Kształtowanie systemu finansów lokalnych w prowincji wołyńskiej od końca XVIII do początków XX wieku - Елисеева, Людмила В. (Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku, 2011)
W artykule zostały omówione kwestie praktyczne dotyczące tworzenia i rozwoju finansów lokalnych prowincji wołyńskiej imperium rosyjskiego od końca XVIII do początku XX w. Ukazano specyficzne cechy środowiska instytucjonalnego, czynniki egzogenne i endogenne określające specyfikę tworzenia finansów lokalnych prowincji wołyńskiej badanego okresu. Zgodnie z rozwojem form i zmianą ich wartości gospodarczej, zasugerowano periodyzację rozwoju finansów lokalnych imperium rosyjskiego. Wskazano na trzy główne etapy ich ewolucji oraz uzasadniono rozbieżność pomiędzy teorią, prawem i praktycznym wdrażaniem finansów lokalnych. Określono związek między rozwojem instytucji demokratycznych a skutecznością finansów lokalnych prowincji. Tworzenie finansów lokalnych w prowincji zostało przedstawione poprzez analizę decentralizacji zarządu finansowego, opracowanie dochodów i wydatków budżetów lokalnych i przekształcenie ich roli w systemie gospodarczym imperium. Na podstawie analizy rozwoju budżetów lokalnych, podatków lokalnych, nieruchomości komunalnych, władz lokalnych w kontekście podejmowania ważnych decyzji gospodarczych ukazano specyficzność transformacji rynkowych finansów lokalnych Cesarstwa rosyjskiego, potwierdzoną przez materiały archiwalne prowincji wołyńskiej. Rozpatrzono udział samorządu lokalnego w rozwoju infrastruktury rynkowej i społecznej oraz jej oddziaływanie na społeczność lokalną. Mając za wzór wytyczne prowincji wołyńskiej, wskazano na główne źródła dochodów budżetów lokalnych i ich rozwój w badanym okresie. Ukazano zróżnicowanie pomiędzy rozwojem gospodarczym miast, wsi i prowincji.