Biuletyn Uniejowski
type: channel
description: Biuletyn Uniejowski jest wydawanym od 2012 r. interdyscyplinarnym rocznikiem, wydawanym przez Uniwersytet Łódzki przy współpracy Urzędu Miasta Uniejów. Profil merytoryczny Biuletynu Uniejowskiego określa tematyka związana z regionem uniejowskim, rozumianym nie tylko w wymiarze współczesnym, ale także z uwzględnieniem historycznej roli i zasięgu oddziaływania Uniejowa. Czasopismo adresowane jest do środowiska akademickiego, praktyków zaangażowanych w realizację polityki społeczno-gospodarczej, a także do społeczności lokalnej. Zakres tematyczny publikowanych prac obejmuje problematykę środowiska przyrodniczego i antropogenicznego, zagadnienia rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz szeroko rozumiane dziedzictwo kulturowe. Celem czasopisma jest przedstawienie problematyki środowiska przyrodniczego i antropogenicznego, zagadnień rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz szeroko rozumianego dziedzictwa kulturowego. Wydawnictwo – efekt współpracy środowisk naukowych reprezentujących różne dziedziny wiedzy – stanowi ważne forum wymiany informacji i poglądów w zakresie interdyscyplinarnej wiedzy o regionie uniejowskim.
publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
language: pl
publication name: Biuletyn Uniejowski
issn: 2299-8403
items: Ocena użyteczności zdjęć panoramicznych w technologii Google Street View do identyfikacji lokalnych form architektonicznych w gminie Uniejów
items: Ochrona przyrody w gminie na przykładzie Uniejowa i regionu łódzkiego
items: Centrum „Spycimierskie Boże Ciało” — od idei do realizacji
items: Artur Dzierzbicki — żołnierz i obywatel
items: Uniejów, którego już nie ma. Przyczynek do badań nad przemianami zabudowy miejskiej Uniejowa w XIX w.
items: Władysław Łukasz Boetticher (1844—1930) — ziemianin, weteran powstania styczniowego, współwłaściciel i dyrektor „Towarzystwa Przemysłowego Leśmierz”
items: Impresje
items: Wydmy śródlądowe na rolniczym obszarze gminy Uniejów
items: Aktualizacja w dokumentacji Uzdrowiska Uniejów Analiza porównawcza operatów uzdrowiskowych z 2011 i 2023 roku
items: Potyczka pod Czepowem 20 sierpnia 1863 roku
items: Uniejowski Uniwersytet Trzeciego Wieku jako ośrodek edukacji, aktywizacji i integracji lokalnej społeczności
items: Dostępność piesza i samochodem do terenów zieleni urządzonej w gminie Uniejów
items: Zachowania wyborcze mieszkańców gminy Uniejów w wyborach parlamentarnych w 2023 roku
items: Rozwijanie pasji w ramach uniejowskiego UTW
items: Pamiątkowe żetony z Uniejowa
items: Rośliny starych lasów w wyspach leśnych na obszarze gminy Uniejów
items: Zagospodarowanie przestrzenne sołectwa Stary Gostków – próba oceny i wskazania obszarów problemowych
items: „Nastąpił bój równający się rzezi”. Druga faza walk polsko-niemieckich o Uniejów w czasie kampanii polskiej 10 września 1939 roku
items: Walenty Parczewski herbu Nałęcz, dowódca i powstaniec styczniowy
items: Znaczenie gospodarcze i kulturowe łowiectwa w nawiązaniu do zapisów Bulli gnieźnieńskiej dotyczących grodu Spycimierz
items: Wybrane zagadnienia z dziejów tradycji zdobienia trasy Bożego Ciała w parafii Spycimierz
items: „Droga” spycimierskiego Bożego Ciała do UNESCO
items: Służba na dworze królewskim drogą do kasztelanii spycimierskiej na przykładzie nominacji z lat 1483–1496
items: Wstępne wyniki ratowniczych archeologicznych badań wykopaliskowych, przeprowadzonych na stanowisku nr 36 (AZP 62-45/177) w miejscowości Spycimierz (gmina Uniejów)
items: Obraz historii sokolnictwa w kontekście badań nad dziejami grodu Spycimierz
items: Wyposażenie liturgiczne kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu
items: Biogramy osób pochowanych na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Uniejowie na podstawie zachowanych inskrypcji nagrobnych
items: Zagospodarowanie sołectwa Wilamów – próba oceny i wskazania obszarów problemowych
items: Współpraca gminy Uniejów i parafialnego stowarzyszenia „Spycimierskie Boże Ciało” z włoskim stowarzyszeniem „InfiorItalia” i jej znaczenie w kontekście spycimierskiej drogi do UNESCO
items: Przykłady aktywności Stowarzyszenia „InfiorItalia” w roku 2022

