Od Hala-9000 do neoluddyzmu. Kto się boi technologii? Refleksje wokół kategorii doświadczenia - Szczepanik, Joanna (Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica-Aesthetica-Practica, 2025)
Artykuł analizuje zjawisko lęku technologicznego stanowiącego nieodłączny element IV rewolucji przemysłowej, niejako jego rewers. Na poziomie jednostki otwierają się wyzwania technologiczne, potęgowane przez nadmiar bodźców powodowanych przesytem informacji. W tym kontekście koncepcja IV Rewolucji Przemysłowej zaproponowana w 2016 roku przez Klausa Schwaba zestawiona zostaje z takimi propozycjami teoretycznymi jak „Technopol” Neila Postmana, refleksje Jamesa Ellula, czy radykalnym manifestem eko-terrorysty Teda Kaczyńskiego, dotyczącym przyszłości społeczeństwa przemysłowego. Artykuł podejmuje także próbę zdefiniowania i wskazania źródeł lęku technologicznego od poczucia niepewności, zależności, wykluczenia, po utratę kontroli nad światem i samym człowiekiem. Klamrę stanowi nawiązanie do figury komputera Hal 9000 z filmu Stanleya Kubricka jako maszyny podejmującej decyzje o ludzkim życiu oraz do współczesnego fenomenu neoluddyzmu inspirowanego dziewiętnastowiecznym ruchem przeciwników rozwoju technologii. Metodologicznie artykuł opiera się zarówno na lekturze prac teoretycznych, jak i na analizie tekstów kultury popularnej. Posługuje się także egzemplifikacją z obszaru sztuki współczesnej sięgając do kategorii badań artystycznych.