Pierogi kulinarną wizytówką „wędrownego ambasadora Polski” Władysława Grodeckiego

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1731-8025.22.04

Słowa kluczowe:

kuchnia, tradycje, dziedzictwo narodowe, podróże, promocja

Abstrakt

Pierogi – kawałki cienkiego, elastycznego i dobrze ciasta napełnione słonym lub słodkim nadzieniem i ugotowane we wrzącej wodzie – to jedno z najstarszych, a jednocześnie niezwykle popularnych dań kuchni polskiej. Niektórzy postrzegają je jako swego rodzaju polską „wizytówkę” i ważny element przybliżający walory polskiej kultury i tradycji. Podobny pogląd wyrażał w swojej twórczości znany polski podróżnik Władysław Grodecki (1942–2018). W jego portfolio znajduje się ponad sto wyjazdów zagranicznych, w tym trzy samotne podróże dookoła świata. Niezwykłe osiągnięcia Grodeckiego zapewniły mu powszechne uznanie i szacunek, choć jego droga do sukcesu przebiegała przez wiele trudnych etapów.

W związku z jego działalnością na rzecz promocji polskiej kultury i historii za granicą, w polskiej prasie zaczęto określać go mianem „wędrownego ambasadora Polski”. Gotowanie pierogów dla gospodarzy i przyjaciół było często integralną częścią jego podróży. Spuścizna Grodeckiego obejmuje ponad 250 artykułów prasowych i 300 wpisów autobiograficznych na jego stronie internetowej. Wiodącymi tematami jego twórczości są: biografie wielkich Polaków, losy Polaków za granicą, spotkania z Janem Pawłem II, a także historia miejsc i pomników charakterystycznych dla Krakowa. W dziennikach podróży i artykułach prasowych Grodeckiego znaleźć można również liczne relacje o tym, jak trudnym zadaniem było zdobywanie składników i przygotowanie pierogów w różnych częściach świata. Z analizy dzienników podróżniczych Grodeckiego wynika, że popularność pierogów wynika nie tylko z ich walorów estetycznych i smakowych.

Bibliografia

Bętkowska, T. (1999). Smakowanie świata. Przekrój, 14 marca, 14–15.

Bętkowska, T. (2002). Smakowanie świata. Gazeta Krakowska, 14 kwietnia, 7.

Czernicki, Ł., Kukołowicz, P., Miniszewski, M. (2020). Branża turystyczna w Polsce: Obraz sprzed pandemii. Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.

Czerniecki, S. (1682). Compendium ferculorum, albo zebranie potraw. Kraków: Drukárnia Ierzego y Mikołaia Schedlow.

Gliński, M., Davies, M., Żuławski, A. (2018). Quarks, elephants & pierogi: Poland in 100 words. Warsaw: Adam Mickiewicz Institute.

Grodecki, W. (1998). Afryka, http://grodecki.eufrutki.net/aktualnosci/20100503_Afryka dostęp: 26.06.2021.

Grodecki, W. (2001a). Cudze chwalicie, swego nie znacie... (2). Nasz Dziennik, 27 marca, 3.

Grodecki, W. (2001b). Kraków – perła wśród polskich miast. Nasz Dziennik, 30 kwietnia – 1 maja, 3.

Grodecki, W. (2002). Choć dziwny jest ten świat – to kocham go całym sobą. W: Zrozumieć Świat 1. Podręcznik do kształcenia literackiego i kulturowego dla zasadniczej szkoły zawodowej (194–197), E. Nowosielska, U. Szydłowska (red.). Poznań: Arka.

Grodecki, W. (2003a). Meksykanie kochają Polaków. Płomyczek, 1, 16–17.

Grodecki, W. (2003b). Boliwia. Płomyczek, 9, 16–17.

Grodecki, W. (2003c). Polskie drogi w Argentynie. Płomyczek, 11, 16–17.

Grodecki, W. (2006). Nad Mekongiem. Płomyczek, 4–6, 40–41.

Grodecki, W. (2007a). Dekalog Grodeckiego. IV. Być uczciwym, koleżeńskim i przyjaznym. Magazyn Podróżników Globtroter, 08 (09), 96.