Ocena użyteczności zdjęć panoramicznych w technologii Google Street View do identyfikacji lokalnych form architektonicznych w gminie Uniejów
type: item
description: W artykule przedstawiono teoretyczne rozważania na temat użycia zdjęć panoramicznych w technologii Google Street View (GSV) do identyfikacji tradycyjnych budynków murowanych z naturalnego kamienia (opoki) na terenie gminy Uniejów. W dyskusji wykazano, że usługa ta może być bardzo przydatnym i przyjaznym narzędziem do wstępnego rozpoznania podstawowych właściwości budynków, jak też do kwalifikacji poszczególnych obiektów do dalszych, szczegółowych analiz, prowadzonych już bezpośrednio w terenie.
subject: Articles
  topic: section
subject: Google Street View
  topic: keywords
subject: fotointerpretacja
  topic: keywords
subject: architektura regionalna
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
creator: Marcin Gorączko
creator: Wiktoria Kołodziej
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 27
ending page: 43
doi: 10.18778/2299-8403.14.02

Ochrona przyrody w gminie na przykładzie Uniejowa i regionu łódzkiego
type: item
description: Zmiany w kompetencjach organów administracyjnych, związanych z powoływaniem niektórych form ochrony przyrody, dały wyłącznie radom gmin możliwość ustanawiania oraz likwidacji czterech indywidualnych form ochrony przyrody. Na podstawie dostępnych danych porównano efektywność działania gmin regionu łódzkiego w zakresie powoływania indywidualnych form ochrony przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem gminy Uniejów, przed zmianami kompetencji organów administracyjnych (do 2009 r.) i po ich ustanowieniu, tj. od 2010 r. Na obszarze gminy utworzono dotychczas 24 obiekty chronione na podstawie ustawy o ochronie przyrody, w tym 19 indywidualnych form ochrony przyrody. Obszary chronione pokrywają 49,5% powierzchni gminy. Po 2010 r. w gminie Uniejów ustanowiono cztery pomniki przyrody. W pracy zaproponowano utworzenie trzech nowych indywidualnych form ochrony przyrody oraz rezerwatu przyrody.
subject: Articles
  topic: section
subject: formy ochrony przyrody
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
subject: województwo łódzkie
  topic: keywords
creator: Leszek Kucharski
creator: Błażej Chmielecki
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 7
ending page: 25
doi: 10.18778/2299-8403.14.01

Centrum „Spycimierskie Boże Ciało” — od idei do realizacji
type: item
description: Niniejszy artykuł odnosi się do inwestycji Centrum ,,Spycimierskie Boże Ciało”, zlokalizowanej w gminie Uniejów w województwie łódzkim. Powstawała ona w latach 2021‒2024. Opracowanie ma na celu przedstawienie genezy powstania tego obiektu oraz jego roli w podtrzymywaniu niematerialnego dziedzictwa, jakim jest usypywanie kwietnych dywanów z okazji procesji Bożego Ciała. Główna część opracowania przedstawia etapy powstawania omawianego ośrodka kulturalno-edukacyjno-muzealnego. Omówiono tu również ofertę obiektu i ważniejsze wydarzenia odbywające się w jego murach. Podkreślono rolę, jaką odgrywają depozytariusze w rozwoju tego typu inicjatyw. Centrum ,,Spycimierskie Boże Ciało”, pomimo krótkiego okresu funkcjonowania, do tej pory odnosi sukcesy i wciąż się rozwija. Może ono stanowić wzorzec dla istniejących oraz dopiero powstających muzeów dotyczących niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: Centrum „Spycimierskie Boże Ciało”
  topic: keywords
subject: kwietne dywany
  topic: keywords
subject: niematerialne dziedzictwo kulturowe
  topic: keywords
subject: depozytariusze
  topic: keywords
creator: Magdalena Magiera
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 45
ending page: 69
doi: 10.18778/2299-8403.14.03

Artur Dzierzbicki — żołnierz i obywatel
type: item
description: Marszałek Józef Piłsudski 21 sierpnia 1921 r. na stokach warszawskiej Cytadeli przypiął order wojenny ‒ krzyż Virtuti Militari ‒ weteranom powstania styczniowego. Niewielu żołnierzy powstania otrzymało najwyższe polskie odznaczenie wojenne. Jednym z nich był Artur Dzierzbicki. Autor artykułu przedstawia szlak bojowy Dzierzbickiego, a także próbuje pokazać życie tego wybitnego dla ziemi kaliskiej Polaka na podstawie XIX-wiecznej prasy i dokumentów metrykalnych.
subject: Articles
  topic: section
subject: Artur Dzierzbicki
  topic: keywords
subject: powstanie styczniowe
  topic: keywords
subject: Dzierzbiccy
  topic: keywords
subject: Towarzystwo Kredytowe Ziemiańskie
  topic: keywords
subject: TKZ
  topic: keywords
subject: sędzia gminny
  topic: keywords
subject: ziemianie
  topic: keywords
subject: szlachta
  topic: keywords
creator: Piotr Hubert Rodziewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 71
ending page: 95
doi: 10.18778/2299-8403.14.04

