The other in text, the other in politics – Gadamer and Derrida
DOI:
https://doi.org/10.18778/1689-4286.39.06Keywords:
hermeneutics, deconstruction, Gadamer, Derrida, other, text, tradition, political, democracyAbstract
In this article I compare Hans-Georg Gadamer’s philosophical hermeneutics and Jacques Derrida’s deconstruction. I try to demonstrate the similarities (focus on language and history), but moreover the differences between them. The core issue is the problem of the other, which appears in the works of both authors. Two perspectives are applied: concerning the notion of text (or tradition), and referring to the field of the political. Gadamer strives to communicate with the other (text) in the mutual understanding, although he has no hope in finding a final sensus communis. Derrida emphasizes the difference underlying every thought, as well as situations of understanding as such. As a result, their visions of democracy differ – subtly, but essentially.
References
Autoodporność: rzeczywiste i symboliczne samobójstwa – rozmowa z Jacques’em Derridą, 2008, [w:] Giovanna Borradori, Filozofia w czasach terroru. Rozmowy z Jürgenem Habermasem i Jacques’em Derridą, przeł. Andrzej Karalus, Marcin Kilanowski, Bartosz Orlewski, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, ss. 113–167.
Banasiak, Bogdan, 2012, Derrida – Nietzsche(-go sobie), [w:] Jacques Derrida, Ostrogi. Style Nietzschego, przeł. B. Banasiak, Łódź: Officyna.
Burzyńska, Anna, 2013, Dekonstrukcja, polityka i performatyka, Kraków: Universitas.
Caputo, John D., 2010, Heidegger i Derrida: zimna hermeneutyka, przeł. T.K. Sieczkowski, „Nowa Krytyka”, 27.10, http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article66 (dostęp: 12.04.2015).
Derrida, Jacques, 1989, Three Questions to Hans-Georg Gadamer, przeł. D. Michelfelder, R. Palmer, [w:] D. Michelfelder, R. Palmer (red.), Dialogue & Deconstruction. The Gadamer–Derrida Encounter, Albany: State University of New York Press, ss. 52–54.
Derrida, Jacques, 1994, Politiques de l’amitié, Paris: Galilée.
Derrida, Jacques, 2002a, Różnia, przeł. Janusz Margański, [w:] tenże, Marginesy filozofii, przeł. Adam Dziadek, Janusz Margański, Paweł Pieniążek, Warszawa: Wydawnictwo KR, ss. 29–56.
Derrida, Jacques, 2002b, Sygnatura, zdarzenie, kontekst, przeł. J. Margański, [w:] tenże, Marginesy filozofii, przeł. Adam Dziadek, Janusz Margański, Paweł Pieniążek, Warszawa: Wydawnictwo KR, ss. 377–404.
Derrida, Jacques, 2005, Comme il avait raison! Mon Cicérone Hans-Georg Gadamer, [w:] Georges Leroux, Claude Lévesque, Ginette Michaud (red.), „Il y aura ce jour…”. À la mémoire de Jacques Derrida, Montréal: À l’impossible, ss. 53–56.
Derrida, Jacques, 2011a, O gramatologii, przeł. Bogdan Banasiak, Łódź: Wydawnictwo Officyna.
Derrida, Jacques, 2011b, Wrogościnność, przeł. Anastazja Dwulit, [w:] Jarosław Lubiak (red.), Wrogościnność: podejmowanie obcych, Łódź: Muzeum Sztuki w Łodzi, ss. 5–23.
Derrida, Jacques, 2016, Widma Marksa. Stan długu, praca żałoby i nowa Międzynarodówka, przeł. Tomasz Załuski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dybel, Paweł, 2004a, Czy Gadamer jest konserwatystą? Krytyka Habermasa, [w:] tenże, Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera, Kraków: Universitas, ss.
Dybel, Paweł, 2004b, Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera, Kraków: Universitas.
Dybel, Paweł, 2012, Oblicza hermeneutyki, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Kraków: Universitas.
Gadamer, Hans-Georg, 2003a, Granice języka, przeł. Barbara Sierocka, [w:] tenże, Język i rozumienie, przeł. Barbara Sierocka, Piotr Dehnel, Warszawa: Fundacja Aletheia, ss. 25–40.
Gadamer, Hans-Georg, 2003b, Język i rozumienie, przeł. Barbara Sierocka, [w:] tenże, Język i rozumienie, przeł. Barbara Sierocka, Piotr Dehnel, Warszawa: Fundacja Aletheia, ss. 5–24.
Gadamer, Hans-Georg, 2003c, Retoryka, hermeneutyka i krytyka ideologii, przeł. Piotr Dehnel, [w:] tenże, Język i rozumienia, przeł. Barbara Sierocka, Piotr Dehnel, Warszawa: Fundacja Aletheia, ss. 73–98.
Gadamer, Hans-Georg, 2003d, Tekst i interpretacja, przeł. Piotr Dehnel, [w:] tenże, Język i rozumienie, przeł. Barbara Sierocka, Piotr Dehnel, Warszawa: Fundacja Aletheia, ss. 99–141.
Gadamer, Hans-Georg, 2008a, Destrukcja a dekonstrukcja, przeł. Piotr Dehnel, [w:] tenże, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, wyb. Rafał Godoń, wstęp i red. Paweł Dybel, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 111–124.
Gadamer, Hans-Georg, 2008b, Pochwała teorii, [w:] tenże, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, wyb. Rafał Godoń, wstęp i red. Paweł Dybel, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 20–38.
Gadamer, Hans-Georg, 2013, Prawda i metoda, przeł. Bogdan Baran, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Leitch, Vincent B., 2007, Late Derrida: The Politics of Sovereignity, „Critical Inquiry”, 33 (2), ss. 229–247. DOI: https://doi.org/10.1086/511492
Markowski, Michał Paweł, 2003, Efekt inskrypcji. Jacques Derrida i literatura, Kraków: Wydawnictwo Homini.
Michelfelder, David, Palmer, Richard (red.), 1989, Dialogue & Deconstruction. The Gadamer–Derrida Encounter, Albany: State University of New York Press.
Vattimo, Gianni, 2011, Poza interpretacją. Znaczenie hermeneutyki dla filozofii, przeł. K. Kasia, Kraków: Universitas.
Walhof, Darren R., 2006, Friendship, Otherness, and Gadamer’s Politics of Solidarity, „Political Theory”, 34 (5), ss. 569–593. DOI: https://doi.org/10.1177/0090591706290515
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
