Marxist trait of revisionism: Leszek Kołakowski’s consistent transition to inconsistent philosophy

Adam Olczyk

doi:10.18778/1689-4286.37.03

Autor

Adam Olczyk University of Łódź

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.37.03

Słowa kluczowe:

Kołakowski, rewizjonizm, marksizm, zaangażowanie

Abstrakt

W artykule zestawione zostają dwa pierwsze etapy twórczości Leszka Kołakowskiego: marksistowski oraz rewizjonistyczny. Wychodząc naprzeciw pracom, które dotychczas poruszały tę problematykę, autor skupia się na tych przekonaniach polskiego myśliciela, które pozostały niezmienne dla każdego z obu okresów, więcej nawet – które wydały się leżeć u podstaw porzucenia przezeń marksistowskiej dogmatyki. Są to kolejno: (1) systemowa niezakończoność filozofii, jej antykodeksowe nastawienie; (2) potrzeba zaangażowania, związana z pomysłem, że do podstawowych zadań filozofii należy wpływanie na postawy moralne oraz ich odpowiednie kształtowanie; (3) antytetyczność podejścia Kołakowskiego, znajdująca istotny wyraz w przyjmowaniu pozycji błazna, a także konsekwentne nastawienie na negację zastanych propozycji światopoglądowych (tak tradycyjnych jak współczesnych polskiemu myślicielowi).

Biogram autora

Adam Olczyk - University of Łódź

Judicial Assistant in the Supreme Administrative Court of Poland, PhD student (University of Łódź, Faculty of Law and Administration, Department of Theory and Philosophy of Law). His academic interests concern the works of Leszek Kołakowski (especially relating to the issues that are relevant for theory and philosophy of law); an online occurrence of so-called hejt phenomenon (e.g. its philosophical implications or relations to legal term hate speech); the Theory of Communicative Action (by J. Habermas). As a legal practitioner he mainly deals with tax issues.

Bibliografia

Baczko, B., Kołakowski, L. (1954). Tradycje naukowego socjalizmu i zadania marksistowskiej historiografii filozoficznej. Myśl Filozoficzna, 4, 78-103.

Chudy, W. (1990). Filozofia polska po II wojnie światowej. (Szkic). Studia Philosophiae Christianae, 26/1, 129-141.

Ciepielak, M. (2016). Radomski PiS powalczył z prof. Leszkiem Kołakowskim. Wyborcza.pl, http://wyborcza.pl/1,75398,19945633,radomski-pis-powalczyl-z-prof-leszkiem-kolakowskim.html#ixzz4VHqn3TC2 (online: 30.12.2016).

Karpiński, W., Kołakowski, L. (2012). Rozmowa pamiętna. In L. Kołakowski, Mądrość prawdziwa, „Zeszyty literackie”, nr specjalny 1.

Kline, G. L. (1971). Selective bibliography. TriQuarterly. 22, 239-250. DOI: https://doi.org/10.1016/S0009-9260(71)80065-X

Kłoczowski, J. A. (1994). Więcej niż mit. Leszka Kołakowskiego spory o religię. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Kołakowski, L. (1947). Impresje dialektyczne. Po prostu, 4, 8 and 11.

Kołakowski, L. (1949a). Manowce szlachetnych dążeń. Kuźnica, 35, 7.

Kołakowski, L. (1949b). Rewolucja zdrowego rozsądku. Kuźnica, 13, 4-5.

Kołakowski, L. (1950). Kilka uwag w sprawie „Przeglądu Filozoficznego”. Nowe Drogi, 2, 288-299.

Kołakowski, L. (1955a). Neotomizm w walce z nauką i prawami człowieka. In L. Kołakowski, Szkice o filozofii katolickiej (7-34). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kołakowski, L. (1955b). „Prawa osoby” przeciwko prawom człowieka. In L. Kołakowski, Szkice o filozofii katolickiej (146-213). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kołakowski, L. (1955c). Szkice o filozofii katolickiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kołakowski, L. (1957a). Międzynarodowe Spotkanie Filozoficzne w Warszawie. Studia Filozoficzne, 2, 219-225.