Uniejów, którego już nie ma. Przyczynek do badań nad przemianami zabudowy miejskiej Uniejowa w XIX w.
type: item
description: Uniejów jest miastem o korzeniach sięgających okresu średniowiecza. Prawa miejskie otrzymał w XIII w. Do dziś zachował swoją unikalną zabudowę i czytelny układ przestrzenny, mimo braku wielu ważnych budynków, które istniały niegdyś w przestrzeni miasta. Jednym z okresów, w którym w mieście wprowadzono największe zmiany, był wiek XIX. Część owych przemian i istniejących dawnych zabudowań możliwa jest do odnalezienia na dawnych fotografiach, rycinach i obrazach.
subject: Articles
  topic: section
subject: zabudowa miejska
  topic: keywords
subject: przemiany XIX w.
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
creator: Jędrzej Tomasz Kałużny
creator: Angelika Wochna
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 99
ending page: 110
doi: 10.18778/2299-8403.14.05

Władysław Łukasz Boetticher (1844—1930) — ziemianin, weteran powstania styczniowego, współwłaściciel i dyrektor „Towarzystwa Przemysłowego Leśmierz”
type: item
description: Cukrownia w Leśmierzu miała swoje złote lata przede wszystkim dzięki osobie Władysława Boettichera, wieloletniego dyrektora rodzinnego biznesu największych rodzin fabrykanckich Łodzi i okolic. Autor artykułu przedstawia biogram Władysława Boettichera, ewangelika, wnuka przybyszów z terenów Niemiec, a jednak wielkiego Polaka, patrioty, żołnierza i menedżera wysokiego stopnia.
subject: Articles
  topic: section
subject: Władysław Boetticher
  topic: keywords
subject: powstanie styczniowe
  topic: keywords
subject: Cukrownia Leśmierz
  topic: keywords
subject: Łęczyca
  topic: keywords
creator: Piotr Hubert Rodziewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 111
ending page: 144
doi: 10.18778/2299-8403.14.06

Impresje
type: item
subject: Other
  topic: section
creator: Jędrzej Kałużny
creator: Jakub Śliwiński
rights: Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-10-30
publication date: 2025-10-30
starting page: 147
ending page: 149

Wydmy śródlądowe na rolniczym obszarze gminy Uniejów
type: item
description: Ważnym elementem rzeźby nizinnej części Polski są wydmy śródlądowe. Cechy wyróżniające ekosystem wydmowy, do których należą: wybitna jednorodność materiału (piaski drobnoziarniste i średnioziarniste), skład mineralny zdominowany przez kwarc, przepuszczalność i suchość podłoża, bardzo słabe gleby, ubóstwo składników pokarmowych dla roślin, mają duży wpływ na sposób jego użytkowania. Obecnie w środkowej Polsce wydmy są głównie zalesione. W obrębie gminy Uniejów najwięcej wydm śródlądowych występuje w dolinie Warty. W artykule przedstawiono rozmieszczenie i genezę wydm, cechy ekosystemu, formy współczesnego użytkowania oraz jego zmiany w ciągu ostatnich stu lat. Szczególną uwagę zwrócono na rolę wydm w lokalizacji zabudowy wiejskiej w dolinie Warty. Suche, piaszczyste obszary wydmowe pozostające poza zasięgiem wód powodziowych wielokorytowego systemu Warty bardziej sprzyjały zabudowie niż okresowo zalewane fragmenty dna doliny. Zasięg zabudowy wiejskiej, zwartej i rozproszonej, prawie nie uległ zmianie w ciągu ostatnich stu lat.
subject: Articles
  topic: section
subject: wydmy śródlądowe
  topic: keywords
subject: osadnictwo wiejskie
  topic: keywords
subject: użytkowanie gruntów
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
creator: Elżbieta Kobojek
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 7
ending page: 32
doi: 10.18778/2299-8403.13.01

Aktualizacja w dokumentacji Uzdrowiska Uniejów Analiza porównawcza operatów uzdrowiskowych z 2011 i 2023 roku
type: item
description: Operaty uzdrowiskowe są dokumentami określającymi zasady prowadzenia działalności leczniczej. Sporządzone w celu otrzymania statusu uzdrowiska zawierają istotne informacje o zasobach naturalnych, kierunkach lecznictwa itp. W artykule z wykorzystaniem analizy porównawczej dokonano zestawienia dokumentów przygotowanych dla gminy Uniejów w 2011 i 2023 r., koncentrując się głównie na aktualizacjach prawnych i przestrzennych.
subject: Articles
  topic: section
subject: Uniejów
  topic: keywords
subject: uzdrowisko
  topic: keywords
subject: operat uzdrowiskowy
  topic: keywords
subject: analiza porównawcza
  topic: keywords
creator: Tadeusz Pupar
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 33
ending page: 51
doi: 10.18778/2299-8403.13.02

