On history and liberty: the ‘revisionism’ of Bronisław Baczko

Helder Mendes Baiao

doi:10.18778/1689-4286.37.04

Autor

Helder Mendes Baiao University of Lausanne

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.37.04

Słowa kluczowe:

Bronisław Baczko, Leszek Kołakowski, Warszawska Szkoła Historii Idei, marksizm, Oświecenie, ‘rewizjonizm’, Jean-Jacques Rousseau, utopia, rewolucja

Abstrakt

‘Warszawska Szkoła Historii Idei’ to nazwa nadana ‘rewizjonistycznemu think tankowi’ w komunistycznej Polsce, któremu od 1956 do 1968 przewodził historyk Bronisław Baczko. Do grupy tej należeli badacze tacy jak Leszek Kołakowski czy Krzysztof Pomian, dyskutujący takie zagadnienia, jak przekonania polityczne, pojęcia teologiczne czy myśl utopijna. Wyrzucony z Uniwersytetu, Baczko opuścił Polskę i schronił się w Genewie, gdzie został profesorem historii idei i historiografii. W swoim nowym domu wypracował oryginalna wizję Oświecenia i Rewolucji Francuskiej.

Biogram autora

Helder Mendes Baiao - University of Lausanne

Dr. Helder Mendes Baiao (University of Lausanne) achieved a PhD in Switzerland at University of Lausanne under Professor François Rosset’s supervision. His PhD is entitled Citizen Dreams. Myths and Utopias in the 18^th-Century French-speaking Switzerland. During 2015-2016, Dr. Mendes Baiao was a Research Fellow at University of Durham (UK) where he worked under Dr. Thomas Wynn’s supervision for the Voltaire Foundation. He has just started a postdoc research at University of Porto (Portugal) entitled Presence of Portugal in 18^th-Century French literature. His fields of research are related to utopian thought, Jean-Jacques Rousseau and the history of the Imaginary.

Bibliografia

Aleksandrowicz, D. (1992). The Road to Emptiness (The Dynamics of Polish Marxism). Studies in Soviet Thought, 43 (n° 2), 101-115. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00818998

Baczko, B. (2003). L’horizon d’attente des Lumières. Entretien avec Bronisław Baczko interviewed by Frédéric Le Bihan, Olivier Mongin, Michel Porret and Eric Vigne. Esprit, 297, 36-55.

Baczko, B. (1997). Job, mon ami: promesses du bonheur et fatalité du mal. Paris : Gallimard.

Baczko, B. (2001/1978). Lumières de l’utopie. Paris: Payot et Rivage.

Baczko, B. (1992/1980). Lumières. In F. Furet, M. Ozouf (ed.), Dictionnaire critique de la Révolution française, v. 4, (275-291), Paris : Flammarion.

Baczko, B. (1984). Les imaginaires sociaux. Mémoires et espoirs collectifs. Paris : Payot.

Baczko, B. (1974). Rousseau. Solitude et communauté. Paris, La Haye: Mouton. DOI: https://doi.org/10.1515/9783112314142

Baczko, B. (1973). L’énigme des Lumières (Review of Franco Venturi’s book Utopia and Reform in the Enlightenment (1971)). Annales. ESC, XXVIII (n°6), 1515-1520. DOI: https://doi.org/10.3406/ahess.1973.293439

Baczko, B. (1971). Lumières et utopie. Problèmes de recherches. ). Annales. ESC, XXVI (n°2), 355-386. DOI: https://doi.org/10.3406/ahess.1971.422361

Baczko, B. (July-October 1969). La responsabilité morale de l’historien. Diogène, 61-70.

Blaim, A. (2016). Utopian Studies in Poland : A Preliminary Survey. Utopian Studies, XXVII (n° 2), 230-249. DOI: https://doi.org/10.5325/utopianstudies.27.2.0230

Fernandes, R. C. (1976). The Antinomies of Freedom: on the Warsaw Circle of Intellectual History, New York: (s.n.).

Furet, F. (1971). Le catéchisme révolutionnaire. Annales. ESC, XXVI (n° 2), 255-289. DOI: https://doi.org/10.3406/ahess.1971.422355

Goulemot, J.-M. (1979). Utopies et histoire (à propos du livre de Bronisław Baczko, Lumières de l’utopie, 1978). Critique, 35, 445-456.

Kende, P., Pomian, K. (ed.). (1978). 1956, Varsovie Budapest : la deuxième révolution d’octobre, Paris : Seuil.

L. B. (1958). Revisionist Poland: Charting a Difficult Course. The World Today, XIV, 247-259.

Mendes Baiao, H. (2014). ‘Retrouver les fils de la synchronie’. Bronisław Baczko et les lumières de l’utopie. Przegląd humanistyczny, III, 85-106.

Pomian, K. (1989). Baczko : Lumières et Révolution. Revue européenne des sciences sociales, XXVII, n°85, 13-25.

Pomian, K. (1978). Impact of Annales School in Eastern Europe. Review (Fernand Braudel Center), I, (n° 3/4), 101-121.

Porret, M. (2003). Utopies, Lumières, révolution, démocratie : les questions de Bronisław Baczko. Esprit, 297 (n°8-9), 36-55.

Porret, M., Rosset, F. (ed.). (1995). Le jardin de l’esprit : textes offerts à Bronisław Baczko. Genève: Droz.

Valkenier, E. K. (1985). The Rise and Decline of Official Marxist Historiography in Poland, 1945-1983. Slavic Review, 44 (n°4), 663-680. DOI: https://doi.org/10.2307/2498540

Walicki, A. (1984/2012). On Writing Intellectual History: Leszek Kołakowski and the Warsaw School of the History of Ideas. In J. Migasiński (ed.), Leszek Kołakowski in Memoriam (9-25). Frankfurt am Main: Peter Lang.