Założenia metafizyczne w programie pozytywizmu logicznego

Mateusz Firlej

doi:10.18778/1689-4286.35.2.03

Authors

Mateusz Firlej Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.18778/1689-4286.35.2.03

Keywords:

logical empiricism, metaphysical assumptions, reduction, form, selection

Abstract

In the present study I analyzed some aspects of the program of logical empiricism. I devoted particular attention to issues such as demarcation criterion, protocol sentence or logical syntax. These issues have been considered mainly through the prism of the work of Rudolf Carnap, while the contribution of other representatives of the Vienna Circle was rather kind of argumentative background. Mentioned philosophical trend had to stand in the closest possible touch with science. Therefore, fundamentally discredited metaphysical issues as meaningless. According to the author, such a radical distinction between sense and nonsense is unauthorized. Key neo-positivist postulates themselves are based on certain metaphysical assumptions.

References

Ajdukiewicz, Kazimierz, 1985, O tzw. Neopozytywizmie, [w:] Język i poznanie. Wybór pism z lat 1945–1963 (Tom II), Warszawa: PWN.

Buczyńska-Garewicz, Hanna, 1960, Koło Wiedeńskie. Początek neopozytywizmu, Warszawa: Myśli i Ludzie.

Carnap, Rudolf, 2005, Empiryzm, semantyka i ontologia, [w:] Empiryzm. Semantyka. Ontologia, Warszawa: IFiS PAN.

Carnap, Rudolf, 1936, Testability and Meaning, [w:] Philosophy of Science, The University of Chicago Press (vol. 3, no. 4), pp. 419– 471. DOI: https://doi.org/10.1086/286432

Carnap, Rudolf, 1960, The Methodological Character of Theoretical Concepts, [w:] The Journal of Symbolic Logic (vol. XXV, no. I), Association for Symbolic Logic, pp. 71–74.

Carnap, Rudolf, 2011, Logiczna struktura świata, Warszawa: PWN.

Carnap, Rudolf, 1995, Logiczna składnia języka, Warszawa: PWN.

Carnap, Rudolf, 1969, Filozofia jako analiza języka nauki, Warszawa: PWN.

Grobler, Adam, 2008, Metodologia nauk, Kraków: Aureus i Znak.

Jodkowski, Kazimierz, 2006, Filozofia nauki w XX wieku, [w:] Filozofia współczesna, Bydgoszcz-Warszawa-Lublin: Branta, s. 235–257.

Horkheimer, Max, 1987, Krytyka rozumu instrumentalnego, [w:] Społeczna funkcja filozofii (wybór pism), Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1987, s. 247–297.

Huxley, Aldous, 2011, Nowy wspaniały świat, Muza.

Koterski, Andrzej, 2000, Spór o zdania protokolarne „Erkenntnis” i „Analysis”1932–1940, Warszawa: Aletheia.

Mill, John Stuart, 1962, System logiki, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa: PWN.

Popper, Karl, 2012, Wiedza hipotetyczna. Moje rozwiązanie problemu indukcji, [w:] Wiedza obiektywna. Ewolucyjna teoria epistemologii, przeł. A. Chmielewski, Warszawa: PWN.

Putnam, Hilary, 1998 Wiele twarzy realizmu, [w:] Wiele twarzy realizmu i inne eseje, przeł. A. Grobler, Warszawa: PWN, s. 325–369.

Tarski, Alfred, 1995, Semantyczna koncepcja prawdy i podstawy semantyki, [w:] Pisma logiczno-filozoficzne, Warszawa: PWN, s. 228–282.

Quine, Willard Van Orman, 2000, Dwa dogmaty empiryzmu, [w:] Z punktu widzenia logiki: dziewięć esejów logiczno-filozoficznych, przeł. B. Stanosz, Warszawa: Fundacja Aletheia, s. 49–75.

Quine, Willard Van Orman, 1991, O poglądach Carnapa na ontologię, [w:] Empiryzm współczesny, Warszawa: Uniwersytet Warszawski.

Sady, Wojciech, 2008, Wprowadzenie do empiryzmu logicznego, [w:] Spór o racjonalność naukową. Od Poincarego do Laudana, Toruń: Uniwersytet im. M. Kopernika, s. 47–118.

Schlick, Mortiz, 1936, Znaczenie i weryfikacja, [w] Hanna Buczyńska, 1960, Koło Wiedeńskie. Początek neopozytywizmu, Warszawa: Myśli i Ludzie.

Schlick, Mortiz, 1930, Przewrót w Filozofii, Erkenntnis (I), przeł. H. Buczyńska, s. 4–11. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00208605

Wittgenstein, Ludwig, 2011, Tractatus logico-philosophicus, przeł. B. Wolniewicz, Warszawa: PWN.

Wolniewicz, Bogusław, 1982, Ontologia sytuacji, Warszawa: PWN.

Wszołek, Stanisław, 1997, Nieusuwalność metafizyki. Logiczno- lingwistyczne aspekty debaty Rudolfa Carnapa z Ludwigiem Wittgensteinem i Karlem Popperem, Tarnów: Biblos.

Życiński, Józef, 1983, Język i metoda, Kraków: Znak.

Życiński, Józef, 1985, Teizm i filozofia analityczna (I), Kraków: Znak.