Potyczka pod Czepowem 20 sierpnia 1863 roku
type: item
description: 161 lat temu miała miejsce jedna z 1300 bitew i potyczek powstania styczniowego. W historiografii nazywana jest bitwą pod Czepowem. Nie doczekała się do tej pory oddzielnej monografii. Artykuł jest próbą przedstawienia tego wojennego zmagania, a także ostatnich chwil oddziału kawalerii łęczyckiej dowodzonego przez rotmistrza Walentego Parczewskiego.
subject: Articles
  topic: section
subject: powstanie styczniowe
  topic: keywords
subject: Walenty Parczewski
  topic: keywords
subject: Edmund Taczanowski
  topic: keywords
subject: kawaleria łęczycka
  topic: keywords
subject: Czepów
  topic: keywords
subject: Fułki
  topic: keywords
creator: Piotr Hubert Rodziewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 53
ending page: 68
doi: 10.18778/2299-8403.13.03

Uniejowski Uniwersytet Trzeciego Wieku jako ośrodek edukacji, aktywizacji i integracji lokalnej społeczności
type: item
description: W artykule przedstawiono genezę powstania oraz funkcjonowania Uniejowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, który stanowi ważny ośrodek edukacji i aktywności, a także miejsce integracji lokalnej społeczności. Podsumowano dziesięć lat jego działalności i zrealizowanych w tym czasie aktywności. Dokonano analizy liczby słuchaczy oraz ich miejsca zamieszkania. Podkreślono znaczenie Uniejowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku dla lokalnej społeczności, jego udział w projektach o zasięgu regionalnym, a także jego reprezentację w Radzie Społecznej Seniorów i Obywatelskim Parlamencie Seniorów, co pozwala m.in. na uwzględnianie aktualnych potrzeb osób starszych w planowanych i realizowanych z myślą o nich działaniach.
subject: Articles
  topic: section
subject: Uniwersytet Trzeciego Wieku
  topic: keywords
subject: seniorzy
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
creator: Urszula Urbaniak
creator: Edyta Masierek
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 69
ending page: 112
doi: 10.18778/2299-8403.13.04

Dostępność piesza i samochodem do terenów zieleni urządzonej w gminie Uniejów
type: item
description: W artykule dokonano oceny dostępności pieszej i samochodem do terenów zieleni urządzonej w gminie Uniejów. Przedstawiono powierzchnię budynków mieszkalnych na obszarach wyznaczonych za pomocą izochron: 0–5 minut, 5–10 minut oraz 10–15 minut od terenów zieleni urządzonej. W tym celu wykorzystano dane pochodzące z Bazy Danych Obiektów Topograficznych (BDOT) oraz OpenStreetMap (OSM). Najlepsza dostępność piesza oraz samochodem do badanych obszarów zieleni urządzonej występuje w mieście Uniejów. Najsłabszą dostępność pieszą i samochodem do terenów zieleni urządzonej mają mieszkańcy północnej i zachodniej części gminy Uniejów. Analizy te są bardzo ważne, ponieważ dostępność do terenów zieleni urządzonej odgrywa kluczową rolę w życiu każdego człowieka.
subject: Articles
  topic: section
subject: tereny zieleni urządzonej
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
subject: dostępność transportowa
  topic: keywords
creator: Monika Kozieł
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 113
ending page: 129
doi: 10.18778/2299-8403.13.05

Zachowania wyborcze mieszkańców gminy Uniejów w wyborach parlamentarnych w 2023 roku
type: item
description: Celem artykułu jest prezentacja zachowań wyborczych mieszkańców gminy Uniejów w wyborach parlamentarnych z 2023 r. w ujęciu lokalnym. Przedstawiono w nim podstawowe zachowania wyborcze (frekwencję, sposób głosowania i jego wyniki) w każdej obwodowej komisji wyborczej zlokalizowanej na obszarze gminy Uniejów. Na analizowanym obszarze w przeważającej większości głosowano osobiście w lokalach wyborczych (głosowanie korespondencyjne lub przez pełnomocnika było rzadziej wykorzystywane niż na całym terytorium Polski). Zachowania wyborcze mieszkańców gminy wykazują pewne zróżnicowanie przestrzenne pomiędzy miastem a obszarem wiejskim. Większą frekwencję oraz nieco mniejsze poparcie partii prawicowych obserwuje się w mieście. Jednocześnie ukazują trwałość przestrzennego zróżnicowania elektoratów.
subject: Articles
  topic: section
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
subject: wybory parlamentarne
  topic: keywords
subject: zachowania wyborcze
  topic: keywords
creator: Michał Kowalski
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 133
ending page: 153
doi: 10.18778/2299-8403.13.06

Rozwijanie pasji w ramach uniejowskiego UTW
type: item
subject: Other
  topic: section
creator: Maria Gordiejew
rights: Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-12-19
publication date: 2024-12-19
starting page: 157
ending page: 164

