O poznawczej funkcji języka (na przykładzie frazeologizmów języka rosyjskiego w porównaniu z polskim)

Beata Rycielska

doi:10.18778/1731-8025.14.15

Autor

Beata Rycielska Uniwersytet Szczeciński

DOI:

https://doi.org/10.18778/1731-8025.14.15

Słowa kluczowe:

kategoryzacja, konceptualizacja, metafora pojęciowa, frazeologia

Abstrakt

Kognitywna funkcja języka przejawia się m.in. w nierozdzielnych procesach konceptualizowania i kategoryzowania świata. Niniejsze opracowanie jest próbą pokazania, że dla charakterystyki spraw ostatecznych – umierania i śmierci – zostało utworzonych na przestrzeni rozwoju języków wiele wyrażeń, które symbolizują sposoby myślenia o tych zjawiskach. Możliwość wysnucia metafor i metonimii pojęciowych na podstawie funkcjonowania języka pozwala, jak się wydaje, poznać ludzkie doświadczenie. Porównanie obu języków pokazuje zbieżność odzwierciedlania pewnego scenariusza tych zjawisk. Języki te najczęściej dysponują odpowiadającymi sobie kategoriami frazeologicznymi, które profilują zbieżne domeny, więc odzwierciedlają bliskie sobie sposoby konceptualizowania danego zjawiska.

Bibliografia

Evans V. (2009), Leksykon językoznawstwa kognitywnego, przeł. M. Buchta, M. Cierpisz, J. Podhorodecka, A. Gicala, J. Winiarska, Kraków.

Furdal A. (1990), Językoznawstwo otwarte, Wrocław–Warszawa.

Jäkel O. (2003), Metafory w abstrakcyjnych domenach dyskursu. Kognitywno-lingwistyczna analiza metaforycznych modeli aktywności umysłowej, gospodarki i nauki, przeł. M. Banaś, B. Drąg, Kraków.

Lakoff G., Johnson M. (2010), Metafory w naszym życiu, przeł. T. Krzeszowski, Warszawa.

Turewicz K. (1997), Model akwizycji języka z perspektywy gramatyki kognitywnej, [w:] Podejścia kognitywne w lingwistyce, translatoryce i glottodydaktyce, red. F. Grucza, M. Dakowska, Warszawa, s. 43−49.

Langacker R. W. (1995), Wykłady z gramatyki kognitywnej I. Lublin.

Langacker R. W. (2005), Wykłady z gramatyki kognitywnej II. Lublin.

Maćkiewicz J. (1999), Kategoryzacja a językowy obraz świata, [w:] Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 47−57.

Maruszewski T. (2002), Psychologia poznania. Sposoby rozumienia siebie i świata. Gdańsk.

Tabakowska E. (1999), Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego, Kraków.

Tabakowska E. (red.) (2001), Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków.

Taylor J. R. (2007), Gramatyka kognitywna, przeł. M. Buchta, Ł. Wiraszka, Kraków.

Колкова Н. А. (2011), Русские обрядовые концепты во фразеологическом представлении. Автореферат на соискание ученой степени кандидата филологических наук, Челябинск, http://cheloveknauka.com/russkie-obryadovye-kontsepty-vo-frazeologicheskom-predstavlenii

Кравченко А. А. (2004), Язык и восприятие. Когнитивные аспекты языковой категоризации, Иркутск.

Мокиенко В. М., Никитина Т. Г. (2007), Большой словарь русских поговорок, Москва, http:// dic.academic.ru/dic.nsf/proverbs/4409/КУРНОСАЯ