Zagospodarowanie użytków rolnych na zabudowanych terenach mieszkaniowych aglomeracji poznańskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/1508-1117.28.09Słowa kluczowe:
Grunt rolny, suburbanizacja, zabudowane tereny mieszkaniowe, krajobraz wiejskiAbstrakt
Artykuł porusza kwestię sposobu zagospodarowania użytków rolnych pozostałych na zabudowanych terenach mieszkaniowych aglomeracji poznańskiej. Poprzez identyfikację zabudowanych działek budowlanych, na których zgodnie z zapisami ewidencji gruntów i budynków, nadal znajdują się fragmenty użytków rolnych oraz inwentaryzację faktycznego sposobu ich użytkowania wykazano, że grunty te w zdecydowanej większości nie są użytkowane rolniczo, a wykorzystywane przede wszystkim jako tzw. tereny zielone, tj. głównie trawniki i tereny rekreacyjne, którym towarzyszą obce gatunkowo nasadzenia. Potwierdzono tym samym powszechnie obserwowany zanik występowania tradycyjnego ogrodu wiejskiego.
Bibliografia
Bański J., 2005, Przestrzenny wymiar współczesnych procesów na wsi, „Studia Obszarów Wiejskich”, 9, IGiPZ PAN, PTG, Warszawa.
Baranowski B., 1964, Zarys historii ogrodnictwa wiejskiego w Polsce, PWRiL, Warszawa.
Bogdanowski J., 1976, Kompozycja i planowanie w architekturze krajobrazu, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Borcz Z., 2005, Zmiany w krajobrazie wsi na przełomie XX i XXI wieku, „Architektura Krajobrazu. Studia i Prezentacje”, 1–2: 4–9.
Cała A., Orzechowska I., 2007, Rola ogrodu przydomowego w kształtowaniu wizerunku wsi, [w:] Gawryszewska B.J., Herman K. (red.), Ogród za oknem. Współczesny ogród przydomowy w teorii architektury krajobrazu, Wydawnictwo Ideagrafia, Warszawa: 42–45.
Chojnacka M., Wilkaniec A., 2011, Tradycyjny ogród wiejski – historia i współczesne inspiracje, [w:] Drozdek M.E. (red.), Zieleń miast i wsi współczesna i zabytkowa. Rośliny do zadań specjalnych, Oficyna Wydawnicza Państwowej Szkoły Zawodowej w Sulechowie, Sulechów–Kalsk: 193–206.
Chowaniec M., 1964, Siedlisko i zagroda w planowaniu wsi, Arkady, Warszawa.
Czechowicz M., Kozłowska E., 2004, Zmiany w zagospodarowaniu przestrzeni przydomowych na terenach wiejskich na przykładzie wsi dolnośląskich, [w:] Krajobraz i ogród wiejski, t. 2: Tradycje a współczesny krajobraz polskiej wsi: 63–72.
Kacprzak E., Maćkiewicz B., 2011, Wyłączenia użytków rolnych z produkcji rolniczej w powiecie poznańskim w latach 2000–2009, [w:] Kacprzak E., Maćkiewicz B. (red.), Gospodarka rolna w aglomeracji poznańskiej, Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej 16, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań: 61–70.
Kacprzak E., Maćkiewicz B., 2013, Farmland conversion and changes in the land-use pattern in the Poznań agglomeration in the years 2000–2009, [w:] Kołodziejczak A. (red.), „Questiones Geographicae”, 32 (4): 91–102.
Kacprzak E., Staszewska S., 2009, Zmiany struktury funkcjonalno-przestrzennej jednostek osadniczych strefy podmiejskiej dużych ośrodków miejskich (na przykładzie strefy podmiejskiej miasta Poznania), [w:] Marszał T. (red.), Struktura funkcjonalna małych miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 51–68.
Kacprzak E., Staszewska S., 2011, Wpływ suburbanizacji na wiejskie struktury osadnicze, „Studia Miejskie”, 3: 99–112.
Kajdanek K., 2012, Suburbanizacja po polsku, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.
Lisowski A., Grochowski M., 2007, Procesy suburbanizacji. Uwarunkowania, formy i konsekwencje, Opracowanie przygotowane na zlecenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Warszawa.