Pamiątkowe żetony z Uniejowa
type: item
description: Na przestrzeni wieków w Uniejowie nigdy nie działała żadna mennica, nie doszło także do produkcji miejscowego pieniądza zastępczego. Dopiero w XXI w. pojawiły się w Uniejowie pamiątkowe żetony. Pierwsze uniejowskie numizmaty zostały wybite w 2006 r., a ostatnie pochodzą z 2019 r. W ciągu tych 13 lat mieszkańcy Uniejowa, turyści oraz kolekcjonerzy mogli zgromadzić aż 10 uniejowskich numizmatów.
subject: Articles
  topic: section
subject: dukat lokalny
  topic: keywords
subject: pamiątkowy żeton
  topic: keywords
subject: żeton
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
subject: Termy Uniejów
  topic: keywords
subject: turniej rycerski
  topic: keywords
creator: Bartłomiej Czyżewski
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 63
ending page: 78
doi: 10.18778/2299-8403.12.03

Rośliny starych lasów w wyspach leśnych na obszarze gminy Uniejów
type: item
description: Gmina Uniejów to obszar rolniczy – ponad 80% jej powierzchni stanowią użytki rolne, a lesistość wynosi obecnie 10,6%. Jest to teren ubogi w lasy, które na obszarze gminy są w znacznym stopniu rozdrobnione, a ich roślinność antropogenicznie zaburzona. Brakuje większych kompleksów leśnych. W latach 2021–2022 przeprowadzono inwentaryzację flory w 33 wybranych losowo wyspach leśnych, których powierzchnia była mniejsza niż 10 ha. Oceniono przyrodniczą wartość badanych obiektów, wykorzystując gatunki wskaźnikowe („rośliny starych lasów”). W badanych wyspach leśnych odnotowano 21 gatunków roślin typowych dla starych lasów. W najbogatszym florystycznie obiekcie stwierdzono 10 gatunków wskaźnikowych dla starych lasów, a w najuboższych tylko po dwa tego typu taksony. Wyspy leśne gminy Uniejów cechują się małą liczbą gatunków typowych dla starych lasów. W większości są to obiekty wtórne na gruntach użytkowanych w przeszłości rolniczo.
subject: Articles
  topic: section
subject: gatunki wskaźnikowe
  topic: keywords
subject: stare lasy
  topic: keywords
subject: wyspy leśne
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
creator: Błażej Chmielecki
creator: Leszek Kucharski
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 7
ending page: 29
doi: 10.18778/2299-8403.12.01

Zagospodarowanie przestrzenne sołectwa Stary Gostków – próba oceny i wskazania obszarów problemowych
type: item
description: Celem artykułu było wyznaczenie obszarów problemowych w zagospodarowaniu sołectwa Stary Gostków oraz wskazanie kierunków zmian. Praca przedstawia uwarunkowania zagospodarowania badanego sołectwa. Zawarto w niej informacje dotyczące położenia geograficznego, charakterystyki społeczno-gospodarczej, uwarunkowań historycznych oraz obowiązujących dokumentów planistycznych i strategicznych dla analizowanego obszaru. Cel artykułu osiągnięto dzięki przeprowadzonej w 10.07.2022 r. inwentaryzacji terenowej. Uzyskane podczas niej dane pozwoliły dokonać analizy struktury użytkowania ziemi oraz układu przestrzennego zabudowy. Zinwentaryzowano wszystkie budynki znajdujące się w sołectwie, wraz z dokonaniem podziału m.in. na ich funkcje. Przedstawiono również infrastrukturę techniczną oraz ocenę aktualnego zagospodarowania obszaru badań, wskazując na jego mocne i słabe strony. W granicach badanego terenu wyodrębniono dwa typy obszarów problemowych – A i B. W obszarze A wskazano na problemy związane z zabudową, w tym pokryciem dachowym (eternitem) i sposobem ogrzewania domów (węglem bądź drewnem). W obszarach B problemy dotyczą głównie infrastruktury technicznej, w tym braku lamp oświetleniowych i chodnika. Identyfikacja obszarów problemowych w sołectwie oraz przedstawienie kierunków zmian w tym obszarze opiera się na chęci poprawy jakości życia mieszkańców.
subject: Articles
  topic: section
subject: sołectwo
  topic: keywords
subject: Stary Gostków
  topic: keywords
subject: inwentaryzacja terenowa
  topic: keywords
subject: zagospodarowanie przestrzenne
  topic: keywords
subject: obszary problemowe
  topic: keywords
creator: Sebastian Olejnik
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 31
ending page: 62
doi: 10.18778/2299-8403.12.02

