Plea for a Modular Design of Business Ethics – Basics of The Ethical Substantiation of Economic Decisions - Schweitzer, Marcell (Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 2013)
Artykuł stanowi apel o modułowe ujmowanie etyki biznesu, dyscypliny uznawanej za naukę stosowaną. W artykule analizujemy, w jakich warunkach decyzje i działania gospodarcze mające miejsce w firmach – bez względu na ich istotę – powinny być postrzegane jako moralnie właściwe. Wychodząc od doprecyzowania podstawowych pojęć związanych z etycznym uzasadnianiem decyzji ekonomicznych opisujemy system modułów tworzących swoiste ramy epistemologiczne, w których prowadzona jest następnie analiza formalna. Szczegółowo badamy, jaki wkład w etyczne uzasadnienia decyzji i działań ekonomicznych wnoszony jest na gruncie modułów: opisowego (jako płaszczyzny prezentacji idei), teoretycznego (jako płaszczyzny wyjaśniania i predykcji), pragmatycznego (jako płaszczyzny projektowania konkretnych rozwiązań) oraz normatywnego (jako płaszczyzny formułowania sądów wartościujących). Bazując na analizie formalnej pokazujemy, że dla uzasadniania decyzji ekonomicznych ideał cnotliwego kupca (ang. virtuous merchant) będący podstawą etyki przekonań stanowi w najlepszym razie rozwiązanie niedoskonałe. Następnie przedstawiamy powody, dla których w zorientowanej na praktykę dyscyplinie, jaką jest etyka biznesu, szczególnie skuteczne przy uzasadnianiu decyzji ekonomicznych jest podejście oparte na etyce odpowiedzialności. Głównym tego powodem jest fakt, iż dyscyplina ta integruje istotne twierdzenia (konstatacje) powstające na gruncie płaszczyzn opisowej, teoretycznej, pragmatycznej i normatywnej, co prowadzi do stworzenia niezależnego systemu twierdzeń. Jesteśmy przekonani, że nauki o zarządzaniu mogą być systematyczne uzupełnianie przez etykę biznesu. Przekonanie to jest pochodną faktu, iż twierdzenia formułowane na gruncie obu tych dyscyplin odnoszą się do tych samych decyzji dotyczących rzadkich zasobów, które stanowią przedmiot badawczy zarządzania, a pomiędzy oboma systemami zachodzą związki o charakterze zarówno treściowym, jak i metodologicznym.