Problem relacji umysł-ciało w emergentyzmie Samuela Alexandra
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.43.05Słowa kluczowe:
emergencja, brytyjski emergentyzm, Samuel Alexander, problem umysł-ciałoAbstrakt
Wśród współczesnych filozofów umysłu dominuje przekonanie, że klasyczny emergentyzm dążył do utworzenia całościowego systemu metafizycznego niejednokrotnie dopuszczając istnienie nie fizycznych czynników czy sił. To przekonanie, klasyfikujące brytyjski emergentyzm, jako stanowisko stojące w sprzeczności z powszechnie przyjmowaną współcześnie tezą o domknięciu przyczynowym świata fizycznego, przyczynia się do całkowitej jego dyskredytacji we współczesnych debatach nad problemem umysł-ciało. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie metafizyki umysłu Samuela Alexandra, jednego z czołowych przedstawicieli wymienionego wyżej stanowiska filozoficznego oraz analiza jego współczesnych interpretacji. Główną tezą pracy jest twierdzenie, że zaproponowane przez Alexandra rozwiązanie problemu umysł-ciało, można z powodzeniem przenieść na grunt współczesnych rozważań w ramach tak zwanego nieredukcyjnego fizykalizmu.
Bibliografia
Alexander, S. (1920). Space, time, and deity: The Gifford lectures at Glasgow, 1916-1918. London: Macmillan & Co. Ltd.
Bunge, M. (1986), O przyczynowości. Miejsce zasady przyczynowej we współczesnej nauce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Clayton, P. (2004). Mind and Emergence. From Quantum to Consciousness. Oxford: Oxford University Press
Clayton, P., Davies, P. (2008). The Re-Emergence of Emergence. The DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199544318.001.0001
Emergentist Hypothesis from Science to Religion. Oxford: Oxford emergentnym University Press
Dziadkowiec, J. (2012) Poszukiwanie sensu we wszechświecie.W: Semina Scientiarum 1, 35-63, http://old.upjp2.edu.pl/download/3_.pdf DOI: https://doi.org/10.15633/ss.466
Dziadkowiec, J. (2015). Warstwowa struktura przyrody. Zarys stratalizmu ontologicznego. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Dziadkowiec, J. (2009). Warunki emergencji w świetle sporu emergentyzm-redukcjonizm. Roczniki Filozoficzne 57/(1), 6-27
Emmet, D. (1967) Samuel Alexander. W: Edwards, D. Encyclopedia of Philosophy, vol.1, Nowy Jork: New York-London, 69-72
Gillett, C. (2006) Samuel Alexander’s Emergentism: Or, Higher Causation for Physicalists. W: Synthese 153, 261-296 DOI: https://doi.org/10.1007/s11229-005-5470-4
Kim, J. (1999). Making sense of Emergence. Philosophical Studies 95, 3- 36 DOI: https://doi.org/10.1023/A:1004563122154
Kim, J. (2006) Being Realistic about Emergence. W: Clayton, P., Davies, P. (red.) The Re-Emergence of Emergence, Oxford: Oxford University Press, 189-202 DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199544318.003.0008
Kim, J. (2002). Umysł w świecie fizycznym. Esej na temat problemu umysłu i ciała oraz przyczynowania mentalnego. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk
Koj, A. (2006) Zjawiska emergencji w biologii. W: Heller, M., Mączka, J. (red.) Struktura i emergencja. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblios, 153-160.
Krajewski, W. (1967) Związek przyczynowy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
McLaughlin, B. (1992). The Rise and Fall of British Emergentism. W: Beckermann, A., Flohr, H., Kim, J. (red.) Emergence or Reduction? Essays on the Prospects of Nonreductive Physicalism. Berlin: Walter de Gruyter & Co., 49-93 DOI: https://doi.org/10.1515/9783110870084.49
Papineau, D. (2001). The Rise of Physicalism. W: Gillett, C., Loewer, B. (red.) Physicalism and Its Discontents, Cambridge: Cambridge University Press, 3-36 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511570797.002
Papineau, D. (2002).Thinking about Consciousness, Oxford: Clarendon Press DOI: https://doi.org/10.1093/0199243824.001.0001
Poczobut, R. (2009). Między redukcją a emergencją. Spór o miejsce umysłu w świecie fizycznym, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego
Shoemaker, S. (1980). Causality and Properties. W: Van Invagen (red.) Time and Cause: Essays Presented to Richard Taylor. Boston: Kluwer Academic Publishers, 109-135 DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-017-3528-5_7
Strawiński, W. (1997). Jedność nauki, redukcja, emergencja. Z metodologicznych i ontologicznych problemów integracji wiedzy. Warszawa: Aletheia
Van Gulick, R. (2008). Redukcja, emergencja i inne nowsze stanowiska na temat problemu umysł-ciało. Przegląd filozoficzny, W: Miłkowski, M., Poczobut, R. (red.) Analityczna metafizyka umysłu: najnowsze kontrowersje. (2010), Warszawa Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii Państwowej Akademii Nauk, 144-190
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