„Nastąpił bój równający się rzezi”. Druga faza walk polsko-niemieckich o Uniejów w czasie kampanii polskiej 10 września 1939 roku
type: item
description: Celem niniejszego artykułu jest opis walki oddziałów Podolskiej Brygady Kawalerii Armii „Poznań” i 221 Dywizji Piechoty 8 Armii Wehrmachtu toczonej nocą z 9 na 10 września i przez większą część niedzieli 10 września 1939 r. Starcie było drugą fazą walk o Uniejów w czasie tej kampanii i związane było z rozpoczętym wtedy największym we wrześniu 1939 r. polskim kontruderzeniem, znanym jako Bitwa nad Bzurą. Tekst ten jest kontynuacją badań prowadzonych wspólnie przez obydwu autorów nad walkami na terenie współczesnych powiatów tureckiego i poddębickiego we wrześniu 1939 r., których częściowe wyniki były już prezentowane w tomie 9. i 10. „Biuletynu Uniejowskiego”. Analiza drugiej fazy walk o Uniejów napotyka na poważne utrudnienie, jakim jest brak zachowanych archiwaliów obu walczących stron, zarówno na poziomie WJ, jak i oddziałów czy pododdziałów. Akta Podolskiej BK zachowały się szczątkowo, dokumenty 221 DP dotyczące września 1939 r. spłonęły i nie są dostępne, w przeciwieństwie do materiałów tej dywizji z kolejnych lat i kampanii wojny. W tej sytuacji pierwszorzędne znaczenie mają, nieliczne niestety, wspomnienia, z których na pierwszy plan wysuwają się publikowane po wojnie w postaci drukowanej relacje szefa sztabu Podolskiej BK, rtm. dypl. Andrzeja Hlawatego. Autorzy analizują przebieg walk, naświetlają także kwestie dotąd w historiografii pomijane, w szczególności dotyczące strony niemieckiej: pododdziałów zaangażowanych w walkę oraz strat obu stron.
subject: Articles
  topic: section
subject: Bitwa nad Bzurą
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
subject: Armia „Poznań”
  topic: keywords
subject: 8 Armia (niemiecka)
  topic: keywords
subject: Podolska Brygada Kawalerii
  topic: keywords
subject: 221 DP (niemiecka)
  topic: keywords
subject: 6 Pułk Ułanów Kaniowskich
  topic: keywords
creator: Tomasz Wójcik
creator: Jacek Boraś
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 79
ending page: 104
doi: 10.18778/2299-8403.12.04

Walenty Parczewski herbu Nałęcz, dowódca i powstaniec styczniowy
type: item
description: Celem publikowanego artykułu jest przybliżenie sylwetki Walentego Parczewskiego, powstańca styczniowego, dowódcy oddziału powstańczego walczącego na terenie gminy Uniejów w 1863 r. W tekście przedstawione zostało pochodzenie rodzinne i fakty z życia Parczewskiego. Ważną częścią publikowanej pracy jest również jego działalność powstańcza, w tym walki toczone na terenie dzisiejszej gminy Uniejów.
subject: Articles
  topic: section
subject: Walenty Parczewski
  topic: keywords
subject: powstanie styczniowe
  topic: keywords
subject: powstaniec
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
subject: Czepów
  topic: keywords
subject: herb Nałęcz
  topic: keywords
subject: 1863
  topic: keywords
creator: Jędrzej Tomasz Kałużny
creator: Angelika Wochna
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 105
ending page: 120
doi: 10.18778/2299-8403.12.05

Znaczenie gospodarcze i kulturowe łowiectwa w nawiązaniu do zapisów Bulli gnieźnieńskiej dotyczących grodu Spycimierz
type: item
description: Łowiectwo jako czynnik gospodarczy powstającego państwa polskiego znacząco wpłynęło na rozwój kultury. Przeanalizowanie tej dość rozległej dziedziny życia codziennego jest niezbędne dla zrozumienia funkcjonowania średniowiecznego społeczeństwa. Wartość dziko żyjącej zwierzyny i pozyskanych z niej dóbr na stałe zapisała się na kartach historii i powstającej tradycji łowieckiej, która do dziś jest kultywowana.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: danina
  topic: keywords
subject: bulla
  topic: keywords
subject: łowiectwo
  topic: keywords
subject: sokolnictwo
  topic: keywords
subject: polowanie z psami
  topic: keywords
creator: Mateusz Władysław Moszczyński
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 121
ending page: 134
doi: 10.18778/2299-8403.12.06

Wybrane zagadnienia z dziejów tradycji zdobienia trasy Bożego Ciała w parafii Spycimierz
type: item
description: Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie trzech zagadnień związanych z dziejami tradycji ubierania (zdobienia) trasy procesji Bożego Ciała w parafii Spycimierz. Tekst otwiera zarys dziejów parafii oraz miejscowości współcześnie ją tworzących. Autor analizuje kwestię genezy i okresu narodzin zwyczaju oraz rekonstruuje sześć tras, po których wędrowała procesja Bożego Ciała w parafii Spycimierz podczas ostatniego półwiecza. Wskazuje także reguły, którymi miejscowa społeczność kierowała się, ustalając przebieg trasy.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: Boże Ciało
  topic: keywords
subject: dywany kwiatowe
  topic: keywords
subject: kasztelania
  topic: keywords
subject: niematerialne dziedzictwo kulturowe
  topic: keywords
creator: Tomasz Wójcik
rights: Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
date: 2023-11-30
publication date: 2023-11-30
starting page: 135
ending page: 158
doi: 10.18778/2299-8403.12.07