Grodecki, W. (2007b). Dekalog Grodeckiego. V. Mieć umiejętności i wierzyć w siebie. Magazyn Podróżników Globtroter, 09 (10), 112.

Grodecki, W. (2007c). Dekalog Grodeckiego. VIII. Chcieć żyć, czyli opanować sztukę przetrwania. Magazyn Podróżników Globtroter, 12 (13), 110.

Grodecki, W. (2010). Wycieczki szkoleniowe, http://grodecki.eufrutki.net/niezapomniane_wyprawy/19780102_Wycieczki%20szkoleniowe dostęp: 2.07.2021.

Grodecki, W. (2013a). Ameryka Północna, http://grodecki.eufrutki.net/aktualnosci/20100502_Ameryka_P%C3%B3%C5%82nocna dostęp: 26.06.2021.

Grodecki, W. (2013b). Dzieciństwo – wspomnienia, http://grodecki.eufrutki.net/aktualnosci/20100501_Dzieci%C5%84stwo_wspomnienia dostęp: 26.06.2021.

Grodecki, W. (2013c). 1500 dni samotnych wędrówek po świecie, http://grodecki.eufrutki.net/aktualnosci/20100504_1500_dni_samotnych_w%C4%99dr%C3%B3wek_po_%C5%9Bwiecie dostęp: 26.06.2021.

Grodecki, W. (2013d). Moje dzieciństwo i młodość, http://grodecki.eufrutki.net/aktualnosci/20100505_Moje_dziecinstwo_i_mlodosc-wspomnienia_2013 dostęp: 26.06.2021.

Grodecki, W. (2018a). Australia – kontynent zagubiony wśród mórz. Śląski Kurier WNET, 44, 10.

Grodecki, W. (2018b). Doświadczenie pustyni (IV). Śląski Kurier WNET, 49, 4.

Grzelak-Hodor, J. (1998), Wędrowny Ambasador. Gazeta Krakowska, 26 czerwca, 17.

Kosenko A., Kusyk K. (2017). Władysław Grodecki. W: Wielcy Polscy Podróżnicy, Odkrywcy i Zdobywcy (70–74), M. Apollo, R. Lasyk, R. Rettinger (red.). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.

Kruszyńska, A. (2008). W 30 lat z Brzeźnicy dookoła świata, Obserwator Lokalny, 19 stycznia, 21.

Kuchowicz, Z. (1975). Obyczaje staropolskie XVII–XVIII wieku. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.

Skrężyna, K. (2012). Pierogi mogą być polską wizytówką, https://dziennikpolski24.pl/pierogi-moga-byc-polska-wizytowka/ar/3171156 dostęp: 26.06.2021.

Świtała-Trybek, A. (2016). Sałatki mnicha, pierogi św. Jacka, kiełbaski z refektarza... na szlaku „świętych” smaków. Zeszyty naukowe. Turystyka i rekreacja, 1 (17), 147–166.

Tomaszewska-Bolałek, M. (2018). Polish culinary paths. Przeł. M. Gendźwiłł, A. Rosiak. Warszawa: Hanami.

[Brak autora] (2016). Mówisz Polska – myślisz pierogi, https://prostehistorie.com.pl/blog/mowisz-polska-myslisz-pierogi/ dostęp: 26.06.2021.

(RB) Bodnar, R. (2002). Wszędzie na świecie są Polacy..., Nasza Polska, 24 (347), 19.

(PS) Skrobisz, P. (2009). Idąc wśród burz i zrzucających z nóg wichrów, Nasz Dziennik, 28–29 marca, 13–15.

(JSz) Szarek, J. (2000). W 300 dni dookoła świata, Droga, 23 kwietnia, 10–12.

Pobrania

Opublikowane

2023-12-30 — zaktualizowane 2024-02-29

Wersje

Jak cytować

Grunwald, Jadwiga. (2023) 2024. “Pierogi Kulinarną wizytówką „wędrownego Ambasadora Polski” Władysława Grodeckiego”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica, no. 22 (February): 49-62. https://doi.org/10.18778/1731-8025.22.04.