Inwestycje budowlane a ochrona środowiska naturalnego w gminie Kazimierz Dolny – wyzwania i perspektywy - Kozłowska, Maja (Space – Society – Economy, 2025)
Proces inwestycyjny na obszarach podlegających regulacjom ochrony przyrody wymaga precyzyjnego stosowania się do szeregu zasad wskazanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W kontekście atrakcyjności turystyczno-inwestycyjnej miejsc takich jak gmina Kazimierz Dolny władze samorządowe stają przed wyzwaniem utrzymania równowagi pomiędzy koniecznością ochrony środowiska przyrodniczego oraz statusu zabytku samego Kazimierza Dolnego a inwestycjami budowlanymi, mającymi znaczenie dla rozwoju gminy. W artykule analizowane są kluczowe problemy dotyczące zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy o tak szczególnym charakterze: opracowywanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozstrzygnięcia organów nadzorczych w kontekście działań inwestycyjnych naruszających postanowienia planu oraz konieczność uzyskania wymaganych uzgodnień przez inwestorów. W przypadku Kazimierza Dolnego kluczową rolę odgrywa konserwator zabytków, który czuwa nad przestrzeganiem odpowiedniej linii zabudowy, stosowaniem rozwiązań architektonicznych nawiązujących do tradycyjnej zabudowy miasteczka oraz nad samym jej charakterem w związku z aspektami przestrzenno-widokowymi, tj. możliwymi zakłóceniami panoramy widokowej. Celem artykułu jest analiza nierzadko kontrowersyjnych decyzji organów samorządowych w kontekście obowiązujących regulacji ochrony środowiska i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wskazanie możliwych reform, co widoczne jest w szczególności w zakresie współdziałania samorządu i organów opiniujących. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczo-turystycznych stają się często przedmiotem lokalnych sporów politycznych, a priorytetowa kwestia ochrony przyrody schodzi na dalszy plan w procesie inwestycyjnym. Jednocześnie zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to szereg nowych wyzwań, zarówno dla samorządów, jak i dla całej branży budowlanej, zwłaszcza w kontekście czasu trwania samej inwestycji. W artykule wskazuje się na konieczność dalszych reform w zakresie ochrony miejsc o szczególnym statusie, takich jak gmina Kazimierz Dolny, znajdująca się na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.