Etyka maklera w świetle polskiego prawa giełdowego okresu 1921–1939

Autor

  • Bogusław Piotr Marks Salezjańska Wyższa Szkoła Ekonomii i Zarządzania w Łodzi

DOI:

https://doi.org/10.18778/1899-2226.14.2.07

Słowa kluczowe:

stockbroker, ethics, exchange law

Abstrakt

The stock exchange is regarded as one of the key institutions of market economy. Stockbrokers were a truly essential group of workers of the stock exchanges. It was on the level of their organization and professional ethics that depended the level of efficient functioning of this institution. The basic law regulations, orders and stock charters were traced in this paper as well as – essential for exchanges – different documents, which marked principles of stockbrokers’ activity. These principles were considered from the point of view of the ethical norms establishing the contemporary ethics of economic life. My special attention was concentrated on these principles of stockbrokers’ activities which concern the way of their appointing, rights as well as duties. „Ethical aspects” of stockbrokers’ activity on the Polish stock-exchanges were traced for the period from acceptation, in 1921, the first in independent Poland Act of exchanges organization to the outbreak of World War II. Except stock exchanges which were formed during the Period of the Partitions of Poland (in Warsaw and Lodz), and which resumed their activities after World War I, the new ones were created when Poland had regained its independence. Stock exchanges – except the above-mentioned – were organized in Cracow, Poznan, Vilnius and in Lvov. In initial period of the second Republic of Poland acted six commodities exchanges too. The comparatively quick unification of exchange law by the government of independent Poland was the expression of understanding the importance which was fulfilled (not only) in economy by the institution of stock exchange. In turn, issuing separate regulations for stockbrokers was proof of high position held by this group in the structure of the basic organs of a stock exchange.

Bibliografia

Archiwum Państwowe w Krakowie, Giełda Pieniężna, sygn. 3, Materiały Wydziału Giełdowego, k. 43.

Centralne Archiwum w Wilnie, Zespół Izby Skarbowej w Wilnie, Fond No p 144, teczka 30, k. 9–10.

Czerniawski R., Giełdy, Bielsko-Biała 1991.

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.R.P.) 1921-1938 r.

Dziuba D.T., Giełdy i ich archetypy na ziemiach polskich, Difin, Warszawa 2006.

Encyklopedia Handlowa Orgelbranda, t. 1, Warszawa 1928.

Etyka, red. H. Jankowski, PWN, Warszawa 1973.

Finansovo-kreditnyj Slovar, t. 1, red. V.P. Djaczenko, Moskva 1961.

Godłów-Legiędź J., Liberalizm. Od ekonomii klasycznej do polityki transformacji, ABSOLWENT, Łódź 2001.

Karpiński Z., Giełda pieniężna, w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. A–N, WP, Warszawa 1981.

Karpiński Z., Giełda pieniężna, w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. A–N, WP, Warszawa 1981.

Kocot S., Nauka o handlu, Warszawa 1934.

Kotowicz L., Giełda Warszawska podczas okupacji, „ Ekonomista” 1918.

Kuźko W., Działalność Komitetu Giełdowego Łódzkiego na rzecz ochrony przemysłu i handlu w Łodzi podczas I wojny światowej [w:] Dzieje burżuazji w Polsce. Studia i materiały, t. III, red. R. Kołodziejczyk, Wrocław 1983.

Landau Z., J. Tomaszewski, Gospodarka Polski międzywojennej 1918–1939, t. 1–4, Warszawa 1967–1985.

Landau Z., J. Tomaszewski, Zarys historii gospodarczej Polski 1918–1939, KiW, Warszawa 1999.

Lewicka-Strzałecka A., Etyczne standardy firm i pracowników, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 1999.

Lewicka-Strzałecka A., Etyczne programy firm: teoria i praktyka [w:] Etyka biznesu, gospodarki i zarządzania, red. W. Gasparski, A. Lewicka-Strzałecka, D. Miller, Wydawnictwo WSHE w Łodzi, Łódź 1999.

Marks B.P., Działalność Warszawskiego Komitetu Giełdowego (1910–1920) [w:] „Prace Historyczno – Archiwalne”, t. XVIII, Archiwum Państwowe w Rzeszowie. Polskie Towarzystwo Historyczne, Oddział w Rzeszowie, Rzeszów 2006.

Marks B.P., Giełdy na ziemiach polskich pod zaborami (1817–1918) [w:] Gospodarcze i społeczne skutki zaborów Polski, red J. Chumiński, K. Popiński, GAJT, Wrocław 2008.

Marks B., Łódzka Giełda Pieniężna w II Rzeczypospolitej [w:] Przełomy w historii. XVI Powszechny Zjazd Historyków Polskich. Pamiętnik, t. III, cz. II, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2002.

Macyra R., Na rynku hossy i bessy. Giełdy towarowe w II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004.

Mały Rocznik Statystyczny 1939, GUS, Warszawa 1939.

Marks B.P., Kwestie etyczne w prawie giełdowym okresu zaborów i pierwszych lat niepodległości Polski (do 1921 r.), „Annales. Etyka w życiu gospodarczym” 2010, vol. 13, nr 2.

Marks B.P., Kwestie etyczne w prawie giełdowym okresu zaborów i pierwszych lat niepodległości Polski (do 1921 r.), „Annales. Etyka w życiu gospodarczym” 2010, vol. 13, nr 2. DOI: https://doi.org/10.18778/1899-2226.13.2.07

„Monitor Polski” z 28 marca 1922 r., Nr 71. DOI: https://doi.org/10.1090/S0002-9904-1922-03528-8

Ołowiński S., Maklerzy przysięgli na giełdach towarowych, „Gazeta Bankowa” 1938, nr 11-12.

Ossowska M., Normy moralne. Próba systematyzacji, PWN, Warszawa 1970.

Ossowska M., Socjologia moralności. Zarys zagadnień, Warszawa 1969.

Paneth M., Giełdy pieniężne, w: Dziesięciolecie Polski Odrodzonej, [b.m.w.] 1928.

„Rocznik Polskiego Przemysłu i Handlu 1938”, Warszawa [b.d.w.].

Roscher W., Nauka ekonomii handlu i przemysłu, tłum. J. Banzemer, Warszawa 1889.

Słownik ekonomiki i organizacji przedsiębiorstwa, red. S. Biczyński, B. Miedziński, PWE, Warszawa 1991.

Socha J., Rynek papierów wartościowych w Polsce, OLYMPUS, Warszawa 2003.

Soldenhoff S., Wprowadzenie do etyki, PWN, Warszawa 1972.

Sprawozdanie z działalności Wileńskiej Giełdy Pieniężnej za rok pierwszy 1921 r., Wilno 1922.

Stankiewicz W., Historia myśli ekonomicznej, PWE, Warszawa 2000.

Urban R., Działalność Giełdy Pieniężnej w Poznaniu, „Gazeta Bankowa” 1929, nr 6.

Szczypiorski S., Organizacja i technika handlu zagranicznego, Warszawa 1972.

Weber M., Die Borse, Gettongen 1896.

Wróblewski J., Oceny i normy moralne w wykładni prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego” 1961, seria I, z. 22.

Pobrania

Opublikowane

2011-01-01

Numer

Dział

Artykuł

Jak cytować

Marks, Bogusław Piotr. 2011. “Etyka Maklera W świetle Polskiego Prawa giełdowego Okresu 1921–1939”. Annales. Etyka W Życiu Gospodarczym 14 (2): 81-92. https://doi.org/10.18778/1899-2226.14.2.07.