„Droga” spycimierskiego Bożego Ciała do UNESCO
type: item
description: Artykuł stanowi podsumowanie i chronologiczne uporządkowanie kolejnych etapów starań mieszkańców parafii Spycimierz i gminy Uniejów o wpis na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO, zwieńczonych sukcesem. Przedstawia ścieżkę dojścia do tego zaszczytnego tytułu, którego osiągnięcie nie byłoby możliwe bez dużego zaangażowania lokalnej społeczności i ścisłej współpracy z władzami gminy Uniejów. Artykuł może stanowić inspirację dla innych gmin do podejmowania działań na rzecz ochrony niezwykle istotnego dziedzictwa niematerialnego.
subject: Articles
  topic: section
subject: UNESCO
  topic: keywords
subject: niematerialne dziedzictwo kulturowe
  topic: keywords
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: kwiatowe dywany
  topic: keywords
subject: Spycimierskie Boże Ciało
  topic: keywords
creator: Andrzej Szoszkiewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 125
ending page: 140
doi: 10.18778/2299-8403.11.07

Służba na dworze królewskim drogą do kasztelanii spycimierskiej na przykładzie nominacji z lat 1483–1496
type: item
description: W ostatnich dwóch dekadach XV w. urząd kasztelana spycimierskiego powierzany był dworzanom konnym władców Polski Kazimierza Jagiellończyka i Jana Olbrachta. Urząd kasztelana sprawowali wówczas między innymi: Rafał Leszczyński, Mikołaj Bronowski, Mikołaj Lubrański i Jan Jarand Brudzewski. Wchodzili oni w skład chorągwi nadwornej i tworzyli tym samym bezpośrednie otoczenie monarchów. Sprawując funkcje dworzan konnych, należeli do osobistego oddziału królewskiego, prowadząc swoje konne poczty.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: kasztelan
  topic: keywords
subject: kasztelania
  topic: keywords
subject: chorągiew nadworna
  topic: keywords
subject: dwór
  topic: keywords
subject: XV wiek
  topic: keywords
subject: Kazimierz Jagiellończyk
  topic: keywords
subject: Jan Olbracht
  topic: keywords
subject: dworzanie konni
  topic: keywords
creator: Jędrzej Tomasz Kałużny
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 9
ending page: 25
doi: 10.18778/2299-8403.11.01

Wstępne wyniki ratowniczych archeologicznych badań wykopaliskowych, przeprowadzonych na stanowisku nr 36 (AZP 62-45/177) w miejscowości Spycimierz (gmina Uniejów)
type: item
description: W artykule przedstawiono wstępne wyniki wykopaliskowych badań archeologicznych, przeprowadzonych w 2021 r. na obszarze stanowiska nr 36 w Spycimierzu. Rys historyczny miejscowości, historia badań oraz analiza przemian topograficznych interesującej nas części Spycimierza omówione zostały w artykule pt. Zarys historii przemian topograficznych przykościelnej części Spycimierza (gmina Uniejów), opublikowanym w 10 tomie „Biuletynu Uniejowskiego”. Z tego względu skupię się na opisaniu podjętych czynności terenowych oraz przybliżeniu ich rezultatów.
subject: Articles
  topic: section
subject: badania wykopaliskowe
  topic: keywords
subject: badania archeologiczne
  topic: keywords
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
creator: Jakub Śliwiński
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 27
ending page: 48
doi: 10.18778/2299-8403.11.02

Obraz historii sokolnictwa w kontekście badań nad dziejami grodu Spycimierz
type: item
description: Przedstawienie sokolnictwa jako niematerialnego dziedzictwa kulturowego, które znacząco wpływało na kształtowanie się współczesnej Europy, może pomóc w rozumieniu tworzenia się struktur społecznych i początków państwowości. Historia tej jednej z najstarszych form łowiectwa, będącej nietypową rozrywką książąt i władców, sięga początków pierwszych cywilizacji. Fenomen sokolnictwa nadal pozostaje przedmiotem badań historyków i archeologów, również w kontekście grodu w Spycimierzu i jego burzliwej historii, związanej z pierwszymi Piastami.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: sokolnictwo
  topic: keywords
subject: ptaki drapieżne
  topic: keywords
creator: Mateusz Moszczyński
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 49
ending page: 61
doi: 10.18778/2299-8403.11.03

