Walter Benjamin und die Zahl. Anmerkungen zum Verhältnis von mathematisch-logischer Denkform und essayistischer Schreibweise bei Walter Benjamin
DOI:
https://doi.org/10.18778/2196-8403.2011.14Słowa kluczowe:
Walter Benjamin, jedność liczby, jedność konfiguracji, mit, historiaAbstrakt
W filozofii Waltera Benjamina można zaobserwować tendencję do wzajemnego zmieniania się i zachodzenia na siebie dwóch jedności – jedności liczby (jako tożsamości pojęcia) i jedności konfiguracji (jako obrazu). Konsekwencją tego jest okoliczność, iż Benjamin – jak zauważył już Adorno – zamiast ,wypowiedzi zobowiązującej‘ ustanawia wypowiedź metaforyczną, iż mówi o pojęciu, lecz czyni to na sposób obrazu. Niniejszy artykuł wykazuje, iż niedostateczność oddzielenia mitu i historii, krytyki techniki i oczarowania przestrzenią meta-techniczną, która wydaje się być intencją Benjamina, ma swe źródło w jego ambiwalentnym stosunku do liczby (jako koniecznej granicy).
Bibliografia
ADORNO, THEODOR W. (1970): Über Walter Benjamin. Frankfurt (M.).
ADORNO, THEODOR W. / BENJAMIN, WALTER (1994): Briefwechsel. Frankfurt (M.).
ARENDT, HANNAH (1971): Benjamin, Brecht. Zwei Essays. München.
BENJAMIN, WALTER (1966): Briefe. Bd. 2. Frankfurt (M.).
BENJAMIN, WALTER (1972-1989): Gesammelte Schriften. Hrsg. von Rolf Tiedemann und Hermann Schweppenhäuser. Frankfurt (M.):
BENJAMIN, WALTER (1972a): Über den Begriff der Geschichte.
BENJAMIN, WALTER (1972b): Über einige Motive bei Baudelaire.
BENJAMIN, WALTER (1972c): Einbahnstraße.
BENJAMIN, WALTER (1972d): Goethes Wahlverwandtschaften.
BENJAMIN, WALTER (1972e): Der Ursprung des deutschen Trauerspiels.
BENJAMIN, WALTER (1972f): Erkenntnistheoretisches, Theorie des Fortschritts.
BENJAMIN, WALTER (1977): Über das mimetische Vermögen.
BENJAMIN, WALTER (1980): Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit.
BENJAMIN, WALTER (1982): Das Passagen-Werk.
BENJAMIN, WALTER (1982): Lehre vom Ähnlichen.
BENJAMIN, WALTER (1984): Zur Moral und Anthropologie. Über das Grauen.
BENJAMIN, WALTER (1985): Zur Sprachphilosophie und Erkenntniskritik.
FREGE, GOTTLOB (1971): Schriften zur Logik und Sprachphilosophie. Hamburg.
FRITZ, KURT VON (1965): Die Endeckung der Inkommensurabilität durch Hippasos von Metapont. In: BECKER, OSKAR (ed.): Zur Geschichte der griechischen Mathematik. Darmstadt.
GABRIELLI, PAOLO (2004): Sinn und Bild bei Wittgenstein und Benjamin. Bern.
HABERMAS, JÜRGEN (1981): Walter Benjamin, bewußtmachende oder rettende Kritik. In: HABERMAS, JÜRGEN: Philosophisch-politische Profile. Frankfurt (M.), 336-376.
LINDNER, Burkhardt (2006): Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit. In: LINDNER, BURGHARD (ed.): Benjamin Handbuch. Stuttgart, 229-251.
MENNINGHAUS, WINFRIED (1986): Schwellenkunde. Walter Benjamins Passage des Mythos. Frankfurt (M.).
ROHNER, LUDWIG (1966): Der deutsche Essay. Materialien zur Geschichte und Ästhetik einer literarischen Gattung. Neuwied/Berlin.
RYCHNER, MAX (1952): Walter Benjamin: Nachgelassene Prosastücke. Sphären der Bücherwelt. Zürich.
SCHÄFER, LOTHAR (1974): Handbuch philosophischer Grundbegriffe. Hrsg. von Hermann Krings, Hans Michal Baumgartner und Christoph Wild. München, 1775-1787.
SDUN, DIETER (1994): Benjamins Käfer. Untersuchungen zur bildlichen Sprache Walter Benjamins im Umkreis der „Einbahnstraße“. Frankfurt (M.).
WAISMANN, FRIEDRICH (1968): Verifizierbarkeit. In: BUBNER, RÜDIGER (ed.): Sprache und Analysis. Texte zur englischen Philosophie der Gegenwart. Göttingen, 154-169.
WIEDMANN, FRANZ (1988): Anschauliche Wirklichkeit, Bilder und Sprachen. Würzburg.
WITTGENSTEIN, LUDWIG (1969): Philosophische Untersuchungen. In: WITTGENSTEIN, LUDWIG: Schriften 1. Frankfurt (M.), 15-370.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
