Nonantropocentryzm w ujęciu ekologii głębokiej

Magdalena Mateja-Furmanik

doi:10.18778/1689-4286.46.03

Autor

Magdalena Mateja-Furmanik Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.46.03

Słowa kluczowe:

głęboka ekologia, biosferyczny egalitaryzm, relacje istotowe, ja ekologiczne, wielki łańcuch bytów, A. Naess

Abstrakt

Wzrost społecznego niepokoju związanego ze stanem zanieczyszczenia środowiska, kurczeniem się zasobów naturalnych, zmiejszaniem się arktycznej czapy lodowej – by wymienić tylko kilka – doprowadził do zwiększonego zainteresowania ruchami ekologicznymi. Podczas gdy "płytkie ruchy ekologiczne" skupiają się na szukaniu technologicznych rozwiązań zaistniałego kryzysu lub dążą do ochrony środowiska poprzez wprowadzenie zmian na poziomie administracyjnym, głęboka ekologia stara się dotrzeć do najgłębszego źródła problemu, jakim są podstawowe założenia ludzkiego światopoglądu. W tym artykule opisuję rozwój pojęcia antropocentryzmu wraz z jego implikacjami ze szczególnym uwzględnieniem wielkiego łańcucha bytów, który uważam za podstawowe pojęcie zachodniej kultury. Następnie przedstawiam alternatywny pogląd ekologii głębokiej wraz z jej ujęciem środowiska jako sieci istotowych relacji, ekologicznego-ja oraz biosferycznego egalitaryzmu.

Bibliografia

Diehm, Ch. (2007). Identification with Nature: What It Is and Why It Matters, Ethics and the Environment, 16, 1-22. DOI: https://doi.org/10.2979/ETE.2007.12.2.1

Drengson, A., Devall, B. (red.). (2010). The ecology of Wisdom. Writings by Arne Naess. Berkeley: Counterpoint.

Dregson, A., Inoue, Y. (red.). (1995). The Deep Ecology Movement. An Introductory Anthology, Berkeley-California: North Atlantic Books.

Hoły-Łuczaj, M. (2018). Radykalny nonantropocentryzm. Martin Heidegger i ekologia głęboka. Warszawa-Rzeszów. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323535867

Ingarden, R. (1986). Spór o istnienie ś wiata. Tom I-III.Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Lovejoy, A. (2009). Wielki ł ańcuch bytu. Studium historii pewnej idei. Gdańsk: słowo/obraz terytoria

Maryniarczyk, A. (1999). Metafizyka w ekologii, Lublin: KUL.

Naess, A. (1987). Ecology, Community and Lifestyle. Londyn: Cambridge University Press.

Naess, A. (1989). Metaphysics of Treeline, The Trumpeter, 6, 40-47.