Teoria interpretacji Paula Ricoeura i Hansa-Georga Gadamera. Analiza porównawcza

Dawid Góras

doi:10.18778/1689-4286.60.01

Authors

Dawid Góras University of Warsaw

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.60.01

Keywords:

interpretation, explanation, understanding, text, hermeneutics

Abstract

The article aims to analyze the hermeneutics of discourse outlined by Paul Ricoeur in his Interpretation Theory, and to compare the themes related to it with the issues raised by Hans-Georg Gadamer’s philosophy. In his work, Ricoeur presents interpretation as a dialectical process going from naive understanding to explanation, and then from explanation to a deeper understanding. At each of these three stages, some problems arise with which Gadamer had struggled several years earlier in his Truth and Method. However, it is Ricoeur’s concept that will be the starting point for the author as it displays the issue of interpretation in a systematic and orderly manner, while analogous themes regarding interpretation which can be found in Gadamer, are distributed among many of his works and are often intertwined with issues not directly related to the phenomenon of understanding itself.

References

Bronk, A. (1997). Filozoficzna hermeneutyka i kategoria obiektywności. W: A. Przyłębski (red.), Uniwersalny wymiar hermeneutyki (11–36). Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Gadamer, H.-G. (1993a). Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto. Tłum. K. Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Gadamer, H.-G. (1993b). Koło jako struktura rozumienia. Tłum. G. Sowiński. W: G. Sowiński (red.), Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki (227–234). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej.

Gadamer, H.-G. (2003a). Retoryka, hermeneutyka i krytyka ideologii. Tłum. P. Dehnel. W: H.-G. Gadamer, Język i rozumienie (73–98). Warszawa: Fundacja Aletheia.

Gadamer, H.-G. (2003b). Tekst i interpretacja. Tłum. P. Dehnel. W: H. G. Gadamer, Język i rozumienie (99–142). Warszawa: Fundacja Aletheia.

Gadamer, H.-G. (2007). Prawda i metoda. Tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gadamer, H.-G. (2022). Semantyka i hermeneutyka. Tłum. K. Michalski. W: H.-G. Gadamer, Rozum, słowo, dzieje (133–147). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Heidegger, M. (2013). Bycie i czas. Tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lévi-Strauss, C. (1970). Struktura mitów. W: C. Lévi-Strauss, Antropologia strukturalna (285–315). Tłum. K. Pomian. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Lorenc, W. (2016). Filozofie skończoności. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. https://doi.org/10.31338/uw.9788323520702 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323520702

Popper, K.R. (1977). Logika odkrycia naukowego. Tłum. U. Niklas. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Przyłębski, A. (2005). Hermeneutyczny zwrot filozofii. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Przyłębski, A. (2019). Hermeneutyka. Od sztuki interpretacji do teorii i filozofii rozumienia. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Ricoeur, P. (1989a). Teoria interpretacji: dyskurs i nadwyżka znaczenia. Tłum. K. Rosner. W: P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja (61–187). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Ricoeur, P. (1989b). Hermeneutyczna funkcja dystansu. Tłum. P. Graff. W: P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja (224–245). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Ricoeur, P. (1989c). Metafora a centralny problem hermeneutyki. Tłum. P. Graff. W: P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja (246–271). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Ricoeur, P. (1989d). Przyswojenie. Tłum. P. Graff. W: P. Ricoeur, Język, tekst, interpretacja (272–289). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Ricoeur, P. (2003). Zdarzenie i sens w wypowiedzi. Tłum. E. Bieńkowska. W: P. Ricoeur, Egzystencja i hermeneutyka (334–347). Warszawa: De Agostini Polska.