Wyzwania edukacji (w Polsce) z perspektywy psychologicznej
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.36.09Słowa kluczowe:
edukacja tradycyjna, edukacja alternatywna, wyzwania systemu kształcenia, psychologia rozwojowaAbstrakt
The aim of this paper is to look at the issues concerning the challenges of the modern education system, including the situation in Poland. It cannot be denied that institutionalized education is imperfect and does not develop human’s full potential. It even turns out that the current education system can be harmful to natural child’s development: it can limit child’s abilities and personal resources. Conditions of present education system are based on wrong assumptions, which contradict the psychological theories including learning processes, practicing creative thinking, intellectual, emotional and social development, and many others. All this contributes to the transfer of knowledge largely useless in everyday life or downplaying the uniqueness of the individual. It prevents learning how to flexibly adapt to the dynamic life conditions. Chances to cope with these serious challenges are various forms of alternative education that take into account the natural human development and psychological functioning.
Bibliografia
Abrosimova, Kate, 2014, 5 ways virtual reality will change education. [dostęp: 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.hypergridbusiness.com/2014/09/5-ways-virtual-reality-will-change-education/
Bielawska-Batorowicz, Eleonora, Dudek, Bohdan (red.), 2012, Teoria zachowania zasobów Stevana E. Hobfolla: polskie doświadczenia, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Börsch-Haubold, Angelika, 2006, Sleep and learning, “Science in School”, 3, ss. 63-66.
Brzezińska, Anna, Bątkowski, Michał, Kaczmarska, Dagmara, Włodarczyk, Anna, Zamęcka, Natalia, 2011, O roli zabawy w przygotowaniu dziecka do dorosłego życia, [w:] Anna Brzezińska (red.), Rozwój i wychowanie dziecka: rodzina, przedszkole, szkoła, zabawa, nauka, Poznań: UAM, ss. 12-18.
Claxton, Guy, 2008, What’s the point of school? Rediscovering the heart of education, London: Oneworld Publications.
Colman, Andrew, 2009, Słownik psychologii, Warszawa: PWN.
Dorczak, Roman, 2012, Specyfika zarządzania w edukacji – rozwój indywidualny człowieka jako wartość centralna, „Zarządzanie Publiczne”, 3, 19, ss. 39-47.
Evenrud, Elin, 2013, Wolność nauczania – bez zestawu programów i formalnej ewaluacji – na podstawie Norweskiego Uniwersytetu Ludowego, [w:] Grzegorz Mazurkiewicz (red.), Przywództwo i zmiana w edukacji. Ewaluacja jako mechanizm doskonalenia, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss.119-128.
Gryniuk-Toruń, Iwona, 2002, Wspomaganie ucznia w rozwoju osobowym jako cel edukacji, „Annales” Sekcja "J", XIV, ss. 1-13.
Gryniuk-Toruń, Iwona, 2008 Edukacja jako wspomaganie ucznia w rozwoj osobowym, „CKPiDN w Mielcu – Zeszyty Nauczycielskie”, 7, ss. 37-44.
Harwas-Napierała, Barbara, Trempała, Janusz (red.), 2009, Psychologia rozwoju człowieka, tom II, Warszawa: PWN.
Jabłoński, Sławomir, 2001, Być bliżej dziecka. Efektywne nauczanie w ujęciu rozwojowym, „Forum Oświatowe”, 2, 25, ss. 43-59.
Jaworska, Elżbieta, 2013, Przyczyny i konsekwencje prokrastynacji akademickiej, „Oeconomica”, 303, 72, ss. 63–72.
Johnson, Dona, 1981, Naturally acquired learned helplessness: The relationship of school failure to achievement behavior, attributions, and self-concept, “Journal of Educational Psychology”, 73, 2, ss. 174-180. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-0663.73.2.174
Kelly, Matthew, 2004, The rhythm of life: living every day with passion and purpose, New York: Fireside.
