Existential motives in Bergman’s films
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.50.04Keywords:
acting, responsibility, freedom, choiceAbstract
Ingmar Bergman contributed his own specific aesthetics and language to the discussion on art. I will try to figure out if by means provided by cinematic techniques Bergman conducted his own reasoning on the matters of philosophical existentialism. In analyzing Prison, The Seventh Seal, Wild Strawberries, Winter Light and Cries and Whispers I am referring to director’s utterances, researcher’s interpretations and existential philosophy – Kierkegaard, Sartre, Heidegger and Jaspers. I take a look at his artistic output in a broad perspective. Based on the opinions expressed by Höök and Bergom-Larsson I assume that entire work of Bergman constitutes a coherent wholeness. Such perspective provides me with possibility to present the connection between Bergman’s movies and existential philosophy as well as his philosophical point of view.
References
Belle van, J. (2017). Re-conceptualizing Ingmar Bergman’s status as auteur de cinema. W: European Journal of Cultural Studies, DOI: 10.1177/1367549417718211. DOI: https://doi.org/10.1177/1367549417718211
Bergman, I. (1993). Każdy film jest moim ostatnim. W: J. Balbierz (red.), Ingmar Bergman (8-16). Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”.
Bergman, I. (1991). Laterna magica. Warszawa: „Czytelnik”.
Bergman, I. (1993). Obrazy. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Bergman, I., (1987). Tam, gdzie rosną poziomki. W: J. Słodowska (red.), Ingmar Bergman. Scenariusze (121-174). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Bergom-Larsson, M. (1987). Ingmar Bergman a społeczeństwo. W: D. Zielińska (red.), Ingmar Bergman w opinii krytyki zagranicznej (60-87). Warszawa: Filmoteka Polska.
Björkman, S. (1969). Przy magnetofonie: mówi Ingmar Bergman. W: Kultura filmowa, 135-136, 41-72.
Camus, A. (1974). Mit Syzyfa. W: A. Camus, Eseje (89-209). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Ciesielski, Z. (1984). Bergman i kultura skandynawska. W: Film na świecie, 309-310, 71-75.
Czapliński, L. (1993). Motywy-klucze w twórczości filmowej Bergmana. W: J. Balbierz (red.), Ingmar Bergman (63-72). Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”.
Dembowski, I. (1969). Biofilmografia Ingmara Bergmana. W: Kultura filmowa, 135-136, 8-40.
Donner, J. (1984). Ingmar Bergman o swoim dzieciństwie. W: Film na świecie, 309-310, 7-10.
Donner, J. (1987). Trzy sceny z Ingmarem Bergmanem. W: D. Zielińska (red.), Ingmar Bergman w opinii krytyki zagranicznej (7-11). Warszawa: Filmoteka Polska.
Eberhardt, K. (1993). Bergman. W: J. Balbierz (red.), Ingmar Bergman (31-49). Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”.
Gadacz, T. (2009). Historia filozofii XX wieku. Nurty. T. II. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Heidegger, M. (2004). Bycie i czas. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Helman, A. (1972). Wstęp. W: A. Helman (red.), Estetyka i film (7-35). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Höök, M. (1993). Pytania Bergmana. W: J. Balbierz (red.), Ingmar Bergman (50-55). Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”.
Jaspers, K. (1978). Sytuacje graniczne. W: R. Rudziński (red.), Jaspers (186-242). Warszawa: Wiedza Powszechna. Jako fragment: Jaspers, K. (1973). Philosophie. T. III (201-210, 220-254). Berlin-Heidelberg-Nowy Jork. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-642-61966-3_7
Kalin, J. (2003). The films of Ingmar Bergman, Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511615283
Kierkegaard, S. (1981). Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Koskinen, M. (1987). To, co typowo szwedzkie u Ingmara Bergmana. W: D. Zielińska (red.), Ingmar Bergman w opinii krytyki zagranicznej (26-40). Warszwa: Filmoteka Polska.
Lauder, R. (1992). Ingmar Bergman’s Vision of Ultimate Reality and Meaning: Love as Salvation. W: Ultimate Reality and Meaning, 15, 237-247, DOI: 10.3138/uram.15.3.237. DOI: https://doi.org/10.3138/uram.15.3.237
Livingston, P. (2009). Cinema, Philosophy, Bergman: On Film as Philosophy. Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199570171.001.0001
Lubańska, S. (2004). Wiara jako przezwyciężenie rozpaczy w filozofii Kierkegaarda. W: M. Urban (red.), Człowiek wobec rozpaczy w filozofii Sørena Kierkegaarda (87-101). Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT.
Mellen, J. (1974). Bergman i kobiety. W: Film na świecie, 189, 46-54. DOI: https://doi.org/10.1525/fq.1974.27.3.04a00180
Młynarz, K. (1987). Wstęp. W: J. Słodowska (red.), Ingmar Bergman. Scenariusze (5-22). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Mulhall, S. (2002). On Film, Londyn i Nowy Jork: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203453476
Nietzsche, F. (1906-1907). Wiedza radosna. Warszawa: Nakład Jakuba Mortkowicza.
Philips, G.D. (1987). Bergman i Bóg. W: D. Zielińska (red.), Ingmar Bergman w opinii krytyki zagranicznej (41-50). Warszawa: Filmoteka Polska.
Piotrowska, E. (2006). Dzieje myśli szwedzkiej XX wieku. Od narodowego konserwatyzmu do globalizmu, Poznań: UAM Wydawnictwo Naukowe.
Pondělíček, I. (1974). Przemiany twarzy diabła. W: Film na świecie, 189, 99-108.
Prokopski, J.A. (2007). Egzystencja i tragizm. Dialektyka ludzkiej skończoności. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.
Rudziński, R. (1978). Jaspers. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Sartre, J.P.(2007). Byt i nicość. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.
Sartre, J.P. (1998). Egzystencjalizm jest humanizmem. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA.
Szczepański, T. (1997). Zwierciadło Ingmara Bergmana. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Toeplitz, K. (1980). Kierkegaard. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Vovelle, M. (2004). Śmierć w cywilizacji Zachodu: od roku 1300 po współczesność. Gdańsk: Słowo / obraz terytoria.
Wahl, J. (2004). Krótka historia egzystencjalizmu. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
Warnock, M. (2005). Egzystencjalizm. Warszawa: Prószyński i S-ka.
Wartenberg, T. (2006). Beyond Mere Illustration: How Films Can Be Philosophy W: The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 64, 19-32. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0021-8529.2006.00226.x
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