Maćkiewicz B., 2007, Rynek nieruchomości niezabudowanych w Poznaniu i powiecie poznańskim w latach 1995–2000, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Maćkiewicz B., 2011, Obrót gruntami niezabudowanymi w aglomeracji poznańskiej w latach 1999–2009, [w:] Kacprzak E., Maćkiewicz B. (red.), Gospodarka rolna w aglomeracji poznańskiej, Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, 16, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań: 71–70–89.
Maćkiewicz B., 2016, Gospodarka gruntami, [w:] Kaczmarek T., Mikuła Ł. (red.), Koncepcja kierunków rozwoju przestrzennego Metropolii Poznań, Centrum Badań Metropolitalnych UAM, Poznań: 171–179.
Maćkiewicz B., Motek P., 2014, Wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej a dochody gmin z podatku od nieruchomości, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, 28, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 69–77.
Maćkiewicz B., Kacprzak E., 2015, Policies of farmland use in the agglomeration of Poznań, „Studia Regionalia”, 41–42: 115–128.
Majdecka-Strzeżek A., 2009, Kształtowanie i ochrona krajobrazu miejscowości z uwzględnieniem specyfiki regionalnej dla potrzeb turystyki, „Nauka, Przyroda, Technologie”, 3 (1): 21–22.
Majdecki L., 2009, Historia ogrodów, t. I i II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Mitkowska A., 2009, Ogród przydomowy jako odzwierciedlenie tradycji miejsca, [w:] Gawryszewska B.J., Rothimel B. (red.), Ogród za oknem. W poszukiwaniu formy, Wydawnictwo Sztuka Ogrodu Sztuka Krajobrazu, Warszawa: 67–78.
Marks E., Połucha I., Elkhatib A.O., 2012, Współczesne trendy zagospodarowania przestrzeni przydomowej obszarów wiejskich na wybranych przykładach, „Acta Sci. Pol. Administratio Locorum”, 11 (3): 185–199.
Niedźwiecka-Filipiak I., 2005, Przemiany wizerunku wsi opolskiej pod wpływem odnowy wsi, „Architektura Krajobrazu. Studia i Prezentacje”, 1–2: 18–26.
Pietrzak M., Angiel M., 2009, Tradycyjny ogród wiejski w krajobrazie Pogórzy Karpackich, [w:] Gawryszewska B.J., Rothimel B. (red.), Ogród za oknem. W poszukiwaniu formy, Wydawnictwo Sztuka Ogrodu Sztuka Krajobrazu, Warszawa: 67–78.
Plessner H., 1987, Wiejski ogród przydomowy, Zakład Wydawniczy, CRS, Warszawa.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015, poz. 1422).
Śleszyński P., 2016, Konferencja „Społeczne, gospodarcze i przestrzenne wyzwania dla polityki rozwoju Warszawy i jej obszaru metropolitalnego”, „Przegląd Geograficzny. Kronika”, 88 (2): 287–290.
Topolski J., 1964, Ogrodnictwo, [w:] Buszta J. (red.), Kultura ludowa Wielkopolski, t. III, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań: 267–298.
Uruszczak M., 2012, Przemiany przydomowych ogrodów wiejskich w Małopolsce na przykładzie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, [w:] Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, PAN, Kraków.
Uruszczak M., Myga-Piątek U., Pijanowski J., Przegon W., Nita J., Szczepańska M., Kwoczyńska B., Dzudzińska A., Koziara Z., 2015, Planowanie krajobrazu a rozwój regionalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Kraków.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001, nr 62, poz. 627, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2015, poz. 909, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz.U. 2016, poz. 617, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2016, poz. 716, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane (Dz.U. 2016, nr 0, poz. 290, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2016, nr 0, poz. 778, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz.U. 2016, nr 0, poz. 2134, z późn. zm.).
Wójcik M., 2008, Przemiany społeczno-gospodarcze wsi aglomeracji łódzkiej w okresie transformacji ustrojowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zaraś-Januszkiewicz E.M., Szymczak-Piątek M., Wieczorek J., 2004, Symbolika roślin i związana z nimi obrzędowość w tradycji ludowej, [w:] Janecki J., Borkowski Z. (red.), Krajobraz i ogród wiejski, t. 3: Przyrodniczy i kulturowy krajobraz wiejski, Wydawnictwo KUL, Lublin.