Didactical philosophy, philosophical didactics – from instrumental rationality to enlightenment?
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.36.02Keywords:
instrumental rationality, involved reason, Socratic method, critical theory, philosophical didactics, meta-knowledgeAbstract
The aim of this article is to look at philosophy as a didactic practice in which didactic is seen as critique. Both are immanent to philosophical reflection as a whole. I would like to start with an analysis whether the structure of philosophical thought determines the didactic results (e.g. the Socratic method, philosophy as linguistic competence) and using critical theory I will analyze the possible ways of overcoming instrumental rationality. I will mainly contribute to the works of M. C. Nussbaum. I will then look at the relations between theory and practice, between instrumental and involved, between subjective and objective reason with contributions to M. Horkheimer and T. W. Adorno. The case to consider would be whether teaching philosophy should remain a shallow discipline with only historical approach or can it be presented as a problem-solving device thanks to introducing critical thought. Can it be a remedy to the enlightenment that results in a goal – oriented formal rationality?
References
Blaut, James M., Teoria rasizmu kulturowego, http://www.turowski.uni.wroc.pl/blaut-rasizm.htm (data dostępu: 20.03.2016 ).
Chase-Dunn, Christopher, Gills, Barry, Fale globalizacji i oporu w kapitalistycznym systemie(-)światowym. Ruchy społeczne a krytyczne studia nad globalizacją, http://www.turowski.uni.wroc.pl/chase-dunn-gills.htm (data dostępu: 20.03.2016 ).
Clifford, James, 2000, Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, przekł. zbior., Warszawa: Wydawnictwo KR.
Habermas, Jürgen, 1983, Teoria i praktyka, przeł. Małgorzata Łukasiewicz, Zdzisław Krasnodębski, Warszawa: PIW.
Harvey, David, 2008, Neoliberalizm. Historia katastrofy, przeł. Jerzy Paweł Listwan, Warszawa: KiP.
Horkheimer, Max, Adorno, Theodor W., Dialektyka oświecenia. Fragmenty filozoficzne, przeł. Małgorzata Łukasiewicz, Warszawa: IFiS PAN.
Horkheimer, Max, 1987, Społeczna funkcja filozofii, przeł. Jan Doktór, Warszawa: PIW.
Lipman, Matthew, 1996, Czym jest krytyczne myślenie, (w: ) Beata Elwich, Anna Łagodzka (red.), Filozofia dla dzieci. Wybór artykułów, Warszawa: Fundacja Edukacja dla Demokracji, ss. 11–20.
McLaren, Peter, 2015, Życie w szkołach. Wprowadzenie do pedagogiki krytycznej, przeł. Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Jan Dzierzgowski, Marcin Starnawski, Wrocław: DSW.
Lester, Nora, 2010, Niebieskoocy. Podręcznik do prowadzenia zajęć w organizacjach, przeł. Monika Serkowska, Kraków-Poznań: Fundacja Autonomia, Stowarzyszenie Kobiet KONSOLA.
Nussbaum, Martha C., 2008, W trosce o człowieczeństwo. Klasyczna obrona reformy kształcenia ogólnego, przeł. Astrid Męczkowska, Wrocław: DSW.
Paul, Richard W., 1996, Dwie przeciwstawne teorie wiedzy, uczenia się i wykształcenia: dydaktyczna i krytyczna, (w: ) Beata Elwich, Anna Łagodzka (red.), Filozofia dla dzieci. Wybór artykułów, Warszawa: Fundacja Edukacja dla Demokracji, ss. 3–9.
Piłat, Robert, 1993, „Filozofowanie z dziećmi” M. Lipmana jako program etyki dla szkół podstawowych, „Etyka”, Nr 26, ss. 135–143. DOI: https://doi.org/10.14394/etyka.757
Platon, 2002, Teajtet, Kęty: Antyk.
Said, Edward W., 2005, Orientalizm, przeł. Monika Wyrwas-Wiśniewska, Poznań: Zysk i S-ka.
Siemek, Marek J., 1982, Filozofia, dialektyka, rzeczywistość, Warszawa: PIW.
Turowski, Mariusz, 2015, Granice rasy. Między nowym rasizmem a płynną rasologią, „Studia Krytyczne/Critical Studies”, Nr 1, ss. 111–130.
Wittgenstein, Ludwig, 2012, Dociekania filozoficzne, przeł. Bogusław Wolniewicz, Warszawa: PWN.
Ziegler, Jean, 2011, Imperium hańby, przeł. Ewa Cylwik, Warszawa: KiP.
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