Wyposażenie liturgiczne kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu
type: item
description: Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu jest najstarszą parafią na terenie gminy Uniejów. Wzmianki historyczne na temat jej funkcjonowania pochodzą z początku XII w. Mimo wielu zmian w funkcjonowaniu, a także wznoszeniu nowych kościołów na terenie parafii, we wnętrzu obecnej świątyni zostało zachowanych wiele niezwykle cennych, zabytkowych przedmiotów sakralnych.
subject: Articles
  topic: section
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
  topic: keywords
subject: szaty liturgiczne
  topic: keywords
subject: naczynia liturgiczne
  topic: keywords
subject: kościół w Spycimierzu
  topic: keywords
creator: Jędrzej Tomasz Kałużny
creator: Angelika Wochna
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 63
ending page: 80
doi: 10.18778/2299-8403.11.04

Biogramy osób pochowanych na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Uniejowie na podstawie zachowanych inskrypcji nagrobnych
type: item
description: Cmentarz ewangelicko-augsburski w Uniejowie został założony w latach 70. XIX w. i funkcjonował do 1945 r. W okresie powojennym uległ dewastacji i zapomnieniu. Mimo zniszczenia nekropolii zachowały się trzy nagrobki z czytelnymi inskrypcjami. Autor artykułu podjął próbę przybliżenia historii życia osób pochowanych na ewangelicko-augsburskim cmentarzu w Uniejowie, których nagrobki przetrwały, oraz genealogicznego opracowania dziejów poszczególnych rodzin, opierając się na zachowanych dokumentach.
subject: Articles
  topic: section
subject: biogram
  topic: keywords
subject: Buchholtz
  topic: keywords
subject: Buchwitz
  topic: keywords
subject: cmentarz ewangelicko-augsburski
  topic: keywords
subject: genealogia
  topic: keywords
subject: Honker
  topic: keywords
subject: Uniejów
  topic: keywords
creator: Bartłomiej Czyżewski
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 81
ending page: 94
doi: 10.18778/2299-8403.11.05

Zagospodarowanie sołectwa Wilamów – próba oceny i wskazania obszarów problemowych
type: item
description: Celem artykułu było wyznaczenie obszarów problemowych w zagospodarowaniu sołectwa Wilamów i wskazanie kierunków zmian. W publikacji szczególną uwagę zwrócono na podstawowe uwarunkowania zagospodarowania obszaru badań, w tym głównie na położenie geograficzne, charakterystykę społeczno-gospodarczą oraz obowiązujące dokumenty planistyczne. Do realizacji tego celu wykorzystane zostały metody badań terenowych oraz kameralnych. Najważniejszą z nich była inwentaryzacja urbanistyczna, która została przeprowadzona w dniach 9‒12 sierpnia 2021 r. Na podstawie wykonanych analiz dla Wilamowa wyznaczono cztery obszary problemowe, w obrębie których opisano słabe strony i wskazano kierunki zmian w zagospodarowaniu, które mają na celu poprawę jakości życia mieszkańców.
subject: Articles
  topic: section
subject: sołectwo
  topic: keywords
subject: Wilamów
  topic: keywords
subject: inwentaryzacja terenowa
  topic: keywords
subject: zagospodarowanie przestrzenne
  topic: keywords
subject: obszary problemowe
  topic: keywords
subject: gmina Uniejów
  topic: keywords
creator: Paulina Bamberska
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 95
ending page: 122
doi: 10.18778/2299-8403.11.06

Współpraca gminy Uniejów i parafialnego stowarzyszenia „Spycimierskie Boże Ciało” z włoskim stowarzyszeniem „InfiorItalia” i jej znaczenie w kontekście spycimierskiej drogi do UNESCO
type: item
description: Koniec roku 2021 zapisał się w sposób szczególny w historii Spycimierza – 16 grudnia w Paryżu spycimierskie i opolskie kwietne dywany, układane na procesję Bożego Ciała, zostały oficjalnie wpisane na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO. Istotną rolę na drodze tych starań odegrało włoskie Stowarzyszenie „InfiorItalia”, z którym Spycimierz współpracuje od blisko dekady. Okoliczność wpisu na światową listę oraz jubileusz 20-lecia „InfiorItalii” przypadający na rok 2022 skłaniają do opisania współpracy między gminą Uniejów, stowarzyszeniem spycimierskim i „IniorItalią”, którą dziś można nazwać przyjaźnią, a także do scharakteryzowania po krótce obszaru działalności włoskiego stowarzyszenia oraz roli, jaką ono odegrało w kontekście spycimierskiej drogi do wpisu na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
subject: Articles
  topic: section
subject: stowarzyszenie „InfiorItalia”
  topic: keywords
subject: Spycimierz
  topic: keywords
subject: kwietne dywany
  topic: keywords
subject: Boże Ciało
  topic: keywords
subject: UNESCO
  topic: keywords
creator: Agnieszka Owczarek
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 141
ending page: 166
doi: 10.18778/2299-8403.11.08

Przykłady aktywności Stowarzyszenia „InfiorItalia” w roku 2022
type: item
subject: Other
  topic: section
creator: Andrea Melilli
rights: Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2022-09-15
publication date: 2022-09-15
starting page: 169
ending page: 171