Kołakowski, L. (1957b). Światopogląd i edukacja. In L. Kołakowski, Światopogląd i życie codzienne (29-52). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Kołakowski, L. (1957c). Światopogląd i życie codzienne. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Kołakowski, L. (1957d). Z czego żyją filozofowie. In L. Kołakowski, Światopogląd i życie codzienne (7-28). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Kołakowski, L. (1964). In Praise of Inconsistency. Dissent, 11 (2), 201–209.

Kołakowski, L. (1968a). Intellectuals and the Communist Movement, translated by Jane Zielonko Peel. In L. Kołakowski, Toward a Marxist Humanism. Essays on the Left Today (158-172). New York: Grove Press, Inc.

Kołakowski, L. (1968b). Permanent vs. Transitory Aspects of Marxism, translated by Jane Zielonko Peel. In L. Kołakowski, Toward a Marxist Humanism. Essays on the Left Today (173-187). New York: Grove Press, Inc.

Kołakowski, L. (1968c). Responsibility and History, translated by Jane Zielonko Peel. In L. Kołakowski, Toward a Marxist Humanism. Essays on the Left Today (85-157). New York: Grove Press, Inc.

Kołakowski, L. (1968d). The Concept on the Left, translated by Jane Zielonko Peel. In L. Kołakowski, Toward a Marxist Humanism. Essays on the Left Today (67-83). New York: Grove Press, Inc.

Kołakowski, L. (1968e). The Priest and the Jester, translated by Jane Zielonko Peel. In L. Kołakowski, Toward a Marxist Humanism. Essays on the Left Today (9-37). New York: Grove Press, Inc.

Kołakowski, L. (1971). Ethics without a moral code, translated by Alan Ross. TriQuarterly. 22, 154-182.

Kołakowski, L. (1975). Neutrality and academic values. In A. Montefiore (ed.), Neutrality and Impartiality The University and Political Commitment (72-85). Cambridge: Cambridge Univeristy Press.

Kołakowski, L. (1978). Main Currents of Marxism: Its Origins, Growth and Dissolution. Volume III. The Breakdown, translated by Paul Stephen Falla. Oxford: Clarendon Press.

Kołakowski, L. (1982). Religion: If There is No God... On God, the Devil, Sin and Other Worries of the So-Called Philosophy of Religion. Glasgow: Fontana Paperbacks.

Kołakowski, L. (1984). Słowo wstępne. In L. Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań (7-8). Londyn: Aneks.

Kołakowski, L. (1986). Le village introuvable, translated by Jacques Dewitte. In L. Kołakowski, Le village introuvable (7-21). Bruxelles: Editions Complexe.

Kołakowski, L. (1988). Metaphysical Horror, Oxford: Basil Blackwell Ltd.

Kołakowski, L. (1989). The Presence of Myth, translated by Adam Czerniawski. Chicago und London: The University of Chicago Press. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226222257.001.0001

Kołakowski, L. (1990). Education to Hatred. Education to Dignity. In L. Kołakowski, Modernity on Endless Trial (255-261). Chicago und London: The University of Chicago Press.

Kołakowski, L. (2002). Posłowie. In L. Kołakowski, Pochwała niekonsekwencji. Tom III (311-316). Londyn: Wydawnictwo Puls.

Kołakowski, L. (2007). Czas ciekawy, czas niespokojny. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Skarga, B. (2002). Sceptycyzm metafizyką podszyty. Tygodnik Powszechny. Apokryf, 18, http://www.tygodnik.com.pl/apokryf/18/skarga.html (online: 30.12.2016).

Tokarski, J. (2016). Obecność zła. O filozofii Leszka Kołakowskiego. Kraków: Universitas.

Walicki, A. (1984). On writing Intellectual History: Leszek Kolakowski and the Warsaw School of the History of Ideas. Critical Philosophy (Sydney), 1 (2), 5-23.