Akcentowanie roli społeczeństwa wychowującego w pedagogice Korczakowskiej - Choczyński, Marcin (Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 2020)
Celem artykułu jest ukazanie socjologicznych elementów w procesie wychowania, które obecne są w pedagogice Korczakowskiej, zarówno w jej naukowej postaci, jak również w twórczości beletrystycznej skierowanej bezpośrednio do dzieci. Zarówno społeczeństwo, jak i jego instytucje wychowawcze (rodzina, szkoła, internat) będą więc odnotowane w tej pedagogice jako ważna płaszczyzna odniesień symbolicznych, wpływów wychowawczych. Kluczowa rola społeczeństwa (jako najważniejszej instytucji wychowawczej) w kształtowaniu wychowanków obecna jest w powszechnie znanych pracach dotyczących socjologii wychowania (m.in. u Floriana Znanieckiego czy też Józefa Chałasińskiego), natomiast wątki socjologiczne w pedagogice Korczakowskiej nie były dotychczas popularnym tematem oddzielnych analiz, oprócz jednej przedmiotowej monografii. Dlatego też temat ten domaga się pogłębionych analiz i uzupełnień. Janusz Korczak uwypukla rolę społeczeństwa w życiu dziecka, przygotowując je przede wszystkim do uczestnictwa w relacjach społecznych poprzez zróżnicowane formy życia grupowego w szkole, której najbardziej doniosłym osiągnięciem jest instytucja samorządu uczniowskiego. Stanowi tym samym pomost pomiędzy wychowaniem zorientowanym na ucznia a tradycyjnym przekazem pedagogicznym, zakładającym przekaz wymagań określonych ról społecznych.