habit in Hume and its operations in two theoretical dimensions: theory of knowledge and theory of religion. Hume considers habit as an instinctual basis for all judgments (beliefs) about the external world and also about the supposed existence of the supernatural. Hume’s thought, both in the domain of epistemology and philosophy of religion can thus be viewed as naturalized, claiming that the biological, instinctual traits of human nature are responsible for our belief-forming operations. Especially, Hume’s naturalization of religion seems to be ahead of its time and his methodological approach is now being developed by many leading anthropologists, biologists and philosophers.
Bibliografia
Allison, Henry E., 2008, Custom and Reason in Hume, Oxford: OUP. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199532889.001.0001
Bailey, Alan and Dan O'Brien, 2014, Hume's Critique of Religion. 'Sick Men's Dreams', Dordrecht: Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-007-6615-0
Boyer, Pascal, 1994, The Naturalness of Religious Ideas. A Cognitive Theory of Religion, Berkeley: University of California Press. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520911628
Boyer, Pascal, 2001, Religion Explained. The Evolutionary Origins of Religious Thought, New York.
Coyne, Jerry, 2009, Why Evolution Is True, Oxford: OUP.
Dawkins, Richard, 2006, The God Delusion, London: Bantam.
Dennett, Daniel, 1989, The Intentional Stance, Cambridge-London: MIT Press.
Dennett, Daniel C., 2007, Breaking the Spell. Religion as a Natural Phenomenon, London: Penguin Books.
Grzeliński, Adam, 2005, Kategorie „podmiotu” i „przedmiotu” w Dawida Hume’a nauce o naturze ludzkiej, Toruń: Wydawnictwo UMK.
Hume, David, 1962, Dialogi o religii naturalnej. Naturalna historia religii, przeł. Anna Hochfeldowa, Warszawa: PWN.
Hume, David, 1963, Traktat o naturze ludzkiej, t. I-II, przeł. Czesław Znamierowski, Warszawa: PWN.
Hume, David, 2004, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. Dawid Misztal i Tomasz Sieczkowski, Kraków: Zielona Sowa.
Huntley, William B., 1972, David Hume and Charles Darwin, “Journal of the History of Ideas”, Vol. 33, No. 3, ss. 457-470 DOI: https://doi.org/10.2307/2709046
Hochfeldowa, Anna, 1962, Dawida Hume’a „Dialogi o religii naturalnej”, [wstęp do:] [Hume 1962].
Huxley, Thomas, 1968, Hume with Helps to the Study of Berkeley, New York: Greenwood Press.
Laursen, John Christian, 2011, David Hume on custom and habit and living with skepticism. “Daímon. Revista Internacional de Filosofía”, 52, ss. 87-99.
Michaud, Yves, 1987, Hume’s Naturalized Philosophy, “Hume Studies”, XIII, 2, ss. 360 -380.
Quine, Willard Van Orman, 1986, Epistemologia znaturalizowana, [w:] Granice wiedzy i inne eseje, Warszawa: PIW.
Rutkowski, Mirosław, 2001, Rola rozumu w decyzjach moralnych, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Russell, Paul, 2003, The Material World and Natural Religion in Hume’s Treatise, “Archiv für Geschichte der Philosophie”, 85, ss. 269-303. DOI: https://doi.org/10.1515/agph.2003.014
Russell, Paul, 2008, The Riddle of Hume’s Treatise, Oxford: OUP. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195110333.001.0001
Sieczkowski, Tomasz, 2006, Poznanie i jego przedmiot w kontekście episteologicznym, „Przegląd Filozoficzny”, 59, ss. 187-202.
Sieczkowski, Tomasz, 2007a, Aprioryczne źródła poznania i ich rola w episteologicznym schemacie wiedzy, „Internetowy Magazyn Filozoficzny Hybris”, 6.
Sieczkowski, Tomasz, 2007b, Podmioty poznania w myśleniu episteologicznym, „Edukacja Filozoficzna”, 44, ss. 201-216
Sieczkowski, Tomasz, 2008, Qui pro quo Dialogów, czyli pytanie o status teologii naturalnej, „Nowa Krytyka”, nr 20-21, ss. 265-301.
Sieczkowski, Tomasz, 2012, Episteologiczny ideał wiedzy i jego odrzucenie, „Folia Philosophica”, nr 25, ss. 151-170.
Sieczkowski, Tomasz, 2016, David Hume i krytyka episteologii, w druku.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