Klinger, Klara, 2009, 5. maja, Bo autor nie wiedział, co miał na myśli [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/148480,bo-autor-nie-wiedzial-co-mial-na-mysli.html
Klus-Stańska, Dorota, Nowicka, Marzenna, 2005, Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Koryś, Izabela, Michalak, Dominika, Chymkowski, Roman, 2014, Stan czytelnictwa w Polsce w 2014 roku, Warszawa: Biblioteka Narodowa.
Lifelong Learning Programme, 2016, 1. marca [Oficjalna strona programu, dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.llp.org.pl/
Lynch, Kathleen, 2012, Oświata jako miejsce zmiany: dbanie o równość i przeciwdziałanie niesprawiedliwości, [w:] Grzegorz Mazurkiewicz (red.), Jakość edukacj. Różnorodne perspektywy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss.29-64.
Łuczyński, Jan, 2011, Zarządzanie edukacją wspierającą rozwój indywidualny uczniów, [w:] Janusz Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka, Warszawa: PWN, ss. 379-392.
Maruszewki, Tomasz, 2001, Psychologia poznania, Gdańsk: GWP. DOI: https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.25763
Maslow, Abraham, 1943, A theory of human motivation, “Psychological Review”, 50, 4, ss. 370-396. DOI: https://doi.org/10.1037/h0054346
Mazurek, Maria, 2015, 27. sierpnia, Prof. Vetulani: Kto się najszybciej uczy? Sześciolatek! [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.polskatimes.pl/artykul/6399746,prof-vetulani-kto-sie-najszybciej-uczy-szesciolatek,id,t.html
Moroz, Jacek, 2015, Rzeczywistość – poznanie – edukacja w kontekście radykalnego konstruktywizmu Ernsta von Glaserfelda, „Kultura i Edukacja”, 1, 107, ss. 71-89.
Nakamura, Jeanne, Csikszentmihalyi, Mihaly, 2002, The concept of flow, [w:] C. Snyder, Shane Lopez (red.), Handbook of positive psychology, Oxford: Oxford University Press, ss. 89-105.
Nosal, Czesław, 2000, Różnice indywidualne w stylach uczenia się i myślenia, „Przegląd Psychologiczny”, 43, 4, ss. 469-480.
Obuchowska, Irena, 2003, Kochać i rozumieć, część III, Poznań: Media Rodzina.
ONZ, 1948, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka [dostęp z 01.03.2016r.]
Pozyskano z: http://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka.pdf
Pearson, 2014, Index - Which countries have the best schools? [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://thelearningcurve.pearson.com/index/index-ranking/overall-score-highest
Potempa, Agnieszka, 2011, Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem w Finlandii – ogólny dobrostan dziecka i rodziny, rozwój i nauka, [w:] Józefa Bałachowicz, Zuzanna Zbróg (red.), Edukacja (dla) dziecka – od trzylatka do sześciolatka, Kraków: LIBRON, ss.145-154.
Rożek, Tomasz, 2013, 12. maja, Matura na 65 proc. [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://tomasz.rozek.salon24.pl/506864,matura-na-65-proc
Ryan, Amy, 2001, Strengthening the Safety Net: How Schools Can Help Youth with Emotional and Behavioral Needs Complete Their High School Education and Prepare for Life after School, Washington, D.C.: Special Education Programs.
Siewiorek, Robert, 2015, Szkoła szczęśliwszych ludzi. Rozmowa z Robertem Kwaśnicą [dostęp z 15.03.2016r.] Pozyskano z: http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,19033240,szkola-szczesliwszych-ludzi-rozmowa-z-robertem-kwasnica.html
Skura, Małgorzata, Lisicki, Michał, 2012, Dziecko wobec jakości edukacji – przedmiot czy podmiot edukacji?, [w:] Grzegorz Mazurkiewicz (red.), Jakość edukacji. Różnorodne perspektywy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 215-223.
Strelau, Jan, 2008, Psychologia różnic indywidualnych, Warszawa: SCHOLAR.
Strelau, Jan, Doliński, Dariusz (red.), 2008, Psychologia. Podręcznik akademicki, tom I, Gdańsk: GWP.
Taraszkiewicz, Małgorzata, 2015, Uczniowie zdolni i utalentowani, ale czy w szkole? [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: https://indywidualni.pl/edustrefa/uczniowie-zdolni-i-utalentowani.
Terman, Lewis, Oden, Melita, 1947, The gifted child grows up. Twenty-five years’ follow-up of a superior group, Stanford, California: Stanford University Press.
The Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD], 2013, What are the social benefits of education?, “Education Indicators in Focus”, 10, ss. 1-4. Pozyskano z http://www.oecd.org/education/skills-beyond-school/EDIF%202013--N%C2%B010%20%28eng%29--v9%20FINAL%20bis.pdf
Trunk, Penelope, 2013, The school-to-prison pipeline is expanding [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://education.penelopetrunk.com/2013/06/17/the-school-to-prison-pipeline-is-expanding/
Tuwim, Julian, 1923, Wierszy tom czwarty, Warszawa.
Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329.
Uszyńska-Jarmoc, Janina, 2008, Komu sprzyja szkoła? Różnice w rozwoju kompetencji poznawczych i społecznych dzieci w młodszym wieku szkolnym, „Psychologia rozwojowa”, 13, 2, ss. 85-100.
Vadeboncoeur, Jennifer, 1997, Child Development and the Purpose of Education: A Historical Context for Constructivism in Teacher Education, [w:] Virginia Richardson (red.), Constructivist Teacher Education: Building a World of New Understandings, London: Falmer Press, ss. 15-37.
Warzywoda-Kruszyńska, Wielisława, 2015, Inwestowanie w dzieci. Przegląd stanowisk, [w:] Katarzyna Górniak, Tatiana Kanasz, Barbara Pasamonik, Joanna Zalewska (red.), Socjologia czasu, kultury i ubóstwa, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, ss. 256-270.
Williams, Austin, b.d., The origins of China’s copycat culture [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.global-briefing.org/2014/01/the-origins-of-chinas-copycat-culture/
Woźniak, Olga, 2014, A gdyby tak uwolnić dzieci od szkoły – wszystko o nauczaniu domowym i szkołach demokratycznych [dostęp z 15.03.2016r.] Pozyskano z: http://wyborcza.pl/1,75400,15596083,A_gdyby_tak_uwolnic_dzieci_od_szkoly___wszystko_o.html
Yougblut, Christine, 1998, Educational Uses of Virtual Reality Technology, Institute for Defense Analyses.
Younge, Gary, 2001, Space rage [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.theguardian.com/education/2001/jan/09/schools.theguardian
Zhao, Yong, 2014a, 23. października, Fooling the Emperor: How Is Creativity Misapplied in China [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://www.chinausfocus.com/culture-history/fooling-the-emperor-how-is-creativity-misapplied-in-china/
Zhao, Yong, 2014b, 10. grudnia, Common Core, don't copy China's test-prep culture [dostęp z 01.03.2016r.] Pozyskano z: http://edition.cnn.com/2014/11/17/opinion/zhao-common-core-testing/
Zimbardo, Philip, McCann, Vivian, Johnson, Robert, 2010a, Psychologia. Kluczowe koncepcje, tom 2, Warszawa: PWN.
Zimbardo, Philip, McCann, Vivian, Johnson, Robert, 2010b, Psychologia. Kluczowe koncepcje, tom 3, Warszawa: PWN.
La Educación Prohibida. Doin, Germán, 2012. 145 min.
Jak usprawnić mózg nastolatka? Vetulani, Jerzy [dostęp z 01.03.2016r.; Nagranie wykładu profesora Jerzego Vetulaniego z dnia 9. lutego 2016] Pozyskano z: https://www.youtube.com/watch?v=CkklRTu0IBU
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
